# speeches-copy

id: wisdom596
context_id: wn371
part_id: wp3711
title: حکمت 371
large_title: حکمت 371 - روزي 3
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1340
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1340
normalized_sentence:
  آن کس که به مقدار نیاز اکتفا کند به آسایش و راحتی همیشگی دست یافته و در فراخنای آسودگی جای گرفته است در حالی که دنیاپرستی کلید رنج و بلا و مرکب تعب و ناراحتی است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لاَ شَرَفَ أَعْلَى مِنَ آلْإِسْلاَمِ، وَ لاَ عِزَّ أَعَزُّ مِنَ التَّقْوَى، وَ لاَ مَعْقِلَ أَحْسَنُ مِنَ آلْوَرَعِ، وَ لاَ شَفِيعَ أَنْجَحُ مِنَ التَّوْبَةِ، وَ لاَ کَنْزَ أَغْنَى مِنَ آلْقَنَاعَةِ، وَ لاَ مَالَ أَذْهَبُ لِلْفَاقَةِ مِنَالرِّضَى بِالْقُوتِ. وَ مَنِ آقْتَصَرَ عَلَى بُلْغَةِ آلْکَفَافِ فَقَدِ آنْتَظَمَ الرَّاحَةَ وَتَبَوَّأَخَفْضَ الدَّعَةِ وَالرَّغْبَةُ مِفْتَاحُ النَّصَبِ وَمَطِيَّةُ التَّعَبِ، وَالْحِرْصُ وَآلْکِبْرُ وَآلْحَسَدُ دَوَاعٍ إِلَى التَّقَحُّمِ فِي آلذُّنُوبِ، وَ الشَّرُّ جَامِعُ مَسَاوِي آلْعُيُوبِ.


id: wisdom598
context_id: wn372
part_id: wp3721
title: حکمت 372
large_title: حکمت 372 - ناسازگاري دنيا
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1341
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1341
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) به جابر بن عبدالله انصاری چنین فرمود: ای جابر! قوام و استواری دین و دنیا به چهار چیز است: عالم و دانشمندی که علم خود را به کار گیرد و نادانی که از فراگیری سر باز نزند و سخاوتمندی که در بذل و بخشش بخل نورزد و نیازمندی که آخرتش را به دنیا نفروشد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ: يَا جَابِرُ، قِوَامُ آلدِّينِ وَآلدُّنْيَا بِأَرْبَعَةٍ: عَالِمٍ مُسْتَعْمِلٍ عِلْمَهُ، وَ جَاهِلٍ لاَ يَسْتَنْکِفُ أَنْ يَتَعَلَّمَ، وَ جَوَادٍ لاَ يَبْخَلُ بِمَعْرُوفِهِ، وَفَقِيرٍ لاَ يَبِيعُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ؛ فَإِذَا ضَيَّعَ آلْعَالِمُ عِلْمَهُ آسْتَنْکَفَ آلْجَاهِلُ أَنْ يَتَعَلَّمَ، وَ إِذَا بَخِلَ آلْغَنِيُّ بِمَعْرُوفِهِ بَاعَ آلْفَقِيرُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ. يَا جَابِرُ، مَنْ کَثُرَتْ نِعَمُ آللّهِ عَلَيْهِ کَثُرَتْ حَوَائِجُ النَّاسِ إِلَيْهِ، فَمَنْ قَامَ لِلّهِ فِيهَا بِمَا يَجِبُ فِيها عَرَّضَهَا لِلدَّوَامِ وَ آلْبَقَاءِ، وَ مَنْ لَمْ يَقُمْ فِيهَا بِمَا يَجِبُ عَرَّضَهَا لِلزَّوَالِ وَآلْفَنَاءِ.


id: wisdom599
context_id: wn372
part_id: wp3721
title: حکمت 372
large_title: حکمت 372 - ناسازگاري دنيا
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1341
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1341
normalized_sentence:
  ازاین رو هرگاه عالم علمش را ضایع کند (و به کار نگیرد)، جاهل از فراگیری علم خودداری خواهد کرد (زیرا به علم عالم بدبین می شود) و هرگاه اغنیا در نیکی بخل ورزند، نیازمندان آخرت خود را به دنیا می فروشند (و به اموال اغنیا حمله می کنند)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ: يَا جَابِرُ، قِوَامُ آلدِّينِ وَآلدُّنْيَا بِأَرْبَعَةٍ: عَالِمٍ مُسْتَعْمِلٍ عِلْمَهُ، وَ جَاهِلٍ لاَ يَسْتَنْکِفُ أَنْ يَتَعَلَّمَ، وَ جَوَادٍ لاَ يَبْخَلُ بِمَعْرُوفِهِ، وَفَقِيرٍ لاَ يَبِيعُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ؛ فَإِذَا ضَيَّعَ آلْعَالِمُ عِلْمَهُ آسْتَنْکَفَ آلْجَاهِلُ أَنْ يَتَعَلَّمَ، وَ إِذَا بَخِلَ آلْغَنِيُّ بِمَعْرُوفِهِ بَاعَ آلْفَقِيرُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ. يَا جَابِرُ، مَنْ کَثُرَتْ نِعَمُ آللّهِ عَلَيْهِ کَثُرَتْ حَوَائِجُ النَّاسِ إِلَيْهِ، فَمَنْ قَامَ لِلّهِ فِيهَا بِمَا يَجِبُ فِيها عَرَّضَهَا لِلدَّوَامِ وَ آلْبَقَاءِ، وَ مَنْ لَمْ يَقُمْ فِيهَا بِمَا يَجِبُ عَرَّضَهَا لِلزَّوَالِ وَآلْفَنَاءِ.


id: wisdom600
context_id: wn372
part_id: wp3721
title: حکمت 372
large_title: حکمت 372 - ناسازگاري دنيا
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1341
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1341
normalized_sentence:
  ای جابر! کسی که خداوند نعمت فراوانی به او داده نیاز مردم به او بسیار خواهد بود
  در این حال آن کس که به وظیفه واجب خود در برابر آن اموال عمل کند زمینه دوام و بقائ نعمت های خود را فراهم ساخته و کسی که به آنچه درباره آن اموال بر او واجب است قیام نکند آن ها را در معرض زوال و فنا قرار داده است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ: يَا جَابِرُ، قِوَامُ آلدِّينِ وَآلدُّنْيَا بِأَرْبَعَةٍ: عَالِمٍ مُسْتَعْمِلٍ عِلْمَهُ، وَ جَاهِلٍ لاَ يَسْتَنْکِفُ أَنْ يَتَعَلَّمَ، وَ جَوَادٍ لاَ يَبْخَلُ بِمَعْرُوفِهِ، وَفَقِيرٍ لاَ يَبِيعُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ؛ فَإِذَا ضَيَّعَ آلْعَالِمُ عِلْمَهُ آسْتَنْکَفَ آلْجَاهِلُ أَنْ يَتَعَلَّمَ، وَ إِذَا بَخِلَ آلْغَنِيُّ بِمَعْرُوفِهِ بَاعَ آلْفَقِيرُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ. يَا جَابِرُ، مَنْ کَثُرَتْ نِعَمُ آللّهِ عَلَيْهِ کَثُرَتْ حَوَائِجُ النَّاسِ إِلَيْهِ، فَمَنْ قَامَ لِلّهِ فِيهَا بِمَا يَجِبُ فِيها عَرَّضَهَا لِلدَّوَامِ وَ آلْبَقَاءِ، وَ مَنْ لَمْ يَقُمْ فِيهَا بِمَا يَجِبُ عَرَّضَهَا لِلزَّوَالِ وَآلْفَنَاءِ.


id: wisdom601
context_id: wn373
part_id: wp3731
title: حکمت 373
large_title: حکمت 373 - سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1342
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1342
normalized_sentence:
  محمّد بن جریر طبری (مورّخ معروف) در تاریخ خود از عبدالرحمن بن ابی لیلی، فقیه معروف  از کسانی بود که برای پیکار برضد حجاج همراه ابن اشعث خروج کرد  نقل کرده که می گوید: در سخنانی که حجاج برای تشویق مردم ایراد کرد چنین گفت که در روزی که با شامیان روبرو بودیم من از علی (علیه السلام) که خداوند درجاتش را در میان صالحان برتر نماید و ثواب شهیدان و صدیقان را به او عنایت کند شنیدم که چنین فرمود:
  ای مومنان! هرکس ظلم و ستمی را مشاهده کند که در حال انجام گرفتن است یا کار زشت و منکری را ببیند که مردم را به سوی آن فرامی خوانند اگر تنها با قلبش آن را انکار کند راه سلامت را برگزیده و گناهی بر او نیست (به شرط این که بیشتر از آن در توان نداشته باشد) و آن کس که با زبان و بیان به مبارزه برخیزد و آن را انکار کند پاداش الهی خواهد داشت و مقامش از گروه نخست، برتر است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ وَرَوَى ابْنُ جَرِيرٍ الطَّبَرِيُّ فِي تَارِيخِهِ عَنْ عَبْدِالرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى الْفَقِيهِ وَکَانَ مِمَّنْ خَرَجَ لِقِتَالِ الْحَجَّاجِ مَعَ ابْنِ الْأَشْعَثِ أَنَّهُ قَالَ فِيمَا کَانَ يَحُضُّ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْجِهَادِ إِنِّي سَمِعْتُ عَلِيّاً رَفَعَ اللَّهُ دَرَجَتَهُ فِي الصَّالِحِينَ وَأَثَابَهُ ثَوَابَ الشُّهَدَاءِ وَالصِّدِّيقِينَ يَقُولُ يَوْمَ لَقِينَا أَهْلَ الشَّامِ: أَيُّهَا آلْمُؤْمِنُونَ، إِنَّهُ مَنْ رَأَى عُدْوَاناً يُعْمَلُ بِهِ وَ مُنْکَراً يُدْعَى إِلَيْهِ، فَأَنْکَرَهُ بِقَلْبِهِ فَقَدْ سَلِمَ وَ بَرِىءَ؛ وَ مَنْ أَنْکَرَهُ بِلِسَانِهِ فَقَدْ أُجِرَ، وَ هُوَ أَفْضَلُ مِنْ صَاحِبِهِ؛ وَ مَنْ أَنْکَرَهُ بِالسَّيْفِ لِتَکُونَ کَلِمَةُ آللّهِ هِىَ آلْعَلْيَا وَ کَلِمَةُ الظَّالِمينَ هِيَ السُّفْلَى، فَذَلِکَ آلَّذِي أَصَابَ سَبِيلَ آلْهُدَى، وَ قَامَ عَلَى الطَّرِيقِ وَ نَوَّرَ فِي قَلْبِهِ آلْيَقِينُ.


id: wisdom602
context_id: wn373
part_id: wp3731
title: حکمت 373
large_title: حکمت 373 - سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1342
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1342
normalized_sentence:
  اما آن کس که با شمشیر (در آنجا که راهی جز آن نیست) برای اعلای نام خدا و سرنگونی ظالمان، به انکار برخیزد او کسی است که به راه هدایت راه یافته و بر جاده حقیقی گام نهاده و نور یقین در قلبش تابیده است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ وَرَوَى ابْنُ جَرِيرٍ الطَّبَرِيُّ فِي تَارِيخِهِ عَنْ عَبْدِالرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى الْفَقِيهِ وَکَانَ مِمَّنْ خَرَجَ لِقِتَالِ الْحَجَّاجِ مَعَ ابْنِ الْأَشْعَثِ أَنَّهُ قَالَ فِيمَا کَانَ يَحُضُّ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْجِهَادِ إِنِّي سَمِعْتُ عَلِيّاً رَفَعَ اللَّهُ دَرَجَتَهُ فِي الصَّالِحِينَ وَأَثَابَهُ ثَوَابَ الشُّهَدَاءِ وَالصِّدِّيقِينَ يَقُولُ يَوْمَ لَقِينَا أَهْلَ الشَّامِ: أَيُّهَا آلْمُؤْمِنُونَ، إِنَّهُ مَنْ رَأَى عُدْوَاناً يُعْمَلُ بِهِ وَ مُنْکَراً يُدْعَى إِلَيْهِ، فَأَنْکَرَهُ بِقَلْبِهِ فَقَدْ سَلِمَ وَ بَرِىءَ؛ وَ مَنْ أَنْکَرَهُ بِلِسَانِهِ فَقَدْ أُجِرَ، وَ هُوَ أَفْضَلُ مِنْ صَاحِبِهِ؛ وَ مَنْ أَنْکَرَهُ بِالسَّيْفِ لِتَکُونَ کَلِمَةُ آللّهِ هِىَ آلْعَلْيَا وَ کَلِمَةُ الظَّالِمينَ هِيَ السُّفْلَى، فَذَلِکَ آلَّذِي أَصَابَ سَبِيلَ آلْهُدَى، وَ قَامَ عَلَى الطَّرِيقِ وَ نَوَّرَ فِي قَلْبِهِ آلْيَقِينُ.


id: wisdom603
context_id: wn374
part_id: wp3741
title: حکمت 374
large_title: حکمت 374 - درباره سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1343
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1343
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در گفتار دیگری در همین زمینه فرمود: گروهی ازمردم با دست و زبان و قلب به مبارزه با منکرات و انکار منکر برمی خیزند

arabic_text:
  وَفِي کَلامٍ آخَرَ لَهُ يَجْرِي هَذَا الْمَجْرَى: فَمِنْهُمُ آلْمُنْکِرُ لِلْمُنْکَرِ بِيَدِهِ وَ لِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ، فَذلِکَ آلْمُسْتَکْمِلُ لِخِصَالِ آلْخَيْرِ؛ وَمِنْهُمُ آلْمُنْکِرُ بِلِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ وَ التَّارِکُ بِيَدِهِ، فَذَلِکَ مُتَمَسِّکٌ بِخَصْلَتَيْنِ مِنْ خِصَالِ آلْخَيْرِ وَ مُضَيِّعٌ خَصْلَةً؛ وَ مِنْهُمُ آلْمُنْکِرُ بِقَلْبِهِ وَالتَّارِکُ بِيَدِهِ وَلِسَانِهِ، فَذلِکَ آلَّذِي ضَيَّعَ أَشْرَفَ آلْخَصْلَتَيْنِ مِنَ الثَّلاثِ وَ تَمَسَّکَ بِوَاحِدَةٍ، وَ مِنْهُمْ تَارِکٌ لِإِنْکَارِآلْمُنْکَرِ بِلِسَانِهِ وَقَلْبِهِ وَيَدِهِ، فَذلِکَ مَيِّتُ آلْأَحْيَاءِ. وَ مَا أَعْمَالُ آلْبِرِّ کُلُّهَا وَ آلْجِهَادُ فِي سَبِيلِ آللّهِ، عِنْدَ آلْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيِ عَنِ آلْمُنْکَرِ، إِلاَّ کَنَفْثَةٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ. وَ إِنَّ آلْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْىَ عَنِ آلْمُنْکَرِ لاَ يُقَرِّبَانِ مِنْ أَجَلٍ، وَ لاَ يُنْقِصَانِ مِنْ رِزْقٍ، وَ أَفْضَلُ مِنْ ذلِکَ کُلِّهِ کَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدِ إِمَامٍ جَائِرٍ.


id: wisdom605
context_id: wn374
part_id: wp3741
title: حکمت 374
large_title: حکمت 374 - درباره سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1343
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1343
normalized_sentence:
  گروهی دیگر تنها با زبان و قلب به مبارزه برمی خیزند اما با دست کاری انجام نمی دهند آن ها به دو خصلت از خصلت های نیک تمسک جسته اند و یکی را ضایع کرده اند

arabic_text:
  وَفِي کَلامٍ آخَرَ لَهُ يَجْرِي هَذَا الْمَجْرَى: فَمِنْهُمُ آلْمُنْکِرُ لِلْمُنْکَرِ بِيَدِهِ وَ لِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ، فَذلِکَ آلْمُسْتَکْمِلُ لِخِصَالِ آلْخَيْرِ؛ وَمِنْهُمُ آلْمُنْکِرُ بِلِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ وَ التَّارِکُ بِيَدِهِ، فَذَلِکَ مُتَمَسِّکٌ بِخَصْلَتَيْنِ مِنْ خِصَالِ آلْخَيْرِ وَ مُضَيِّعٌ خَصْلَةً؛ وَ مِنْهُمُ آلْمُنْکِرُ بِقَلْبِهِ وَالتَّارِکُ بِيَدِهِ وَلِسَانِهِ، فَذلِکَ آلَّذِي ضَيَّعَ أَشْرَفَ آلْخَصْلَتَيْنِ مِنَ الثَّلاثِ وَ تَمَسَّکَ بِوَاحِدَةٍ، وَ مِنْهُمْ تَارِکٌ لِإِنْکَارِآلْمُنْکَرِ بِلِسَانِهِ وَقَلْبِهِ وَيَدِهِ، فَذلِکَ مَيِّتُ آلْأَحْيَاءِ. وَ مَا أَعْمَالُ آلْبِرِّ کُلُّهَا وَ آلْجِهَادُ فِي سَبِيلِ آللّهِ، عِنْدَ آلْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيِ عَنِ آلْمُنْکَرِ، إِلاَّ کَنَفْثَةٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ. وَ إِنَّ آلْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْىَ عَنِ آلْمُنْکَرِ لاَ يُقَرِّبَانِ مِنْ أَجَلٍ، وَ لاَ يُنْقِصَانِ مِنْ رِزْقٍ، وَ أَفْضَلُ مِنْ ذلِکَ کُلِّهِ کَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدِ إِمَامٍ جَائِرٍ.


id: wisdom606
context_id: wn374
part_id: wp3741
title: حکمت 374
large_title: حکمت 374 - درباره سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1343
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1343
normalized_sentence:
  گروهی دیگر تنها با قلبشان نهی از منکر می کنند (و از آن بیزارند) ولی مبارزه با
  دست و زبان را ترک می گویند این گروه بهترین خصلت های از این سه را ترک گفته و تنها به یکی چنگ زده اند

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 951 characters]


id: wisdom607
context_id: wn374
part_id: wp3741
title: حکمت 374
large_title: حکمت 374 - درباره سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1343
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1343
normalized_sentence:
  گروهی دیگر نه با زبان نهی از منکر می کنند و نه با قلب و نه با دست، این ها (در حقیقت) مردگانی در میان زندگان هستند

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 951 characters]


id: wisdom608
context_id: wn374
part_id: wp3741
title: حکمت 374
large_title: حکمت 374 - درباره سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1343
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1343
normalized_sentence:
  (بدانید) تمام اعمال نیک و حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر همچون آب دهان است در برابر دریایی عمیق و پهناور

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 951 characters]


id: wisdom609
context_id: wn374
part_id: wp3741
title: حکمت 374
large_title: حکمت 374 - درباره سخن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1343
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1343
normalized_sentence:
  امر به معروف و نهی از منکر نه مرگ کسی را نزدیک می کند و نه از روزی کسی می کاهد (و بدانید) از همه این ها مهمتر سخن حقی است که در برابر سلطان ستمگری گفته شود (و از مظلومی در مقابل آن ظالم دفاع گردد)

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 951 characters]


id: wisdom610
context_id: wn375
part_id: wp3751
title: حکمت 375
large_title: حکمت 375 - ترغيب به دوري از معصيت
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1344
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1344
normalized_sentence:
  ابوجحیفه می گوید: از امیرمومنان (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: نخستین مرحله ای از جهاد که از شما می گیرند و در آن مغلوب می شوید جهاد با دست (جهاد عملی) است سپس جهاد با زبان و بعد جهاد با قلب

arabic_text:
  وَعَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَمِيرَالْمُوْمِنِينَ (عليه السلام) يَقُولُ: أَوَّلُ مَا تُغْلَبُونَ عَلَيْهِ مِنَ آلْجِهَادِ آلْجِهَادُ بِأَيْدِيکُمْ، ثُمَّ بِأَلْسِنَتِکُمْ ثُمَّ بِقُلُوبِکُمْ؛ فَمَنْ لَمْ يَعْرِفْ بِقَلْبِهِ مَعْرُوفاً، وَ لَمْ يُنْکِرْ مُنْکَراً، قُلِبَ فَجُعِلَ أَعْلاَهُ أَسْفَلَهُ وَأَسْفَلُهُ أَعْلاَهُ.


id: wisdom611
context_id: wn375
part_id: wp3751
title: حکمت 375
large_title: حکمت 375 - ترغيب به دوري از معصيت
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1344
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1344
normalized_sentence:
  آن کس که حتی با قلبش به طرفداری معروف و مبارزه با منکر برنخیزد قلبش واژگونه می شود! بالای آن پایین و پایین آن بالا می رود (و حس تشخیص نیک و بد را از دست می دهد)

arabic_text:
  وَعَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَمِيرَالْمُوْمِنِينَ (عليه السلام) يَقُولُ: أَوَّلُ مَا تُغْلَبُونَ عَلَيْهِ مِنَ آلْجِهَادِ آلْجِهَادُ بِأَيْدِيکُمْ، ثُمَّ بِأَلْسِنَتِکُمْ ثُمَّ بِقُلُوبِکُمْ؛ فَمَنْ لَمْ يَعْرِفْ بِقَلْبِهِ مَعْرُوفاً، وَ لَمْ يُنْکِرْ مُنْکَراً، قُلِبَ فَجُعِلَ أَعْلاَهُ أَسْفَلَهُ وَأَسْفَلُهُ أَعْلاَهُ.


id: wisdom613
context_id: wn377
part_id: wp3771
title: حکمت 377
large_title: حکمت 377 - نکوهش دنيا 6
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1346
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1346
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: بهترین افراد این امت را از عذاب الهی ایمن ندانید زیرا خداوند می فرماید: جز زیان کاران هیچ کس در برابر مجازات الهی احساس امنیت نمی کند

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لاَ تَأْمَنَنَّ عَلَى خَيْرِ هذِهِ آلْأُمَّةِ عَذَابَ آللّهِ لِقَوْلِهِ تَعَالَى: «فَلاَ يَأْمَنُ مَکْرَ آللّهِ إِلاَّ آلْقَوْمُ آلْخَاسِرُونَ» وَلاَ تَيْأَسَنَّ لِشَرِّ هذِهِ آلْأُمَّةِ مِنْ رَوْحِ آللّهِ لِقَوْلِهِ تَعَالَى: «إِنَّهُ لاَ يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ آللّهِ إِلاَّ آلْقَوْمُ آلْکَافِرُونَ».


id: wisdom614
context_id: wn377
part_id: wp3771
title: حکمت 377
large_title: حکمت 377 - نکوهش دنيا 6
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1346
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1346
normalized_sentence:
  (ممکن است یک روز لغزشی پیدا کند و در صف بدکاران قرار گیرد) و برای بدترین افراد این امت نباید از رحمت خدا مایوس شوید زیرا خداوند می فرماید: از رحمت خدا جز کافران مایوس نمی شوند

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لاَ تَأْمَنَنَّ عَلَى خَيْرِ هذِهِ آلْأُمَّةِ عَذَابَ آللّهِ لِقَوْلِهِ تَعَالَى: «فَلاَ يَأْمَنُ مَکْرَ آللّهِ إِلاَّ آلْقَوْمُ آلْخَاسِرُونَ» وَلاَ تَيْأَسَنَّ لِشَرِّ هذِهِ آلْأُمَّةِ مِنْ رَوْحِ آللّهِ لِقَوْلِهِ تَعَالَى: «إِنَّهُ لاَ يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ آللّهِ إِلاَّ آلْقَوْمُ آلْکَافِرُونَ».


id: wisdom615
context_id: wn378
part_id: wp3781
title: حکمت 378
large_title: حکمت 378 - ترغيب به کردار نيکو 2
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: بخل، جامع تمام عیوب است و وسیله ای است که انسان را به هر بدی ای می کشاند
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1347
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1347
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ الْبُخْلُ جَامِعٌ لِمَسَاوِي آلْعُيُوبِ، وَ هُوَ زِمَامٌ يُقَادُ بِهِ إِلَى کُلِّ سُوءٍ.


id: wisdom616
context_id: wn379
part_id: wp3791
title: حکمت 379
large_title: حکمت 379 - کوشش در کار
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1348
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1348
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: ای فرزند آدم! روزی دو گونه است یکی آن روزی که تو به دنبالش می روی و دیگری آن روزی که به دنبال تو می آید و اگر به دنبالش نروی باز هم به سراغ تو خواهد آمد بنابراین غم واندوه تمام سال را بر همّ و غمّ امروزت اضافه مکن

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ يَابْنَ آدَمَ، آلرِّزْقُ رِزْقَانِ: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ، وَ رِزْقٌ يَطْلُبُکَ، فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاکَ. فَلاَ تَحْمِلْ هَمَّ سَنَتِکَ عَلَى هَمِّ يَوْمِکَ! کَفَاکَ کُلُّ يَوْمٍ عَلَى مَا فِيهِ؛ فَإِنْ تَکُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِکَ فَإِنَّ آللّهَ تَعَالَى سَيُؤْتِيکَ فِي کُلِّ غَدٍ جَدِيدٍ مَا قَسَمَ لَکَ؛ وَ إِنْ لَمْ تَکُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِکَ فَمَا تَصْنَعُ بِالْهَمِّ فِيَما لَيْسَ لَکَ؛ وَ لَنْ يَسْبِقَکَ إِلَى رِزْقِکَ طَالِبٌ وَلَنْ يَغْلِبَکَ عَلَيْهِ غَالِبٌ، وَلَنْ يُبْطِىءَ عَنْکَ مَا قَدْ قُدِّرَ لَکَ.


id: wisdom618
context_id: wn379
part_id: wp3791
title: حکمت 379
large_title: حکمت 379 - کوشش در کار
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1348
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1348
normalized_sentence:
  اگر در تمام سال زنده بمانی وجزئ عمر تو باشد خداوند هر روز آنچه از روزی برای تو معین کرده است به تو می دهد و اگر تمام آن سال جزئ عمر تو نباشد چرا غم و اندوه چیزی را بخوری که مربوط به تو نیست (بدان) هیچ کس پیش از تو نمی تواند روزی تو را دریافت کند و یا آن را از دست تو بیرون ببرد و آنچه برای تو مقدر شده است بدون تاخیر به تو می رسد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ يَابْنَ آدَمَ، آلرِّزْقُ رِزْقَانِ: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ، وَ رِزْقٌ يَطْلُبُکَ، فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاکَ. فَلاَ تَحْمِلْ هَمَّ سَنَتِکَ عَلَى هَمِّ يَوْمِکَ! کَفَاکَ کُلُّ يَوْمٍ عَلَى مَا فِيهِ؛ فَإِنْ تَکُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِکَ فَإِنَّ آللّهَ تَعَالَى سَيُؤْتِيکَ فِي کُلِّ غَدٍ جَدِيدٍ مَا قَسَمَ لَکَ؛ وَ إِنْ لَمْ تَکُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِکَ فَمَا تَصْنَعُ بِالْهَمِّ فِيَما لَيْسَ لَکَ؛ وَ لَنْ يَسْبِقَکَ إِلَى رِزْقِکَ طَالِبٌ وَلَنْ يَغْلِبَکَ عَلَيْهِ غَالِبٌ، وَلَنْ يُبْطِىءَ عَنْکَ مَا قَدْ قُدِّرَ لَکَ.


id: wisdom619
context_id: wn379
part_id: wp3791
title: حکمت 379
large_title: حکمت 379 - کوشش در کار
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1348
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1348
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی می گوید: «مضمون این سخن در همین باب گذشت ولی چون کلام امام (علیه السلام) در این جا واضح تر و مشروح تر بود آن را براساس روشی که در آغاز کتاب تذکر داده ایم تکرار کردیم»؛ (قال الرضیّ: وقد مضی هذا الکلام فیما تقدّم من هذا الباب، الا انّه هاهنا اوضح واشرح، فلذلک کرّرناه علی القاعده المقرّره فی اوّل الکتاب)

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 552 characters]


id: wisdom620
context_id: wn380
part_id: wp3801
title: حکمت 380
large_title: حکمت 380 - نيکي و بدي حقيقي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1349
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1349
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: چه بسیار کسانی که در آغاز روز زنده بودند اما روز را به پایان نبردند و چه بسیار کسانی که در آغاز شب زندگی شان مورد غبطه مردم بود اما در پایان همان شب عزاداران به سوگشان نشستند!

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ رُبَّ مُسْتَقْبِلٍ يَوْماً لَيْسَ بِمُسْتَدْبِرِهِ، وَ مَغْبُوطٍ فِي أَوَّلِ لَيْلِهِ، قَامَتْ بَوَاکِيهِ فِي آخِرِهِ.


id: wisdom621
context_id: wn381
part_id: wp3811
title: حکمت 381
large_title: حکمت 381 - گرفتاري ها و نعمت
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: سخن را تا نگفته ای اسیر توست اما همین که گفتی تو اسیر او خواهی بود
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1350
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1350
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ الْکـَلاَمُ فِي وَثَاقِکَ مَا لَـمْ تَتَکَلَّمْ بِهِ؛ فَإِذَا تَکَـلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ وَثَاقِهِ، فَاخْزُنْ لِسَانَکَ کَمَا تَخْزُنُ ذَهَبَکَ وَ وَرِقَکَ: فَرُبَّ کَلِمَةٍ سَلَبَتْ نِعْمَةً وَجَلَبَتْ نِقْمَةً.


id: wisdom624
context_id: wn382
part_id: wp3821
title: حکمت 382
large_title: حکمت 382 - وقت مومن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1351
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1351
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: چیزی را که علم به آن نداری مگو بلکه همه آنچه را که می دانی نیز مگو، زیرا خداوند بر تمام اعضای تو واجباتی قرار داده که روز قیامت از آن ها بازخواست خواهد کرد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لاَ تَقُلْ مَا لاَ تَعْلَمُ بَلْ لاَ تَقُلْ کُلَّ مَا تَعْلَمُ، فَإِنَّ آللّهَ فَرَضَ عَلَى جَوَارِحِکَ کُلِّهَا فَرَائِضَ يَحْتَجُّ بِهَا عَلَيْکَ يَوْمَ آلْقِيَامَةِ.


id: wisdom625
context_id: wn383
part_id: wp3831
title: حکمت 383
large_title: حکمت 383 - دنيا و کالاي آن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1352
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1352
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: برحذر باش از این که خدا تو را نزد معصیتش حاضر ببیند و نزد طاعتش غایب که از زیان کاران خواهی بود، و هرگاه قوی و قدرتمند می شوی قدرت بر اطاعت خداوند داشته باش و هرگاه ضعیف و ناتوان می گردی در برابر معصیت خداوند ضعیف و ناتوان باش

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ اِحْذَرْ أَنْ يَرَاکَ آللّهُ عِنْدَ مَعْصِيَتِهِ وَ يَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ فَتَکُونَ مِنَ آلْخَاسِرِينَ، وَ إِذَا قَوِيتَ فَاقْوَ عَلَى طَاعَةِ آللّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِيَةِ آللّهِ.


id: wisdom626
context_id: wn384
part_id: wp3841
title: حکمت 384
large_title: حکمت 384 - گفتار 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1353
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1353
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: اعتماد به دنیا با وجود آنچه با چشم خود از (تحولات و دگرگونی های) آن مشاهده می کنی جهل و نادانی است و کوتاهی در حسن عمل با وجود اطمینان به پاداش (الهی) برای آن، غبن و خسارت است و اطمینان به هرکس قبل از آزمایش و امتحان او دلیل عجز و ناتوانی است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ آلرُّکُونُ إِلَى آلدُّنْيَا مَعَ مَا تُعَايِنُ مِنْهَا جَهْلٌ، وَ التَّقْصِيرُ فِي حُسْنِ آلْعَمَلِ إِذَا وَثِقْتَ بِالثَّوَابِ عَلَيْهِ غَبْنٌ، وَ الطُّمَأْنِينَةُ إِلَى کُلِّ أَحَدٍ قَبْلَ آلاِخْتِبَارِ لَهُ عَجْزٌ.


id: wisdom627
context_id: wn385
part_id: wp3851
title: حکمت 385
large_title: حکمت 385 - مشک
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1354
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1354
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: برای پستی این دنیا(ی فریبنده پرزرق و برق) همین بس که تنها جایی است که معصیت خدا در آن می شود، و برای رسیدن به پاداش های الهی راهی جز ترک آن نیست

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ مِنْ هَوَانِ آلدُّنْيَا عَلَى آللّهِ أَنَّهُ لاَ يُعْصَى إِلاَّ فِيهَا، وَلاَ يُنَالُ مَا عِنْدَهُ إِلاَّ بِتَرْکِهَا.


id: wisdom628
context_id: wn386
part_id: wp3861
title: حکمت 386
large_title: حکمت 386 - فروتني
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1355
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ مَنْ طَلَبَ شَيْئاً نَالَهُ أَوْ بَعْضَهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1355
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: هرکس برای رسیدن به چیزی تلاش کند یا به همه آن می رسد یا به قسمتی از آن چیز


id: wisdom629
context_id: wn387
part_id: wp3871
title: حکمت 387
large_title: حکمت 387 - تلاش براي کالاهاي دنيا
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1356
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1356
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: آن خوبی و نعمتی که به دنبالش جهنم باشد خوبی نیست و آن بدی و مشکلی که بعد از آن بهشت باشد بدی نیست، هر نعمتی در مقایسه با بهشت، حقیر و کوچک است و هر رنج و بلایی در مقایسه با جهنم، تندرستی و عافیت محسوب می شود

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ مَا خَيْرٌ بِخَيْرٍ بَعْدَهُ النَّارُ، وَ مَا شَرٌّ بِشَرٍّ بَعْدَهُ الْجَنَّةُ، وَ کُلُّ نَعِيمٍ دُونَ آلْجَنَّةِ فَهُوَ مَحْقُورٌ، وَ کُلُّ بَلاَءٍ دُونَ النَّارِ عَافِيَةٌ.


id: wisdom630
context_id: wn388
part_id: wp3881
title: حکمت 388
large_title: حکمت 388 - گفتار شايسته
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1357
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1357
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: آگاه باشید که یکی از بلاها فقر و تنگدستی است و بدتر از آن بیماری جسم است و از آن بدتر بیماری قلب (فساد اخلاق و انحراف عقیدتی) می باشد و بدانید که تقوای قلب به دلیل صحت بدن است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ ألاَ وَ إِنَّ مِنَ آلْبَلاَءِ آلْفَاقَةَ، وَ أَشَدُّ مِنَ آلْفَاقَةِ مَرَضُ آلْبَدَنِ، وَ أَشَدُّ مِنْ مَرَضِ آلْبَدَنِ مَرَضُ آلْقَلْبِ. ألاَ وَ إِنَّ مِنْ صِحَّةِ آلْبَدَنِ تَقْوَى آلْقَلْبِ.


id: wisdom631
context_id: wn389
part_id: wp3891
title: حکمت 389
large_title: حکمت 389 - ترغيب به قناعت
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: کسی که اعمالش او را عقب براند نسبش او را پیش نخواهد برد
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1358
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1358
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ «مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ». وَ فِي رواية أُخْرَى: مَنْ فَاتَهُ حَسَبُ نَفْسِهِ لَمْ يَنْفَعْهُ حَسَبُ آبَائِهِ.


id: wisdom632
context_id: wn389
part_id: wp3891
title: حکمت 389
large_title: حکمت 389 - ترغيب به قناعت
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1358
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1358
normalized_sentence:
  و در روایت دیگری آمده است: آن کس که از ارزش های وجودی بی بهره است ارزش پدران و نیاکان سودی به او نخواهد بخشید

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ «مَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ». وَ فِي رواية أُخْرَى: مَنْ فَاتَهُ حَسَبُ نَفْسِهِ لَمْ يَنْفَعْهُ حَسَبُ آبَائِهِ.


id: wisdom633
context_id: wn390
part_id: wp3901
title: حکمت 390
large_title: حکمت 390 - زير بار زور و پستي نرفتن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1359
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1359
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان باایمان ساعات شبانه روز خود را به سه بخش تقسیم می کند: قسمتی را صرف مناجات با پروردگارش می کند و قسمت دیگری را برای ترمیم معاش و کسب و کار زندگی قرار می دهد و قسمت سوم را برای بهره گیری از لذات حلال و دلپسند می گذارد و سزاوار نیست که انسان عاقل حرکتش جز در سه چیز باشد: مرمت معاش، گامی در راه معاد و لذت در غیر حرام

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ لِلْمُؤْمِنِ ثَلاَثُ سَاعَاتٍ: فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ، وَسَاعَةٌ يَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَسَاعَةٌ يُخَلِّي بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِها فِيَما يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ. وَلَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَکُونَ شَاخِصاً إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ.


id: wisdom634
context_id: wn391
part_id: wp3911
title: حکمت 391
large_title: حکمت 391 - حق پدر و فرزند به يکديگر
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1360
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1360
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: زهد و بی اعتنایی به (زرق و برق) دنیا پیشه کن تا خداوند چشم تو را برای دیدن عیوب آن بینا سازد و غافل مباش که (فرشتگان الهی و از آن بالاتر ذات پاک پروردگار) مراقب تواند

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ ازْهَدْ فِي آلدُّنْيَا يُبَصِّرْکَ آللّهُ عَوْرَاتِهَا، وَ لاَ تَغْفُلْ فَلَسْتَ بِمَغْفُولٍ عَنْکَ!


id: wisdom636
context_id: wn393
part_id: wp3931
title: حکمت 393
large_title: حکمت 393 - همرنگ جماعت بودن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1362
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1362
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: از دنیا همان قدر را بگیر که به سراغ تو می آید و از آنچه از تو روی گردانده روی بگردان (و به دنبال آن مشتاب) و اگر چنین نمی کنی لااقل در طلب دنیا به صورت معقول تلاش کن (و تندروی مکن)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ خُذْ مِنَ آلدُّنْيَا مَا أَتَاکَ، وَتَوَلَّ عَمَّا تَوَلَّى عَنْکَ؛ فَإِنْ أَنْتَ لَمْ تَفْعَلْ فَأَجْمِلْ فِي الطَّلَبِ.


id: wisdom639
context_id: wn396
part_id: wp3961
title: حکمت 396
large_title: حکمت 396 - جنبش و توانايي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1365
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1365
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: مرگ آری اما تن دادن به پستی هرگز وقناعت به مقدار کم آری ولی دست نیاز به سوی دیگران دراز کردن، نه

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ الْمَنِيَّةُ وَلاَآلدَّنِيَّةُ!وَالتَّقَلُّلُ وَلاَ التَّوَسُّلُ مَنْ لَمْ يُعْطَ قَاعِداً لَمْ يُعْطَ قَائِماً، الدَّهْرُ يَوْمَانِ: يَوْمٌ لَکَ، وَيَوْمٌ عَلَيْکَ؛ فَإِذَا کَانَ لَکَ فَلاَ تَبْطَرْ، وَإِذَا کَانَ عَلَيْکَ فَاصْبِرْ!


id: wisdom640
context_id: wn396
part_id: wp3961
title: حکمت 396
large_title: حکمت 396 - جنبش و توانايي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1365
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1365
normalized_sentence:
  آن کس که با تلاش معتدل و صحیح چیزی را به دست نیاورد با تلاش نادرست و بی رویه چیزی به دست نخواهد آورد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ الْمَنِيَّةُ وَلاَآلدَّنِيَّةُ!وَالتَّقَلُّلُ وَلاَ التَّوَسُّلُ مَنْ لَمْ يُعْطَ قَاعِداً لَمْ يُعْطَ قَائِماً، الدَّهْرُ يَوْمَانِ: يَوْمٌ لَکَ، وَيَوْمٌ عَلَيْکَ؛ فَإِذَا کَانَ لَکَ فَلاَ تَبْطَرْ، وَإِذَا کَانَ عَلَيْکَ فَاصْبِرْ!


id: wisdom644
context_id: wn398
part_id: wp3981
title: حکمت 398
large_title: حکمت 398 - ترغيب به توکل و اعتماد به خدا
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1367
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ ضَعْ فَخْرَکَ، وَ آحْطُطْ کِبْرَکَ، وَآذْکُرْ قَبْرَکَ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1367
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: فخرفروشی خود را کنار بگذار و تکبرت را (از خود) فرو ریز و به یاد قبرت باش (و برای آن آماده شو)


id: wisdom645
context_id: wn399
part_id: wp3991
title: حکمت 399
large_title: حکمت 399 - سود خرد
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: فرزند بر پدر حقی دارد و پدر را نیز بر فرزند حقی است
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1368
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1368
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ إِنَّ لِلْوَلَدِ عَلَى آلْوَالِدِ حَقّاً، وَ إِنَّ لِلْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ حَقّاً. فَحَقُّ آلْوَالِدِ عَلَى آلْوَلَدِ أَنْ يُطِيعَهُ فِي کُلِّ شَيْءٍ، إِلاَّ فِي مَعْصِيَةِ آللّهِ سُبْحَانَهُ؛ وَحَقُّ آلْوَلَدِ عَلَى آلْوَالِدِ أَنْ يُحَسِّنَ آسْمَهُ، وَيُحَسِّنَ أَدَبَهُ وَ يُعَلِّمَهُ آلْقُرْآنَ.


id: wisdom646
context_id: wn399
part_id: wp3991
title: حکمت 399
large_title: حکمت 399 - سود خرد
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1368
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1368
normalized_sentence:
  حق پدر بر فرزندان این است که در همه چیز جز در معصیت خداوند سبحان از او اطاعت کنند و حق فرزند بر پدر این است که نام نیک بر او بگذارد و او را به خوبی ادب آموزد (و تربیت کند) و قرآن را به او تعلیم دهد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ إِنَّ لِلْوَلَدِ عَلَى آلْوَالِدِ حَقّاً، وَ إِنَّ لِلْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ حَقّاً. فَحَقُّ آلْوَالِدِ عَلَى آلْوَلَدِ أَنْ يُطِيعَهُ فِي کُلِّ شَيْءٍ، إِلاَّ فِي مَعْصِيَةِ آللّهِ سُبْحَانَهُ؛ وَحَقُّ آلْوَلَدِ عَلَى آلْوَالِدِ أَنْ يُحَسِّنَ آسْمَهُ، وَيُحَسِّنَ أَدَبَهُ وَ يُعَلِّمَهُ آلْقُرْآنَ.


id: wisdom647
context_id: wn400
part_id: wp4001
title: حکمت 400
large_title: حکمت 400 - غلبه حق بر باطل
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1369
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1369
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: «چشم زخم» حق است و تعویذ (دعایی که برای دفع چشم زخم است) نیز حق است و سحر حق است وفال (نیک) نیز حق است اما طیره (فال بد) حق نیست و عدوی (اثرگذاری کسی بر دیگری در امور خرافی نیز) حق نیست

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَامُ الْعَيْنُ حَقٌّ، وَ الرُّقَى حَقٌّ، وَ السِّحْرُ حَقٌّ، وَ آلْفَأْلُ حَقٌّ، وَالطِّيرَةُ لَيْسَتْ بِحَقٍّ، وَآلْعَدْوَى لَيْسَتْ بِحَقٍّ، وَالطِّيبُ نُشْرَةٌ، وَآلْعَسَلُ نُشْرَةٌ، وَ الرُّکُوبُ نُشْرَةٌ، وَالنَّظَرُ إِلَى آلْخُضْرَةِ نُشْرَةٌ.


id: wisdom649
context_id: wn401
part_id: wp4011
title: حکمت 401
large_title: حکمت 401 - انديشيدن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1370
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مُقَارَبَةُ النَّاسِ فِي أَخْلاَقِهِمْ أَمْنٌ مِنْ غَوَائِلِهِمْ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1370
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: هماهنگی (معقول) با مردم در اخلاقشان سبب ایمنی از کینه توزی و دشمنی آن هاست


id: wisdom650
context_id: wn402
part_id: wp4021
title: حکمت 402
large_title: حکمت 402 - ستايش پرهيزکاري
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1371
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1371
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) به شخصی که در حضورش سخنی بالاتر از شان خود گفت، فرمود: پیش از پردرآوردن پرواز کردی و هنوز بالغ نشده بانگ برآوردی

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِبَعْضِ مُخَاطِبِيهِ وَ قَدْ تَکَلَّمَ بِکَلِمَةٍ يُسْتَصْغَرُ مِثْلُهُ عَنْ قَوْلِ مِثْلِهَا: لَقَدْ طِرْتَ شَکِيراً، وَ هَدَرْتَ سَقْباً.


id: wisdom651
context_id: wn402
part_id: wp4021
title: حکمت 402
large_title: حکمت 402 - ستايش پرهيزکاري
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1371
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1371
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی می گوید: «منظور از «شکیر» در این جا نخستین پرهایی است که بر بال پرنده می روید پیش از آن که قوی و محکم شود و «سقب» به شتر نابالغ گفته می شود و شتر معمولا پیش از رسیدن به بلوغ، فریاد مخصوص را سر نمی دهد»؛ (قال الرّضیّ: والشّکیر هاهنا: اوّل ما ینبت من ریش الطائر قبل ان یقوی ویستحْصف

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِبَعْضِ مُخَاطِبِيهِ وَ قَدْ تَکَلَّمَ بِکَلِمَةٍ يُسْتَصْغَرُ مِثْلُهُ عَنْ قَوْلِ مِثْلِهَا: لَقَدْ طِرْتَ شَکِيراً، وَ هَدَرْتَ سَقْباً.


id: wisdom654
context_id: wn404
part_id: wp4041
title: حکمت 404
large_title: حکمت 404 - دوري از زشتي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1373
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1373
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در پاسخ سوالی درباره معنای «لا حول ولا قوه الا بالله» چنین فرمود: ما در برابر خداوند با مالکیت او شریک نیستیم بلکه ما چیزی را مالک نیستیم جز آنچه او به ما تملیک کرده و هرگاه قدرت یا مالی را به ما ببخشد  در حالی که او از ما به آن مال سزاوارتر است  ما را مکلف به وظایفی (درباره آن) فرموده و هرگاه آن را از ما باز پس گیرد تکلیفش را نیز از ما برداشته است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام وَقَدْ سُئِلَ عَنْ مَعْنَى قَوْلِهِمْ: «لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللّهِ»: إِنَّا لاَ نَمْلِکُ مَعَ آللّهِ شَيْئاً، وَ لاَ نَمْلِکُ إِلاَّ مَا مَلَّکَنَا؛ فَمَتى مَلَّکَنَا مَا هُوَ أَمْلَکُ بِهِ مِنَّا کَلَّفَنَا، وَ مَتَى أَخَذَهُ مِنَّا وَضَعَ تَکْلِيفَهُ عَنَّا.


id: wisdom655
context_id: wn405
part_id: wp4051
title: حکمت 405
large_title: حکمت 405 - شکيبايي 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1374
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1374
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) هنگامی که شنید عمار یاسر با مغیره بن شعبه (آن مرد منافق لجوج) جرّ و بحث می کند، فرمود: ای عمار! رهایش کن، چراکه او از دین خدا آن مقدار گرفته که به دنیا نزدیکش سازد و از روی عمد حق را بر خود مشتبه ساخته تا شبهات را بهانه لغزش ها و خلاف هایش قرار دهد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَ قَدْ سَمِعَهُ يُرَاجِعُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ کَلاماً: دَعْهُ يَا عَمَّارُ، فَإِنَّهُ لَمْ يَأْخُذْ مِنَ آلدِّينِ إِلاَّ مَا قَارَبَهُ مِنَ الدُّنْيَا، وَ عَلَى عَمْدٍ لَبَسَ عَلَى نَفْسِهِ لِيَجْعَلَ الشُّبَهَاتِ عَاذِراً لِسَقَطَاتِهِ.


id: wisdom656
context_id: wn406
part_id: wp4061
title: حکمت 406
large_title: حکمت 406 - در فضيلت شکيبايي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1375
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1375
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: چه زیباست تواضع و فروتنی ثروتمندان در برابر فقرا، برای رسیدن به پاداش های الهی، و از آن بهتر بی اعتنایی و بزرگ منشی مستمندان است در برابر اغنیا برای توکل بر خدا

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَا أَحْسَنَ تَوَاضُعَ آلْأَغْنِيَاءِ لِلْفُقَرَاءِ طَلَباً لِمَا عِنْدَ آللّهِ! وَ أَحْسَنُ مِنْهُ تِيهُ آلْفُقَرَاءِ عَلَى آلْأَغْنِيَاءِ اتِّکَالاً عَلَى آللّهِ.


id: wisdom657
context_id: wn407
part_id: wp4071
title: حکمت 407
large_title: حکمت 407 - زينت و آرايش خود
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1376
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1376
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: خداوند هیچ نوع عقلی را در وجود کسی به ودیعت ننهاده جز این که روزی به وسیله آن وی را نجات خواهد داد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَا آسْتَوْدَعَ آللّهُ آمْرَأً عَقْلاً إِلاَّ آسْتَنْقَذَهُ بِهِ يَوْماً ما!


id: wisdom662
context_id: wn411
part_id: wp4111
title: حکمت 411
large_title: حکمت 411 - در بيچارگي انسان
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1380
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1380
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: تندی و تیزی زبانت را بر ضد کسی که سخن گفتن را به تو آموخته به کار مگیر و (نیز) بلاغت سخنت را بر ضد کسی که سخنوری به تو آموخت صرف مکن

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاَتَجْعَلَنَّ ذَرَبَ لِسَانِکَ عَلَى مَنْ أَنْطَقَکَ، وَبَلاَغَةَ قَوْلِکَ عَلَى مَنْ سَدَّدَکَ.


id: wisdom664
context_id: wn413
part_id: wp4131
title: حکمت 413
large_title: حکمت 413 - سود عقل
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1382
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَنْ صَبَرَ صَبْرَ آلْأَحْرَارِ، وَ إِلاَّ سَلاَ سُلُّوَّ آلْأَغْمَارِ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1382
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: هرکس همچون آزادگان شکیبا باشد (به اجر و پاداش صابران خواهد رسید و آرامش خواهد یافت) وگرنه همچون جاهلان، خود را به غفلت می زند (و بی نصیب خواهد بود)


id: wisdom665
context_id: wn414
part_id: wp4141
title: حکمت 414
large_title: حکمت 414 - کوچک نشمردن کار خير
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1383
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1383
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در خبر دیگری (همین مضمون را) به اشعث بن قیس به عنوان
  تسلیت درگذشت فرزندش فرمود: هرگاه همچون بزرگواران صبر پیشه کنی (پیروز خواهی شد) وگرنه همچون چهارپایان، خود را به غفلت خواهی زد (و بی نصیب می مانی)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام وَفِي خَبَرٍ آخَرَ أَنَّهُ (عليه السلام) قَالَ لِلْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ مُعَزِّياً عَنِ ابْنٍ لَهُ: إِنْ صَبَرْتَ صَبْرَ آلْأَکَارِمِ، وَ إِلاَّ سَلَوْتَ سُلُوَّ آلْبَهَائِمِ.


id: wisdom666
context_id: wn415
part_id: wp4151
title: حکمت 415
large_title: حکمت 415 - رسيدن به سعادت 1
normalized_sentence: امام (علیه السلام) در وصف دنیا فرمود: می فریبد و زیان می رساند و می گذرد
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1384
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1384
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِي صِفَةِ الدُّنْيَا تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ، إِنَّ آللّهَ تَعَالَى لَمْ يَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِيَائِهِ، وَ لاَ عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ. إِنَّ أَهْلَ آلدُّنْيَا کَرَکْبٍ بَيْنَاهُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ فَارْتَحَلُوا.


id: wisdom667
context_id: wn415
part_id: wp4151
title: حکمت 415
large_title: حکمت 415 - رسيدن به سعادت 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1384
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1384
normalized_sentence:
  خداوند به (بخشیدن) آن به عنوان پاداش برای دوستانش، رضایت نداده و (گرفتن) آن را به عنوان کیفر دشمنانش نپذیرفته است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِي صِفَةِ الدُّنْيَا تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ، إِنَّ آللّهَ تَعَالَى لَمْ يَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِيَائِهِ، وَ لاَ عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ. إِنَّ أَهْلَ آلدُّنْيَا کَرَکْبٍ بَيْنَاهُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ فَارْتَحَلُوا.


id: wisdom668
context_id: wn415
part_id: wp4151
title: حکمت 415
large_title: حکمت 415 - رسيدن به سعادت 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1384
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1384
normalized_sentence:
  اهل دنیا همچون کاروانی هستند که هنوز رحل اقامت نیفکنده اند که قافله سالار فریاد می زند (کوچ کنید): و آن ها کوچ می کنند

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِي صِفَةِ الدُّنْيَا تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ، إِنَّ آللّهَ تَعَالَى لَمْ يَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِيَائِهِ، وَ لاَ عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ. إِنَّ أَهْلَ آلدُّنْيَا کَرَکْبٍ بَيْنَاهُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ فَارْتَحَلُوا.


id: wisdom669
context_id: wn416
part_id: wp4161
title: حکمت 416
large_title: حکمت 416 - حلم و عقل
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1385
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1385
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) به فرزندش امام حسن (علیه السلام) فرمود: چیزی از مال و ثروت دنیا را بعد از خود باقی مگذار زیرا آنچه باقی می گذاری برای یکی از دو کس خواهد بود: یا کسی که آن را در راه اطاعت خداوند مصرف می کند که در این صورت او به چیزی سعادتمند شده که توبه سبب آن محروم شده ای یا برای کسی می گذاری که آن را در راه معصیت خداوند به کار می گیرد درنتیجه تو به سبب چیزی که برای او اندوخته ای شقاوتمند، و محروم از سعادت می شوی و در واقع او را در گناهش یاری کرده ای و سزاوار نیست هیچ یک از این دو کس را بر خویشتن مقدم داری

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاِبْنِهِ الْحَسَنِ (عليه السلام) لاَ تُخَلِّفَنَّ وَرَاءَکَ شَيْئاً مِنَ الدُّنْيَا، فَإِنَّکَ تُخَلِّفُهُ لِأَحَدِ رَجُلَيْنِ: إِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِطَاعَةِ آللّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ بِهِ، وَ إِمَّا رَجُلُ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيَةِ آللّهِ فَشَقِيَ بِمَا جَمَعْتَ لَهُ؛ فَکُنْتَ عَوْناً لَهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ، وَلَيْسَ أَحَدُ هذَيْنِ حَقِيقاً أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِکَ.


id: wisdom670
context_id: wn416
part_id: wp4161
title: حکمت 416
large_title: حکمت 416 - حلم و عقل
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1385
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1385
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی می گوید: «این سخن به گونه دیگری نیز نقل شده است و آن چنین است: اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، آنچه از دنیا هم اکنون در اختیار توست پیش از این در دست دیگران بوده است و بعد از تو نیز به دیگران می رسد تو اموال را برای یکی از دو کس گردآوری می کنی: یکی آن کس که آن را در راه طاعت الهی صرف می کند و با آن سعادتمند می شود در حالی که تو از آن محروم مانده ای یا کسی که آن را در راه معصیت خداوند صرف می کند و تو به سبب آنچه برای او گردآوری کرده ای شقاوتمند خواهی شد (چراکه کمک به گناه کرده ای)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاِبْنِهِ الْحَسَنِ (عليه السلام) لاَ تُخَلِّفَنَّ وَرَاءَکَ شَيْئاً مِنَ الدُّنْيَا، فَإِنَّکَ تُخَلِّفُهُ لِأَحَدِ رَجُلَيْنِ: إِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِطَاعَةِ آللّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ بِهِ، وَ إِمَّا رَجُلُ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيَةِ آللّهِ فَشَقِيَ بِمَا جَمَعْتَ لَهُ؛ فَکُنْتَ عَوْناً لَهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ، وَلَيْسَ أَحَدُ هذَيْنِ حَقِيقاً أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِکَ.


id: wisdom671
context_id: wn416
part_id: wp4161
title: حکمت 416
large_title: حکمت 416 - حلم و عقل
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1385
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1385
normalized_sentence:
  هیچ یک از این دو، شایستگی این را ندارد که تو او (شخص صالح) را بر خود مقدم داری و یا بار (گناه) او (شخص ناصالح) را بر دوش کشی بنابراین برای گذشتگان، رحمت خدا و برای بازماندگان، رزق پروردگار را طلب کن (و به فکر آخرت و آینده خویش باش)»؛ (قال الرّضی ویرْوی هذا الْکلام علی وجْه آخر وهو: امّا بعْد، فانّ آلّذی فی یدک من آلدّنْیا قدْ کان له اهْل قبْلک، و هو صائر الی اهْل بعْدک، وانّما انْت جامع لاحد رجلیْن: رجل عمل فیما جمعْته بطاعه آللّه فسعد بما شقیت به؛ اوْ رجل عمل فیه بمعْصیه آللّه، فشقیت بما جمعْت له

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاِبْنِهِ الْحَسَنِ (عليه السلام) لاَ تُخَلِّفَنَّ وَرَاءَکَ شَيْئاً مِنَ الدُّنْيَا، فَإِنَّکَ تُخَلِّفُهُ لِأَحَدِ رَجُلَيْنِ: إِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِطَاعَةِ آللّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ بِهِ، وَ إِمَّا رَجُلُ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيَةِ آللّهِ فَشَقِيَ بِمَا جَمَعْتَ لَهُ؛ فَکُنْتَ عَوْناً لَهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ، وَلَيْسَ أَحَدُ هذَيْنِ حَقِيقاً أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِکَ.


id: wisdom672
context_id: wn416
part_id: wp4161
title: حکمت 416
large_title: حکمت 416 - حلم و عقل
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1385
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1385
normalized_sentence:
  ولیْس احد هذیْن اهْلا انْ توْثره علی نفْسک، ولا انْ تحْمل له علی ظهْرک، فارْج لمنْ مضی رحْمه آللّه، و لمنْ بقی رزْق آللّه)

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 414 characters]


id: wisdom673
context_id: wn417
part_id: wp4171
title: حکمت 417
large_title: حکمت 417 - ترغيب دستگيري مستمندان
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1386
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1386
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) به شخصی که در حضور او (از روی غفلت و بی خبری) استغفرالله گفت، فرمود: مادرت به عزایت بنشیند آیا می دانی استغفار چیست استغفار مقام بلندمرتبه گان است و واژه ای است که بر شش معنا اطلاق می شود (مراحل شش گانه ای دارد): نخست پشیمانی از اعمال گذشته، دوم تصمیم بر ترک همیشگی آن ها در آینده

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِقَائِلٍ قَالَ بِحَضْرَتِهِ: «أَسْتَغْفِرُ آللّهَ»: ثَکِلَتْکَ أُمُّکَ، أَتَدْرِي مَا الاِسْتِغْفَارُ؟ الاِسْتِغْفَارُ دَرَجَةُ آلْعِلِّيِّينَ، وَ هُوَ آسْمٌ وَاقِعٌ عَلَى سِتَّةِ مَعَانٍ: أَوَّلُهَا النَّدَمُ عَلَى مَا مَضَى، وَالثَّانِي آلْعَزْمُ عَلَى تَرْکِ آلْعَوْدِ إِلَيْهِ أَبَداً، وَ الثَّالِثُ أَنْ تُؤَدِّيَ إِلَى آلْمَخْلُوقِينَ حُقُوقَهُمْ حَتَّى تَلْقَى آللّهَ أَمْلَسَ لَيْسَ عَلَيْکَ تَبِعَةٌ، وَآلرَّابِعُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَى کُلِّ فَرِيضَةٍ عَلَيْکَ ضَيَّعْتَهَا فَتُؤَدِّيَ حَقَّهَا، وَآلْخَامِسُ أَنْ تَعْمِدَإِلَى آللَّحْمِ آلَّذِي نَبَتَ عَلَى السُّحْتِ فَتُذِيبَهُ بِالْأَحْزَانِ، حَتَّى تُلْصِقَ آلْجِلْدَ بِالْعَظْمِ، وَ يَنْشَأَ بَيْنَهُمَا لَحْمٌ جَدِيدٌ، وَالسَّادِسُ أَنْ تُذِيقَ آلْجِسْمَ أَلَمَ الطَّاعَةِ کَمَا أَذَقْتَهُ حَلاَوَةَ آلْمَعْصِيَةِ، فَعِنْدَ ذلِکَ تَقُولُ: «أَسْتَغْفِرُ آللّهَ».


id: wisdom674
context_id: wn417
part_id: wp4171
title: حکمت 417
large_title: حکمت 417 - ترغيب دستگيري مستمندان
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1386
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1386
normalized_sentence:
  سوم این است که حقوقی را که از مردم ضایع کرده ای به آن ها بازگردانی تا به هنگام ملاقات پروردگار (به هنگام مرگ یا محشور شدن در قیامت) مدیون کسی نباشی
  و چهارم این که هر واجبی که از تو فوت شده است حق آن را ادا کنی (و قضای آن را به جای آوری) پنجم، گوشت هایی را که براثر حرام بر اندامت روییده با اندوه بر گناه آب کنی تا چیزی از آن باقی نماند و پوست به استخوانت بچسبد و گوشت تازه در میان آن ها بروید و ششم آن که به همان اندازه که لذت و شیرینی گناه را به خود چشانده ای زحمت و مرارت طاعت را نیز به آن بچشانی

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِقَائِلٍ قَالَ بِحَضْرَتِهِ: «أَسْتَغْفِرُ آللّهَ»: ثَکِلَتْکَ أُمُّکَ، أَتَدْرِي مَا الاِسْتِغْفَارُ؟ الاِسْتِغْفَارُ دَرَجَةُ آلْعِلِّيِّينَ، وَ هُوَ آسْمٌ وَاقِعٌ عَلَى سِتَّةِ مَعَانٍ: أَوَّلُهَا النَّدَمُ عَلَى مَا مَضَى، وَالثَّانِي آلْعَزْمُ عَلَى تَرْکِ آلْعَوْدِ إِلَيْهِ أَبَداً، وَ الثَّالِثُ أَنْ تُؤَدِّيَ إِلَى آلْمَخْلُوقِينَ حُقُوقَهُمْ حَتَّى تَلْقَى آللّهَ أَمْلَسَ لَيْسَ عَلَيْکَ تَبِعَةٌ، وَآلرَّابِعُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَى کُلِّ فَرِيضَةٍ عَلَيْکَ ضَيَّعْتَهَا فَتُؤَدِّيَ حَقَّهَا، وَآلْخَامِسُ أَنْ تَعْمِدَإِلَى آللَّحْمِ آلَّذِي نَبَتَ عَلَى السُّحْتِ فَتُذِيبَهُ بِالْأَحْزَانِ، حَتَّى تُلْصِقَ آلْجِلْدَ بِالْعَظْمِ، وَ يَنْشَأَ بَيْنَهُمَا لَحْمٌ جَدِيدٌ، وَالسَّادِسُ أَنْ تُذِيقَ آلْجِسْمَ أَلَمَ الطَّاعَةِ کَمَا أَذَقْتَهُ حَلاَوَةَ آلْمَعْصِيَةِ، فَعِنْدَ ذلِکَ تَقُولُ: «أَسْتَغْفِرُ آللّهَ».


id: wisdom677
context_id: wn419
part_id: wp4191
title: حکمت 419
large_title: حکمت 419 - گله از درخواست
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1388
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1388
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: بیچاره فرزند آدم، سرآمد زندگی اش نامعلوم، عوامل بیماری اش ناپیدا و (تمام) اعمالش در جایی محفوظ است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مِسْکِينٌ ابْنُ آدَمَ: مَکْتُومُ آلْأَجَلِ مَکْنُونُ آلْعِلَلِ، مَحْفُوظُ آلْعَمَلِ تُؤْلِمُهُ آلْبَقَّةُ، وَ تَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ، وَ تُنْتِنُهُ آلْعَرْقَةُ.


id: wisdom679
context_id: wn420
part_id: wp4201
title: حکمت 420
large_title: حکمت 420 - درباره عيد
normalized_sentence: روایت شده است که آن حضرت در میان اصحابش نشسته بود
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1389
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1389
arabic_text:
  وَرُوِى أَنَّهُ (عليه السلام) کَانَ جَالِساً فِى أَصْحَابِهِ فَمَرَّتْ بِهِمُ امْرَأَةٌ جَمِيلَةٌ فَرَمَقَهَا الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ، فَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ أَبْصَارَ هذِهِ آلْفُحُولِ طَوَامِحُ؛ وَ إِنَّ ذلِکَ سَبَبُ هَبَابِهَا، فَإِذَا نَظَرَ أَحَدُکُمْ إِلَى آمْرَأَةٍ تُعْجِبُهُ فَلْيُلاَمِسْ أَهْلَهُ، فَإِنَّما هِيَ آمْرَأَتِهِ کَامْرَأَتِهِ. فقال رجل من الخوارج: «قاتله اللّه کافراً ما أَفقهه» فوثب القوم ليقتلوه، فقال (عليه السلام): رُوَيْداً إِنَّما هُوَ سَبٌّ بِسَبٍّ، أَوْ عَفْوٌ عَنْ ذَنْبٍ!


id: wisdom681
context_id: wn420
part_id: wp4201
title: حکمت 420
large_title: حکمت 420 - درباره عيد
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1389
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1389
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشمان این مردان، طغیانگر است و آنچه نظرشان بر آن افتاد مایه تحریک و هیجان آن هاست

arabic_text:
  وَرُوِى أَنَّهُ (عليه السلام) کَانَ جَالِساً فِى أَصْحَابِهِ فَمَرَّتْ بِهِمُ امْرَأَةٌ جَمِيلَةٌ فَرَمَقَهَا الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ، فَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ أَبْصَارَ هذِهِ آلْفُحُولِ طَوَامِحُ؛ وَ إِنَّ ذلِکَ سَبَبُ هَبَابِهَا، فَإِذَا نَظَرَ أَحَدُکُمْ إِلَى آمْرَأَةٍ تُعْجِبُهُ فَلْيُلاَمِسْ أَهْلَهُ، فَإِنَّما هِيَ آمْرَأَتِهِ کَامْرَأَتِهِ. فقال رجل من الخوارج: «قاتله اللّه کافراً ما أَفقهه» فوثب القوم ليقتلوه، فقال (عليه السلام): رُوَيْداً إِنَّما هُوَ سَبٌّ بِسَبٍّ، أَوْ عَفْوٌ عَنْ ذَنْبٍ!


id: wisdom682
context_id: wn420
part_id: wp4201
title: حکمت 420
large_title: حکمت 420 - درباره عيد
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1389
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1389
normalized_sentence:
  هرگاه یکی از شما نظرش به زنی افتاد که زیبا و صاحب جمال بود، برود و با همسر خود آمیزش کند زیرا او هم زنی است مانند همسرش! در این هنگام مردی از خوارج گفت: خداوند این کافر را بکشد چقدر دانا
  و فقیه است!! هنگامی که حاضران این سخن را شنیدند از جای پریدند تا او را به قتل برسانند، ولی امام (علیه السلام) فرمود: آرام باشید جواب دشنام، بدگویی است و یا گذشت از گناه (نه کشتن مرد بدزبان)

arabic_text:
[cell repeats an earlier one in this file: 514 characters]


id: wisdom683
context_id: wn421
part_id: wp4211
title: حکمت 421
large_title: حکمت 421 - زيان مال حرام
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1390
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام کَفَاکَ مِنْ عَقْلِکَ مَا أَوْضَحَ لَکَ سُبُلَ غَيِّکَ مِنْ رُشْدِکَ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1390
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: این مقدار از عقل تو برای تو کافی است که راه های گمراهی را از راه سعادت برای تو واضح و روشن سازد


id: wisdom684
context_id: wn422
part_id: wp4221
title: حکمت 422
large_title: حکمت 422 - زيان تلاش بسيار
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1391
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1391
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: کار نیک انجام دهید و هیچ مقدار از آن را کم مشمارید چراکه کوچک آن بزرگ و کمش بسیار است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام اِفْعَلُوا آلْخَيْرَ وَ لاَ تَحْقِرُوا مِنْهُ شَيْئاً، فَإِنَّ صَغِيرَهُ کَبِيرٌ وَ قَلِيلَهُ کَثِيرٌ، وَ لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُکُمْ: إِنَّ أَحَداً أَوْلَى بِفِعْلِ آلْخَيْرِ مِنِّي فَيَکُونَ وَ آللّهِ کَذلِکَ. إِنَّ لِلْخَيْرِ وَالشَّرِّ أَهْلاً فَمَهْمَا تَرَکْتُمُوهُ مِنْهُمَا کَفَاکُمُوهُ أَهْلُهُ.


id: wisdom685
context_id: wn422
part_id: wp4221
title: حکمت 422
large_title: حکمت 422 - زيان تلاش بسيار
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1391
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1391
normalized_sentence:
  هیچ یک از شما نگوید: فلان کس در انجام (این) کار خیر از من سزاوارتر است، که به خدا سوگند چنین خواهد شد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام اِفْعَلُوا آلْخَيْرَ وَ لاَ تَحْقِرُوا مِنْهُ شَيْئاً، فَإِنَّ صَغِيرَهُ کَبِيرٌ وَ قَلِيلَهُ کَثِيرٌ، وَ لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُکُمْ: إِنَّ أَحَداً أَوْلَى بِفِعْلِ آلْخَيْرِ مِنِّي فَيَکُونَ وَ آللّهِ کَذلِکَ. إِنَّ لِلْخَيْرِ وَالشَّرِّ أَهْلاً فَمَهْمَا تَرَکْتُمُوهُ مِنْهُمَا کَفَاکُمُوهُ أَهْلُهُ.


id: wisdom687
context_id: wn423
part_id: wp4231
title: حکمت 423
large_title: حکمت 423 - روزي 4
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1392
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1392
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: آن کس که درون و باطن خویش را اصلاح کند خداوند ظاهرش را اصلاح می نماید و هرکس برای دین خود کار کند خداوند کار دنیایش را سامان می بخشد و آن کس که رابطه میان خود و خدایش را اصلاح کند خداوند رابطه میان او و مردم را اصلاح خواهد کرد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَنْ أَصْلَحَ سَرِيرَتَهُ أَصْلَحَ آللّهُ عَلاَنِيَتَهُ، وَمَنْ عَمِلَ لِدِينِهِ کَفَاهُ آللّهُ أَمْرَ دُنْيَاهُ، وَ مَنْ أَحْسَنَ فِيَما بَيْنَهُ وَ بَيْنَ آللّهِ أَحْسَنَ آللّهُ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ النَّاسِ.


id: wisdom688
context_id: wn424
part_id: wp4241
title: حکمت 424
large_title: حکمت 424 - پاره هايي از خوهاي خدا دوستان
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1393
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1393
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: حلم پرده ای است ساتر و عقل شمشیری است برنده؛ بنابراین، عیوب اخلاقی خود را با حلمت بپوشان و با هوی و هوس های سرکشت با شمشیر عقل مبارزه کن

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام الْحِلْمُ غِطَاءٌ سَاتِرٌ، وَآلْعَقْلُ حُسَامٌ قَاطِعٌ، فَاسْتُرْ خَلَلَ خُلُقِکَ بِحِلْمِکَ، وَقَاتِلْ هَوَاکَ بِعَقْلِکَ.


id: wisdom689
context_id: wn425
part_id: wp4251
title: حکمت 425
large_title: حکمت 425 - بياد مرگ بودن
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1394
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1394
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: خداوند بندگانی دارد که نعمت های خاصی را به آنان بخشیده تا بندگان دیگر از آن بهره گیرند، به همین دلیل مادامی که از این نعمت ها به دیگران می بخشند خدا آن را در دستشان نگه می دارد اما هنگامی که آن نعمت ها را از دیگران دریغ داشتند از آن ها می گیرد وآن را به گروهی دیگر می دهد (که این شکرانه را انجام می دهند)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ لِلّهِ عِبَاداً يَخْتَصُّهُمُ آللّهُ بِالنِّعَمِ لِمَنَافِعِ آلْعِبَادِ، فَيُقِرُّهَا فِي أَيْدِيهِمْ مَا بَذَلُوهَا؛ فَإِذَا مَنَعُوهَا نَزَعَهَا مِنْهُمْ، ثُمَّ حَوَّلَها إِلَى غَيْرِهِمْ.


id: wisdom690
context_id: wn426
part_id: wp4261
title: حکمت 426
large_title: حکمت 426 - آزمايش مردم
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: سزاوار نیست انسان به دو چیز اطمینان پیدا کند: سلامتی و ثروت
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1395
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1395
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاَ يَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يَثِقَ بِخَصْلَتَيْنِ: الْعَافِيَةِ، وَالْغِنَى. بَيْنَا تَرَاهُ مُعَافىً، إِذْ سَقِمَ؛ وَ بَيْنَا تَرَاهُ غَنِيّاً، إِذِ آفْتَقَرَ.


id: wisdom691
context_id: wn426
part_id: wp4261
title: حکمت 426
large_title: حکمت 426 - آزمايش مردم
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1395
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1395
normalized_sentence:
  چراکه در همان حال که انسانی را تندرست می بینی ناگهان بیمار می شود و در همان حال که او را ثروتمند مشاهده می کنی ناگهان فقیر و مستمند می گردد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاَ يَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يَثِقَ بِخَصْلَتَيْنِ: الْعَافِيَةِ، وَالْغِنَى. بَيْنَا تَرَاهُ مُعَافىً، إِذْ سَقِمَ؛ وَ بَيْنَا تَرَاهُ غَنِيّاً، إِذِ آفْتَقَرَ.


id: wisdom692
context_id: wn427
part_id: wp4271
title: حکمت 427
large_title: حکمت 427 - شکرگذاري دعا و توبه
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1396
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1396
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که مشکل و نیاز خود را نزد مومنی بازگو کند گویا نزد خدا بازگو کرده و کسی که آن را نزد کافری بازگو کند گویی از خدا شکایت کرده است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَنْ شَکَا آلْحَاجَةَ إِلَى مُؤْمِنٍ، فَکَأَنَّهُ شَکَاهَا إِلَى آللّهِ؛ وَ مَنْ شَکَاهَا إِلَى کَافِرٍ، فَکَأَنَّمَا شَکَا آللّهَ.


id: wisdom693
context_id: wn428
part_id: wp4281
title: حکمت 428
large_title: حکمت 428 - جوانمردي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1397
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1397
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در یکی از اعیاد (عید فطر) فرمود: امروز تنها برای کسانی روز عید است که روزه آن ها مقبول درگاه پروردگار و عبادت های شبانه آنان مورد پذیرش او قرار گرفته است و (بنابراین) هر روزی که در آن عصیان خداوند نشود آن روز، عید است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِي بَعْضِ الْآَعْيَادِ إِنَّمَا هُوَ عِيدٌ لِمَنْ قَبِلَ آللّهُ صِيَامَهُ وَ شَکَرَ قِيَامَهُ، وَ کُلُّ يَوْمٍ لاَ يُعْصَى آللّهُ فِيهِ فَهُوَ عِيدٌ.


id: wisdom694
context_id: wn429
part_id: wp4291
title: حکمت 429
large_title: حکمت 429 - برتري عدل از جود
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1398
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1398
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: بزرگترین حسرت ها در قیامت حسرت کسی است که ثروتی را از راه حرام به دست آورده و کسی آن را از او به ارث برده که در راه خداوند سبحان انفاق نموده است و خداوند به سبب این مال او را داخل بهشت می کند و شخص اول را به سبب همان مال، وارد جهنم می گرداند

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ أَعْظَمَ آلْحَسَرَاتِ يَوْمَ آلْقِيَامَةِ حَسْرَةُ رَجُلٍ کَسَبَ مَالاً فِي غَيْرِ طَاعَةِ آللّهِ، فَوَرِثَهُ رَجُلٌ فَأَنْفَقَهُ فِى طَاعَةِ آللّهِ سُبْحَانَهُ، فَدَخَلَ بِهِ آلْجَنَّةَ، وَ دَخَلَ آلْأَوَّلُ بِهِ النَّارَ.


id: wisdom695
context_id: wn430
part_id: wp4301
title: حکمت 430
large_title: حکمت 430 - نکوهش ناداني 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1399
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1399
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: زیانکارترین مردم در داد و ستد و ناامیدترین آن ها در تلاش و سعی، کسی است که بدن خود را برای رسیدن به آرزوهای درازش فرسوده کرده ولی مقدرات، او را برای رسیدن به خواسته هایش یاری ننموده است؛ با حسرت از دنیا بیرون رفته و با گناهانش در سرای آخرت گام نهاده است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ أَخْسَرَ النَّاسِ صَفْقَةً وَ أَخْيَبَهُمْ سَعْياً رَجُلٌ أَخْلَقَ بَدَنَهُ فِي طَلَبِ مَالِهِ، وَ لَمْ تُسَاعِدْهُ آلْمَقَادِيرُ عَلَى إِرَادَتِهِ، فَخَرَجَ مِنَ آلدُّنْيَا بِحَسْرَتِهِ، وَقَدِمَ عَلَى آلاْخِرَةِ بِتَبِعَتِهِ.


id: wisdom696
context_id: wn431
part_id: wp4311
title: حکمت 431
large_title: حکمت 431 - پارسائي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1400
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1400
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: روزی بر دو گونه است: یکی آن که به دنبال انسان می آید و دیگر آن که انسان به دنبال آن می رود

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام الرِّزْقُ رِزْقَانِ: طَالِبٌ، وَ مَطْلُوبٌ. فَمَنْ طَلَبَ آلدُّنْيَا طَلَبَهُ آلْمَوْتُ، حَتَّى يُخْرِجَهُ عَنْهَا؛ وَ مَنْ طَلَبَ آلاْخِرَةَ طَلَبَتْهُ آلدُّنْيَا، حَتَّى يَسْتَوْفِيَ رِزْقَهُ مِنْهَا.


id: wisdom697
context_id: wn431
part_id: wp4311
title: حکمت 431
large_title: حکمت 431 - پارسائي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1400
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1400
normalized_sentence:
  کسی که دنیا را بطلبد، مرگ، او را می طلبد تا او را از دنیا خارج کند (و به تمام خواسته هایش نخواهد رسید) و کسی که طالب آخرت باشد دنیا در طلب او برمی آید تا وی روزی اش را به طور کامل از دنیا برگیرد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام الرِّزْقُ رِزْقَانِ: طَالِبٌ، وَ مَطْلُوبٌ. فَمَنْ طَلَبَ آلدُّنْيَا طَلَبَهُ آلْمَوْتُ، حَتَّى يُخْرِجَهُ عَنْهَا؛ وَ مَنْ طَلَبَ آلاْخِرَةَ طَلَبَتْهُ آلدُّنْيَا، حَتَّى يَسْتَوْفِيَ رِزْقَهُ مِنْهَا.


id: wisdom698
context_id: wn432
part_id: wp4321
title: حکمت 432
large_title: حکمت 432 - حکمرانان
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1401
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1401
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: اولیائ الله (دوستان واقعی خدا) کسانی هستند که به باطن دنیا می نگرند آنگاه که مردم (دنیاپرست) به ظاهر آن نگاه می کنند، آن ها به آینده آن مشغول اند در حالی که دنیاپرستان به امروز آن سرگرم اند، و اموری را که بیم دارند سرانجام قاتلشان خواهد شد از میان می برند، آنچه را که می دانند سرانجام آن ها را ترک می گوید، رها می سازند، و آنچه را دیگران از دنیا بسیار می شمارند اولیائ الله کم می شمرند و رسیدن به آن را از دست دادن آن محسوب می کنند، آنان با آنچه دنیاپرستان با آن در صلح اند دشمن اند و با آنچه دنیاپرستان با آن دشمن اند در صلح اند، کتاب خدا (قرآن مجید) به وسیله آن ها فهمیده می شود و آن ها نیز به وسیله قرآن
  حقایق را درک می کنند، قرآن به وسیله آن ها برپاست همان گونه که آن ها به وسیله قرآن برپا هستند، برتر از آنچه به آن امید دارند و دل بسته اند امیدوارکننده ای نمی بینند و برتر از آنچه از آن می ترسند مایه ترس سراغ ندارند

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ أَوْلِيَاءَ آللّهِ هُمُ آلَّذِينَ نَظَرُوا إِلَى بَاطِنِ آلدُّنْيَا إِذَا نَظَرَ النَّاسُ إِلَى ظَاهِرِهَا، وَ آشْتَغَلُوا بِآجِلِهَا إِذَا آشْتَغَلَ النَّاسُ بِعَاجِلِهَا، فَأَمَاتُوا مِنْهَا مَا خَشُوا أَنْ يُمِيتَهُمْ، وَ تَرَکُوا مِنْهَا مَا عَلِمُوا أَنَّهُ سَيَتْرُکُهُمْ، وَ رَأَوُا آسْتِکْثَارَ غَيْرِهِمْ مِنْهَا آسْتِقْلاَلاً، وَ دَرَکَهُمْ لَهَا فَوْتاً، أَعْدَاءُ مَا سَالَمَ النَّاسُ، وَ سَلْمُ مَا عَادَى النَّاسُ! بِهِمْ عُلِمَ آلْکِتَابُ وَ بِهِ عَلِمُوا، وَ بِهِمْ قَامَ آلْکِتَابُ وَ بِهِ قَامُوا، لاَ يَرَوْنَ مَرْجُوّاً فَوْقَ مَا يَرْجُونَ، وَ لاَ مَخُوفاً فَوْقَ مَا يَخَافُونَ.


id: wisdom699
context_id: wn433
part_id: wp4331
title: حکمت 433
large_title: حکمت 433 - سستي در کار
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1402
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام آذْکُرُوا آنْقِطَاعَ آللَّذَّاتِ، وَ بَقَاءَ التَّبِعَاتِ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1402
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: به یاد داشته باشید که لذات (معاصی به سرعت) پایان می گیرد و تبعات و آثار سوئ آن (مدتها) باقی می ماند


id: wisdom701
context_id: wn434
part_id: wp4341
title: حکمت 434
large_title: حکمت 434 - جاي زندگي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1403
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام أُخْبُرْ تَقْلهِ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1403
normalized_sentence:
  سید رضی می گوید: «بعضی این سخن را از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نقل کرده اند ولی آنچه تایید می کند این کلام از امیرمومنان (علیه السلام) باشد چیزی است که ثعلب از ابن الاعرابی نقل کرده که مامون گفته است: اگر نبود که علی (علیه السلام) فرمود: اخبر تقله


id: wisdom702
context_id: wn434
part_id: wp4341
title: حکمت 434
large_title: حکمت 434 - جاي زندگي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1403
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام أُخْبُرْ تَقْلهِ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1403
normalized_sentence:
  من می گفتم: اقله تخبر؛ دشمنش بدار تا او را بیازمایی»؛ (قال الرضیّ: ومن النّاس من یروی هذا للرّسول (صلی الله علیه و آله) وممّا یقوّی انّه من کلام امیرالمومنین (علیه السلام) ما حکاه ثعلب عن ابْن الاعرابیّ: قال المامون: لولا انّ علیّآ قال: «اخبر تقله» لقلت: اقْله تخْبرْ)


id: wisdom703
context_id: wn435
part_id: wp4351
title: حکمت 435
large_title: حکمت 435 - بزرگواري و دلاوري او
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1404
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1404
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: چنین نیست که خداوند در شکر را به روی بنده ای بگشاید و در فزونی نعمت را به رویش ببندد، و چنین نیست که خداوند باب دعا را به روی کسی بگشاید و باب اجابت را به رویش ببندد، و نیز چنین نیست که خداوند در توبه را به روی کسی باز کند و در آمرزش را به رویش ببندد

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَا کَانَ آللّهُ لِيَفْتَحَ عَلَى عَبْدٍ بَابَ الشُّکْرِ وَ يُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ آلزِّيَادَةِ، وَ لاَ لِيَفْتَحَ عَلَى عَبْدٍ بَابَ آلدُّعَاءِ وَ يُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ آلاِْجَابَةِ، وَ لاَ لِيَفْتَحَ لِعَبْدٍ بَابَ التَّوْبَةِ وَ يُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ آلْمَغْفِرَةِ.


id: wisdom706
context_id: wn437
part_id: wp4371
title: حکمت 437
large_title: حکمت 437 - پيشرفت صفات
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1406
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1406
normalized_sentence:
  از امام (علیه السلام) سوال شد که کدام یک از این دو برترند: «عدالت» یا جود و بخشش امام (علیه السلام) در جواب فرمود: عدل، هرچیزی را در جای خود قرار می دهد ولی سخاوت و بخشش آن را از مسیرش فراتر می برد

arabic_text:
  وَسُئِلَ (عليه السلام) أَيُّهُمَا أَفْضَلُ الْعَدْلُ أَوِ الْجُودُ، فَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام العَدْلُ يَضَعُ آلْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا، وَآلْجُودُ يُخْرِجُهَا مِنْ جِهَتِهَا، والْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ، وَآلْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ، فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَ أَفْضَلُهُمَا.


id: wisdom707
context_id: wn437
part_id: wp4371
title: حکمت 437
large_title: حکمت 437 - پيشرفت صفات
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1406
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1406
normalized_sentence:
  (اضافه بر این) عدالت، قانونی است همگانی ولی جود و بخشش جنبه خصوصی دارد بنابراین، عدل، شریف تر و برتر است

arabic_text:
  وَسُئِلَ (عليه السلام) أَيُّهُمَا أَفْضَلُ الْعَدْلُ أَوِ الْجُودُ، فَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام العَدْلُ يَضَعُ آلْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا، وَآلْجُودُ يُخْرِجُهَا مِنْ جِهَتِهَا، والْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ، وَآلْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ، فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَ أَفْضَلُهُمَا.


id: wisdom709
context_id: wn439
part_id: wp4391
title: حکمت 439
large_title: حکمت 439 - زيان ناداني به احکام دين
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: تمام زهد در دو جمله از قرآن مجید آمده است
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1408
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1408
arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام الزُّهْدُ کُلُّهُ بَيْنَ کَلِمَتَيْنِ مِنَ آلْقُرْآنِ: قَالَ آللّهُ سُبْحَانَهُ: (لِکَيْلاَ تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَکُمْ، وَ لاَ تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ) وَ مَنْ لَمْ يَأْسَ عَلَى آلْمَاضِي، وَ لَمْ يَفْرَحْ بِالاْتِي فَقَدْ أَخَذَ آلزُّهْدَ بِطَرَفَيْهِ.


id: wisdom711
context_id: wn439
part_id: wp4391
title: حکمت 439
large_title: حکمت 439 - زيان ناداني به احکام دين
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1408
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1408
normalized_sentence:
  بنابراین آن کس که بر گذشته تاسف نمی خورد و به آینده (و آنچه در دست دارد) دلبستگی ندارد هر دو طرف زهد (از آغاز تا پایان آن) را در اختیار گرفته است

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام الزُّهْدُ کُلُّهُ بَيْنَ کَلِمَتَيْنِ مِنَ آلْقُرْآنِ: قَالَ آللّهُ سُبْحَانَهُ: (لِکَيْلاَ تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَکُمْ، وَ لاَ تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ) وَ مَنْ لَمْ يَأْسَ عَلَى آلْمَاضِي، وَ لَمْ يَفْرَحْ بِالاْتِي فَقَدْ أَخَذَ آلزُّهْدَ بِطَرَفَيْهِ.


id: wisdom714
context_id: wn442
part_id: wp4421
title: حکمت 442
large_title: حکمت 442 - زيان شوخي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1411
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لَيْسَ بَلَدٌ بِأَحَقَّ بِکَ مِنْ بَلَدٍ. خَيْرُ آلْبِلاَدِ مَا حَمَلَکَ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1411
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: هیچ شهری برای تو سزاوارتر از شهر دیگر نیست؛ بهترین شهرها شهری است که تو را پذیرا شود (و وسیله آرامش و پیشرفت تو را فراهم کند)


id: wisdom715
context_id: wn443
part_id: wp4431
title: حکمت 443
large_title: حکمت 443 - آميزش با يکديگر
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1412
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1412
normalized_sentence:
  هنگامی که خبر شهادت مالک اشتر؛ به امام (علیه السلام) رسید، امام (علیه السلام) درباره او چنین فرمود: مالک، اما چه مالکی! به خدا سوگند اگر کوه بود یکتا بود و اگر سنگ بود سرسخت و محکم بود

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام وقد جاءه نعي الأشتر رحمه اللّه: مَالِکٌ وَ مَا مَالِکٌ! وَ آللّهِ لَوْ کَانَ جَبَلاً لَکَانَ فِنْداً، وَ لَوْ کَانَ حَجَراً لَکَانَ صَلْداً، لاَيَرْتَقِيهِ آلْحَافِرُ، وَ لاَ يُوفِي عَلَيْهِ الطَّائِرُ.


id: wisdom717
context_id: wn443
part_id: wp4431
title: حکمت 443
large_title: حکمت 443 - آميزش با يکديگر
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1412
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1412
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی می افزاید: «واژه فند (بر وزن هند) به معنای کوه یکه و تنهاست»؛ (قال الرضیّ: والفند: المنفرد من الجبال)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام وقد جاءه نعي الأشتر رحمه اللّه: مَالِکٌ وَ مَا مَالِکٌ! وَ آللّهِ لَوْ کَانَ جَبَلاً لَکَانَ فِنْداً، وَ لَوْ کَانَ حَجَراً لَکَانَ صَلْداً، لاَيَرْتَقِيهِ آلْحَافِرُ، وَ لاَ يُوفِي عَلَيْهِ الطَّائِرُ.


id: wisdom718
context_id: wn444
part_id: wp4441
title: حکمت 444
large_title: حکمت 444 - نکوهش عبدالله ابن زبير
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1413
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام قَلِيلٌ مَدُومٌ عَلَيْهِ خَيْرٌ مِنْ کَثِيرٍ مَملُولٍ مِنْهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1413
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: کار کم اما مستمر (و پرنشاط) از کار بسیار امّا ملالت آور (و زودگذر) بهتر است


id: wisdom719
context_id: wn445
part_id: wp4451
title: حکمت 445
large_title: حکمت 445 - نکوهش فخر و خود خواهي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1414
types: wisdom
arabic_text: وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِذَا کَانَ فِي رَجُلٍ خَلَّةٌ رَائِقَةٌ، فَانْتَظِرُوا أَخَوَاتِهَا.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1414
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: هرگاه در انسانی خوی و خصلت خوشایندی باشد انتظار همانندهایش را نیز (در او) داشته باشید


id: wisdom720
context_id: wn446
part_id: wp4461
title: حکمت 446
large_title: حکمت 446 - توانگري و بي چيزي حقيقي
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1415
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1415
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در سخنی که بین او و مردی به نام غالب بن صعصعه، پدر فرزدق، رد و بدل شد چنین فرمود: شتران فراوانت چه شدند غالب عرض کرد: ای امیرمومنان! حقوق واجب (ادای زکات)، آن ها را پراکنده ساخت (و چیز چندانی برای من باقی نمانده است)

arabic_text:
  وَقَالَ عَلَيهِ السَّلَام لغالب بن صعصعة أبي الفرزدق، في کلام دار بينهما: مَا فَعَلَتْ إِبِلُکَ آلْکَثِيرَةُ؟ قَالَ: دَغْذَغَتْهَا آلْحُقُوقُ يَا أَمِيرَ آلْمُؤْمِنِينَ. فقال (عليه السلام): ذلِکَ أَحْمَدُ سُبُلِهَا.


id: wisdom722
context_id: wn447
part_id: wp4471
title: حکمت 447
large_title: حکمت 447 - امرء القيس
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1416
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَنِ آتَّجَرَ بِغَيْرِ فِقْهٍ فَقَدِ آرْتَطَمَ فِي آلرِّبَا.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1416
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که بدون آگاهی (از احکام الهی) به تجارت پردازد در رباخواری غوطه ور می شود


id: wisdom723
context_id: wn448
part_id: wp4481
title: حکمت 448
large_title: حکمت 448 - ترغيب به دوري از دنيا 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1417
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَنْ عَظَّمَ صِغَارَ آلْمَصَائِبِ آبْتَلاَهُ آللّهُ بِکِبَارِهَا.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1417
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که مصیبت های کوچک را بزرگ شمارد خداوند او را به مصائب بزرگ مبتلا می سازد


id: wisdom726
context_id: wn451
part_id: wp4511
title: حکمت 451
large_title: حکمت 451 - اعتماد نداشتن به تدبير و پايان بيني
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1420
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1420
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: اظهار بی میلی به کسی که به تو علاقه مند است سبب کاستی بهره تو در دوستی اوست و اظهار میل به کسی که به تو بی اعتناست سبب خواری تو خواهد بود

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام زُهْدُکَ فِي رَاغِبٍ فِيکَ نُقْصَانُ حَظٍّ، وَ رَغْبَتُکَ فِي زَاهِدٍ فِيکَ ذُلُّ نَفْسٍ.


id: wisdom728
context_id: wn453
part_id: wp4531
title: حکمت 453
large_title: حکمت 453 - نکوهش غيبت
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1422
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1422
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: زبیر همواره از ما اهل بیت (و از یاران خاص ما) بود تا آن که فرزند شومش عبدالله نشو و نما کرد (و پدر را گمراه ساخت)

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَا زَالَ آلزُّبَيْرُ رَجُلاً مِنَّا أَهْلَ آلْبَيْتِ حَتَّى نَشَأَ آبْنُهُ آلْمَشْؤُومُ عَبْدُآللّهِ.


id: wisdom729
context_id: wn454
part_id: wp4541
title: حکمت 454
large_title: حکمت 454 - آزمايش بندگان 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1423
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1423
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان را با تکبر چه کار در آغاز، نطفه بی ارزشی بود و سرانجام مرداری (گندیده) است

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَالاِبْنِ آدَمَ وَ آلْفَخْرِ: أَوَّلُهُ نُطْفَةٌ، وَ آخِرُهُ جِيفَةٌ، وَ لاَ يَرْزُقُ نَفْسَهُ، وَ لاَ يَدْفَعُ حَتْفَهُ.


id: wisdom731
context_id: wn455
part_id: wp4551
title: حکمت 455
large_title: حکمت 455 - دنيا 3
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1424
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1424
normalized_sentence:
  از امام (علیه السلام) پرسیدند: برترین شعرای عرب کیست امام (علیه السلام) فرمود: شاعران همه یک روش نداشتند و در یک میدان به مسابقه نپرداختند تا پیشگام آن ها مشخص شود و اگر ناگزیر باید به این سوال پاسخ داد باید گفت: برترین آنها همان سلطان گمراه بود

arabic_text:
  وَ سُئِلَ مَنْ أَشْعَرُ الشُّعَرَاءِ، وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ آلْقَوْمَ لَمْ يَجْرُوا فِي حَلْبَةٍ تُعْرَفُ آلْغَايَةُ عِنْدَ قَصَبَتِهَا، فَإِنْ کَانَ وَ لاَبُدَّ فَالْمَلِکُ الضِّلِّيلُ (يريد امرؤ القيس).


id: wisdom732
context_id: wn455
part_id: wp4551
title: حکمت 455
large_title: حکمت 455 - دنيا 3
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1424
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1424
normalized_sentence:
  منظور امام (علیه السلام) امرو القیس، شاعر معروف عرب است (که امام (علیه السلام) او را بر همه از نظر قدرت شعری مقدم شمرد هر چند اشعار او محتوای جالبی ندارد)

arabic_text:
  وَ سُئِلَ مَنْ أَشْعَرُ الشُّعَرَاءِ، وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ آلْقَوْمَ لَمْ يَجْرُوا فِي حَلْبَةٍ تُعْرَفُ آلْغَايَةُ عِنْدَ قَصَبَتِهَا، فَإِنْ کَانَ وَ لاَبُدَّ فَالْمَلِکُ الضِّلِّيلُ (يريد امرؤ القيس).


id: wisdom733
context_id: wn456
part_id: wp4561
title: حکمت 456
large_title: حکمت 456 - از بين رفتن دولت بني اميه
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1425
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1425
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: آیا آزادمردی پیدا نمی شود که این ته مانده غذا را به اهلش واگذارد بدانید وجود شما بهایی جز بهشت ندارد آن را به چیزی جز بهشت نفروشید

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام أَلاَ حُرٌّ يَدَعُ هذِهِ آللُّمَاظَةَ لأَهْلِهَا؟ إِنَّهُ لَيْسَ لأَنْفُسِکُمْ ثَمَنٌ إِلاَّ آلْجَنَّةَ، فَلاَ تَبِيعُوهَا إِلاَّ بِهَا.


id: wisdom735
context_id: wn458
part_id: wp4581
title: حکمت 458
large_title: حکمت 458 - باز بودن چشم
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1427
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1427
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: ایمان آن است که راست گویی را در آن جا که به زیان توست بر دروغ گویی در آن جا که به سود توست مقدم داری و این که گفتارت بیش از عملت نباشد و به هنگام سخن گفتن درباره دیگران تقوای الهی را پیشه کنی

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام الإِيمَانُ أَنْ تُؤْثِرَ الصِّدْقَ حَيْثُ يَضُرُّکَ، عَلَى آلْکَذِبِ حَيْثُ يَنْفَعُکَ، وَ أَلاَّ يَکُونَ فِي حَدِيثِکَ فَضْلٌ عَنْ عَمَلِکَ، وَ أَنْ تَتَّقِي، آللّهَ فِي حَدِيثِ غَيْرِکَ.


id: wisdom736
context_id: wn459
part_id: wp4591
title: حکمت 459
large_title: حکمت 459 - عمر ابن خطاب
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1428
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1428
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: مقدرات بر تقدیر و تدبیر (ما) غلبه می کند تا آن جا که (گاه) آفت انسان در تدبیر اوست

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام يَغْلِبُ آلْمِقْدَارُ عَلَى التَّقْدِيرِ، حَتَّى تَکُونَ آلاْفَةُ فِي التَّدْبِيرِ.


id: wisdom737
context_id: wn459
part_id: wp4591
title: حکمت 459
large_title: حکمت 459 - عمر ابن خطاب
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1428
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1428
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی می گوید: «همین مضمون پیش از این (در حکمت 16) با عبارت دیگری و با تفاوت (مختصری) گذشت»؛ (قال الرضی: و قد مضی هذا المعنی فیما تقدم بروایه تخالف هذه الالفاظ)

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام يَغْلِبُ آلْمِقْدَارُ عَلَى التَّقْدِيرِ، حَتَّى تَکُونَ آلاْفَةُ فِي التَّدْبِيرِ.


id: wisdom744
context_id: wn464
part_id: wp4641
title: حکمت 464
large_title: حکمت 464 - دعاي باران
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1433
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1433
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و همین که بین آن ها اختلاف افتاد دشمنان ضعیف کفتار صفتشان آن ها را فریب می دهند و بر آنان پیروز می شوند

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ لِبَنِي أُمَيَّةَ مِرْوَدآ يَجْرُونَ فِيهِ، وَ لَوْ قَدِ آخْتَلَفُوا فِيَما بَيْنَهُمْ ثُمَّ کَادَتْهُمُ الضِّبَاعُ لَغَلَبَتْهُمْ.


id: wisdom745
context_id: wn464
part_id: wp4641
title: حکمت 464
large_title: حکمت 464 - دعاي باران
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1433
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1433
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی در ذیل این گفتار حکیمانه می گوید: «مرود» در این جا مفعل (بر وزن مکتب) است که از ماده «ارواد» گرفته شده و به معنای مهلت دادن و اظهار کردن است و این تعبیر از فصیح ترین و جالب ترین تعبیرات است گویا امام (علیه السلام) مهلتی را که آن ها برای حکومت دارند تشبیه به میدان مسابقه کرده که مسابقه دهندگان با نظم و ترتیب در یک مسیر به سوی هدفی پیش می روند اما هنگامی که به آن هدف رسیدند نظم آن ها به هم می خورد؛ (قال الرضیّ: و المرود هنا مفعل من الارواد و هو الامهال و الاظهار و هذا من افصح الکلام و اغربه فکانّه (علیه السلام) شبّه المهله التی هم فیها بالمضمار الذی یجرون فیه الی الغایه فاذا بلغوا منقطعها انتقض نظامهم بعدها)

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِنَّ لِبَنِي أُمَيَّةَ مِرْوَدآ يَجْرُونَ فِيهِ، وَ لَوْ قَدِ آخْتَلَفُوا فِيَما بَيْنَهُمْ ثُمَّ کَادَتْهُمُ الضِّبَاعُ لَغَلَبَتْهُمْ.


id: wisdom746
context_id: wn465
part_id: wp4651
title: حکمت 465
large_title: حکمت 465 - خضاب 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1434
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1434
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در مدح وستایش انصار چنین فرمود: به خدا سوگندآن ها اسلام را همچون فرزندی در دامانشان پرورش دادند با دست های گشاده و پرسخاوت و زبان های گویا و فصیح، با این که نیاز مادی به آن نداشتند

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِى مَدْحِ الأَنْصَارِ هُمْ وَ آللّهِ رَبَّوُا الإِسْلاَمَ کَمَا يُرَبَّى آلْفِلْوُ، مَعَ غَنَائِهِمْ، بِأَيْدِيهِمُ آلسِّبَاطِ، وَ أَلْسِنَتِهِمُ السِّلاَطِ.


id: wisdom749
context_id: wn466
part_id: wp4661
title: حکمت 466
large_title: حکمت 466 - ستايش پاکدامني
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1435
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام الْعَيْنُ وِکَاءُ السَّهِ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1435
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف»


id: wisdom751
context_id: wn467
part_id: wp4671
title: حکمت 467
large_title: حکمت 467 - سود قناعت 2
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1436
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1436
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در کلام خویش فرمود: یک والی (الهی) بر مسلمانان حکومت کرد و حق را برپا داشت و خود در جاده حق گام برداشت تا آن جا که شتر دین گلوگاه خود را بر زمین نهاد و اسلام استقرار یافت (این سخن اشاره زیبایی است به وضع شتران هنگامی که به مقصد می رسند و از پیمودن راه راحت می شوند، استراحت می کنند آن گونه که گلوگاه خود را بر زمین می نهند)

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِي کَلاَمٍ لَهُ: وَ وَلِيَهُمْ وَالٍ فَأَقَامَ وَ آسْتَقَامَ، حَتَّى ضَرَبَ الدِّينُ بِجِرَانِهِ.


id: wisdom752
context_id: wn468
part_id: wp4681
title: حکمت 468
large_title: حکمت 468 - در ذم زياد بن ابيه
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1437
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1437
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: زمانی بر مردم فرا می رسد که ثروتمندان بر آنچه در دست دارند دندان می فشارند در حالی که چنین دستوری به آن ها داده نشده است (بلکه به عکس) خداوند سبحان می فرماید: «احسان و بخشش را در میان خود فراموش نکنید» (و در آن زمان) اشرار و بدان بر مردم مسلط می شوند و نیکان و پاکان را خوار می کنند و مردم بینوا هستی خود را از روی اضطرار (به قیمت کم) می فروشند در حالی که پیامبر (صلی الله علیه و آله) از چنین معامله ای نهی فرموده است

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ عَضُوضٌ، يَعَضُّ آلْمُوسِرُ فِيهِ عَلَى مَا فِي يَدَيْهِ وَ لَمْ يُؤْمَرْ بِذلِکَ، قَالَ اللّهُ سُبْحَانَهُ: «وَ لاَ تَنْسَوا آلْفَضْلَ بَيْنَکُمْ». تَنْهَدُ فِيْهِ آلأَشْرَارُ، وَ تُسْتَذَلُّ آلأَخْيَارُ، وَ يُبَايِعُ آلْمُضْطَرُّونَ، وَ قَدْ نَهَى رَسُولُ آللّهِ (صلي الله عليه و آله) عَن بِيَعِ آلْمُضْطَرِّينَ.


id: wisdom753
context_id: wn469
part_id: wp4691
title: حکمت 469
large_title: حکمت 469 - گناه 2
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1438
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام يَهْلِکُ فِيَّ رَجُلاَنِ: مُحِبٌّ مُفْرِطٌ، وَ بَاهِتٌ مُفْتَرٍ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1438
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: دو کس در مورد من هلاک خواهند شد: دوستی که در حق من افراط و غلو می کند و دشمنی که بهتان می زند و افترا می بندد


id: wisdom754
context_id: wn469
part_id: wp4691
title: حکمت 469
large_title: حکمت 469 - گناه 2
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1438
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام يَهْلِکُ فِيَّ رَجُلاَنِ: مُحِبٌّ مُفْرِطٌ، وَ بَاهِتٌ مُفْتَرٍ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1438
normalized_sentence:
  سید رضی در ذیل این کلام می گوید: «این سخن مانند سخن دیگری است که از امام (علیه السلام) نقل شده است: دو کس درباره من هلاک شده اند: دوست غلوکننده و دشمن کینه توز»؛ (قال الرضیّ: و هذا مثل قوله (علیه السلام): هلک فیّ رجلان: محبّ غال و مبْغض قال)


id: wisdom755
context_id: wn470
part_id: wp4701
title: حکمت 470
large_title: حکمت 470 - ترغيب به ياد دادن به نادان
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1439
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1439
normalized_sentence:
  از آن حضرت درباره توحید و عدل سوال شد، امام (علیه السلام) فرمود: توحید آن است که خدا را در وهم و اندیشه نیاوری و عدل آن است که او را متهم نسازی (اشاره به این که ذات خداوند در اندیشه هیچ کس نمی گنجد و بدانیم در تقسیم نعمت هایش عدالت و حکمت را رعایت می فرماید)

arabic_text:
  وَ سُئِلَ عَنِ التَّوْحِيدِ وَ الْعَدْلِ، وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام التَّوْحِيدُ أَلاَّ تَتَوَهَّمَهُ، وَ آلْعَدْلُ أَلاَّ تَتَّهِمَهُ.


id: wisdom756
context_id: wn471
part_id: wp4711
title: حکمت 471
large_title: حکمت 471 - نکوهش برنج انداختن دوست
normalized_sentence: امام (علیه السلام) فرمود: خاموش ماندن از گفتار حکمت آمیز خیری ندارد همان گونه که سخن گفتن نابخردانه
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1440
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1440
arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام لاَ خَيْرَ فِي الصَّمْتِ عَنِ الحُکمِ، کَمَا اَنَّه لا خَيْرَ في القَوْلِ بِالجَهْلِ.


id: wisdom757
context_id: wn472
part_id: wp4721
title: حکمت 472
large_title: حکمت 472 - از دست دادن دوست 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1441
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1441
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) در دعایی که برای درخواست باران کرده، عرضه می دارد: خداوندا! به وسیله ابرهای رام به ما باران عنایت کن نه به وسیله ابرهای سرکش (و خطر آفرین)

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِى دُعَاءٍ اسْتَسْقَى بِهِ آللَّهُمَّ آسْقِنَا ذُلُلَ السَّحَابِ دُونَ صِعَابِهَا.


id: wisdom758
context_id: wn472
part_id: wp4721
title: حکمت 472
large_title: حکمت 472 - از دست دادن دوست 1
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1441
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1441
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی بعد از ذکر این دعای پرمعنا می گوید: «این از کلمات فصیح و شگفت انگیز است زیرا امام (علیه السلام) ابرهای پر سر وصدا را که توام با رعد و برق و طوفان و صاعقه است تشبیه به شتران سرکشی کرده که بار خود را فرو می افکنند و سوار خود را به زمین می کوبند ولی ابرهای خالی از این هیاهو را به شتران رام تشبیه فرموده که به راحتی می توان از آن ها شیر دوشید و بر آن ها سوار شد»؛ (قال الرضیّ: و هذا من الکلام العجیب الفصاحه، و ذلک انّه (علیه السلام) شبّه السّحاب ذوات الرّعود و البوارق و الرّیاح و الصّواعق بالابل الصّعاب التی تقمص برحالها و تقصّ برکبانها و شبّه السّحاب خالیه من تلک الروائع بالابل الذّلل التی تحْتلب طیّعه و تقْتعد مسْمحه)

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام فِى دُعَاءٍ اسْتَسْقَى بِهِ آللَّهُمَّ آسْقِنَا ذُلُلَ السَّحَابِ دُونَ صِعَابِهَا.


id: wisdom759
context_id: wn473
part_id: wp4731
title: حکمت 473
large_title: حکمت 473 -
normalized_sentence: به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1442
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1442
arabic_text:
  وَ قِيلَ لَهُ (عليه السلام) لَوْ غَيَّرْتَ شَيْبَکَ، يَا أَمِيرَ الْمُوْمِنِينَ، وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام الْخِضَابُ زِينَةٌ وَ نَحْنُ قَوْمٌ فِي مُصِيبَةٍ! يُرِيدُ وَفَاةَ رَسُولِ اللَّهِ (صلي الله عليه و آله)


id: wisdom762
context_id: wn474
part_id: wp4741
title: حکمت 474
large_title: حکمت 474 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1443
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1443
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: مجاهد شهید راه خدا اجر و پاداشش بیشتر از کسی نیست که قدرت بر گناه دارد اما خویشتن داری می کند، این فرد عفیف و خویشتن دار نزدیک است که فرشته ای از فرشتگان خدا شود

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَا آلُمجَاهِدُ الشَّهِيدُ فِي سَبِيلِ آللّهِ بِأَعْظَمَ أَجْراً مِمَّنْ قَدَرَ فَعَفَّ: لَكَادَ آلْعَفِيفُ أَنْ يَكُونَ مَلَكاً مِنَ آلْمَلاَئِكَةِ.


id: wisdom764
context_id: wn475
part_id: wp4751
title: حکمت 475
large_title: حکمت 475 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1444
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام الْقَنَاعَةُ مَالٌ لاَ يَنْفَدُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1444
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی بعد از ذکر این گفتار حکیمانه می گوید: بعضی این سخن را از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل کرده اند


id: wisdom766
context_id: wn476
part_id: wp4761
title: حکمت 476
large_title: حکمت 476 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1445
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1445
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) این سخن را به زیاد بن ابیه هنگامی که او را جانشین عبدالله بن عباس در منطقه فارس کرد در ضمن یک سخن طولانی فرمود و او را از گرفتن خراج و مالیات قبل از زمان به دست آمدن محصول نهی فرمود

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِزِيَادِ ابْنِ أَبِيهِ وَ قَدِ اسْتَخْلَفَهُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَلَى فَارِسَ وَ أَعْمَالِهَا فِى کَلامٍ طَوِيلٍ کَانَ بَيْنَهُمَا نَهَاهُ فِيهِ عَنْ تَقَدُّمِ الْخَرَاجِ: اسْتَعْمِلِ آلْعَدْلَ، وَ آحْذَرِ آلْعَسْفَ وَ الْحَيْفَ، فَإِنَّ آلْعَسْفَ يَعُودُ بِالْجَلاَءِ، وَ الْحَيْفَ يَدْعُو إِلَى السَّيْفِ.


id: wisdom767
context_id: wn476
part_id: wp4761
title: حکمت 476
large_title: حکمت 476 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1445
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1445
normalized_sentence:
  عدالت را پیشه کن و از خشونت و سختگیری و ستمگری بپرهیز زیرا سختگیری سبب فرار مردم از منطقه می شود و ظلم و ستم، مردم را به شورش مسلحانه دعوت می کند

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام لِزِيَادِ ابْنِ أَبِيهِ وَ قَدِ اسْتَخْلَفَهُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَلَى فَارِسَ وَ أَعْمَالِهَا فِى کَلامٍ طَوِيلٍ کَانَ بَيْنَهُمَا نَهَاهُ فِيهِ عَنْ تَقَدُّمِ الْخَرَاجِ: اسْتَعْمِلِ آلْعَدْلَ، وَ آحْذَرِ آلْعَسْفَ وَ الْحَيْفَ، فَإِنَّ آلْعَسْفَ يَعُودُ بِالْجَلاَءِ، وَ الْحَيْفَ يَدْعُو إِلَى السَّيْفِ.


id: wisdom769
context_id: wn478
part_id: wp4781
title: حکمت 478
large_title: حکمت 478 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1447
types: wisdom
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1447
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: خداوند از افراد جاهل پیمان نگرفته که دنبال علم و دانش بروند، مگر این که قبل از آن از علما و دانشمندان پیمان گرفته که به آن ها علم بیاموزند

arabic_text:
  وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام مَا أَخَذَ آللّهُ عَلَى أَهْلِ آلْجَهْلِ أَنْ يَتَعَلَّمُوا حَتَّى أَخَذَ عَلَى أَهْلِ آلْعِلْمِ أَنْ يُعَلِّمُوا.


id: wisdom770
context_id: wn479
part_id: wp4791
title: حکمت 479
large_title: حکمت 479 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1448
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام شَرُّ آلإِخْوَانِ مَنْ تُکُلِّفَ لَهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1448
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: بدترین برادران (دوستان) کسی است که برای پذیرایی از او (ناچار باشی) خود را به زحمت افکنی


id: wisdom771
context_id: wn479
part_id: wp4791
title: حکمت 479
large_title: حکمت 479 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1448
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام شَرُّ آلإِخْوَانِ مَنْ تُکُلِّفَ لَهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1448
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی بعد از ذکر این گفتار حکیمانه می گوید: «تکلیف (وتکلف) همیشه با مشقت همراه است بنابراین دوست پرتوقعی که انسان را به تکلف وامی دارد مایه شر است


id: wisdom772
context_id: wn479
part_id: wp4791
title: حکمت 479
large_title: حکمت 479 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1448
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام شَرُّ آلإِخْوَانِ مَنْ تُکُلِّفَ لَهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1448
normalized_sentence:
  به همین دلیل او بدترین برادران محسوب می شود»؛ (قال الرضیّ: لان التّکلیف مستلزم للمشقّه، و هو شرّ لازم عن الاخ المتکلّف له، فهو شرّ الاخوان)


id: wisdom773
context_id: wn480
part_id: wp4801
title: حکمت 480
large_title: حکمت 480 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1449
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِذَا احْتَشَمَ الْمُوْمِنُ أَخَاهُ فَقَدْ فَارَقَهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1449
normalized_sentence:
  امام (علیه السلام) فرمود: هنگامی که مومن، برادر باایمانش را به خشم آورد و شرمگین سازد اسباب جدایی از او را فراهم کرده است


id: wisdom774
context_id: wn480
part_id: wp4801
title: حکمت 480
large_title: حکمت 480 -
url: http://nahj.makarem.ir/wisdom/1449
types: wisdom
arabic_text: وَ قَالَ عَلَيهِ السَّلَام إِذَا احْتَشَمَ الْمُوْمِنُ أَخَاهُ فَقَدْ فَارَقَهُ.
interpretation_links: http://nahj.makarem.ir/interpretation/1449
normalized_sentence:
  مرحوم سید رضی می گوید: «حشمه و احشمه» یعنی او را به غضب آورد و بعضی گفته اند: او را شرمنده ساخت و «احتشم» به معنی طلب شرمندگی است برای دیگری و چنین کاری مقدمه جدایی از اوست؛ (قال الرضیّ: یقال: حشمه و احْشمه اذا اغْضبه، و قیل: اخْجله «او احْتشمه» طلب ذلک له و هو مظنّه مفارقته)


# requests

username: nasle_sevvom
text: امنیت یا عدالت
date: 2026-02-19 13:37:51
type: private
first_name: جوکار
answer:
  در پاسخ به پرسش "امنیت یا عدالت"، با استناد به متون ارائه شده از نهج‌البلاغه، به طور مشخص از خطبه 15 استفاده می‌شود که در آن به بازگرداندن اموال بیت المال توسط امام علی (علیه السلام) اشاره شده است.

  **خطبه 15 - در رابطه با برگرداندن املاک بيت المال:**
  "به خدا سوگند (اموال غارت شده بیت المال را به آن بازمی گردانم حتّی) اگر آن را بیابم که مهر زنان شده یا کنیزانی با آن خریده باشند؛ همه را قاطعانه به بیت المال برمی گردانم (و اجازه نمی دهم بی عدالتی سابق در جهان اسلام ادامه یابد!) زیرا در عدالت (برای همه قشرهای جامعه) گشایش است و آن کس که عدالت برای او تنگ (و ناگوار) باشد، ظلم و ستم برای او تنگ تر (و ناگوارتر) است!."

  از این متن به روشنی بر تقدم عدالت و گشایش ناشی از آن تأکید شده است. امام علی (علیه السلام) بیان می‌فرمایند که عدالت برای جامعه گشایش به همراه دارد و کسی که عدالت را ناگوار می‌شمارد، با ظلم و ستمی ناگوارتر روبرو خواهد شد. این بیان نشان‌دهنده اولویت عدالت بر هر امر دیگری، از جمله آنچه ممکن است به ظاهر امنیت تلقی شود، است.


username: nasle_sevvom
text: امنیت یا عدالت؟ کدام تقدم دارد؟
date: 2026-02-19 13:54:32
type: private
first_name: جوکار
answer:
  ## امنیت یا عدالت؟ کدام تقدم دارد؟

  بر اساس متون ارائه شده از نهج البلاغه، دیدگاه امام علی (علیه السلام) به روشنی بر **اولویت عدالت بر امنیت** تأکید دارد. این اولویت از چند جنبه در متون قابل استنباط است:

  **۱. عدالت به عنوان اصل بنیادین و عامل امنیت:**

  *   **گشایش در عدالت، رفع تنگی از ظلمت:** خطبه 15 نشان می‌دهد که بازگرداندن اموال بیت المال و برقراری عدالت، حتی اگر برای عده‌ای ناگوار باشد، موجب "گشایش" می‌گردد، در حالی که ظلم و ستم "تنگ‌تر" و ناگوارتر است. این گشایش، خود زمینه ساز امنیت اجتماعی و اقتصادی است.
  *   **اصلاح رابطه با خدا، اصلاح رابطه با مردم:** حکمت 423 بیان می‌کند که اصلاح رابطه فرد با خدا، منجر به اصلاح رابطه او با مردم می‌شود. این اصلاح رابطه با مردم که شامل اجرای عدالت است، زیربنای امنیت اجتماعی را تشکیل می‌دهد.
  *   **عدالت، قانونی همگانی و شریف‌تر:** حکمت 437 به صراحت برتری عدالت بر جود و بخشش را بیان می‌کند. امام علی (علیه السلام) عدالت را "قانونی همگانی" و "شریف‌تر و برتر" می‌دانند، زیرا هر چیزی را در جای خود قرار می‌دهد. این اصل بنیادین، نظم و تعادل را برقرار کرده و خود زمینه ساز امنیت پایدار است.

  **۲. بی‌عدالتی، عامل اصلی ناامنی:**

  *   **ستم، عامل بلا و وحشت:** خطبه 158 پیامدهای ستم و سپردن حکومت به نااهلان را "غم و اندوه"، "بلا و بدبختی"، "وحشت" و "شمشیر" توصیف می‌کند که همگی نشانه‌های ناامنی هستند.
  *   **خشونت و ستم، عامل فرار مردم و شورش:** حکمت 476 هشدار می‌دهد که سختگیری و ستمگری سبب فرار مردم و شورش مسلحانه می‌شود، که خود ناامنی و بی‌ثباتی است.

  **۳. اولویت عدالت در شرایط خاص:**

  *   **بازگرداندن حقوق پایمال شده:** در مواجهه با بی عدالتی و پایمال شدن حقوق عمومی (مانند اموال بیت المال)، برقراری عدالت بر هرگونه ملاحظه امنیتی دیگر اولویت دارد (خطبه 15).
  *   **رفع ظلم و استیلا:** در شرایطی که ستم و استیلا بر بخشی از جامعه روا داشته شده است، تلاش برای بازگرداندن آن سرزمین به وضع عادلانه خود (که امنیت را برای ساکنان فراهم می‌کند) اولویت دارد (خطبه 25).

  **۴. تعادل بین امنیت و عدالت:**

  اگرچه متون به طور مستقیم به "تعادل" نپرداخته‌اند، اما رویکرد کلی نشان می‌دهد که **عدالت، خود شرط لازم برای امنیت پایدار است.**

  *   **حاکمیت اصل عدالت:** برقراری نظم عادلانه، که در آن هر چیزی در جای خود قرار گیرد، اساس ایجاد امنیت پایدار است.
  *   **پرهیز از سختگیری و ستم:** اتخاذ رویکرد عادلانه و پرهیز از خشونت و ستم، به حفظ امنیت کمک می‌کند.
  *   **تقوا:** رعایت تقوا به عنوان اصل اخلاقی، فرد را از ستم و گناه باز می‌دارد و از عواقب ناامنی ناشی از آن مصون می‌دارد، که به تعادل فردی و اجتماعی کمک می‌کند (خطبه 161).

  در نتیجه، متون ارائه شده به وضوح نشان می‌دهند که در نگاه امام علی (علیه السلام)، **عدالت اولویت دارد** و برقراری آن، نه تنها منافاتی با امنیت ندارد، بلکه خود عامل اصلی و پایدارساز امنیت واقعی است.


username: nasle_sevvom
text: منزل باید چه ویژگی داشته باشد
date: 2026-02-19 14:09:05
type: private
first_name: جوکار
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده:

  **منزل باید چه ویژگی داشته باشد**

  *   **حلال بودن مال صرف شده برای بنا:** بر اساس حکمت 240، منزل باید با مال حلال بنا شده باشد، چرا که استفاده از مال غصبی (مانند سنگ غصبی) در بنای خانه باعث ویرانی آن می‌شود.

  **عوامل تأثیرگذار در انتخاب منزل**

  *   **منشأ و نحوه تأمین مصالح:** بر اساس حکمت 240، حلال بودن و پاک بودن اموال صرف شده برای ساخت و ساز، عاملی در انتخاب منزل محسوب می‌شود.

  **ویژگی‌های معماری و طراحی منزل**

  *   **استوار بر اصول اخلاقی و حلال بودن مصالح:** بر اساس حکمت 240، یک طراحی و معماری خوب باید علاوه بر جنبه‌های ظاهری و کاربردی، بر اصول اخلاقی و حلال بودن مصالح نیز استوار باشد تا از دوام و سلامت بنا اطمینان حاصل شود.


username: nasle_sevvom
text: شجات
date: 2026-02-19 14:10:36
type: private
first_name: جوکار
answer:
  نامه 34 - به محمد بن ابي بکر(در سال 38 هجري) هنگامي که از دلتنگي او. .:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به محمد بن ابی بکر هنگامی که به سبب عزلش از فرمانداری مصر و قرار دادن مالک اشتر به جای او ناراحت شده بود، هرچند سرانجام اشتر در بین راه پیش از رسیدن به حکومت مصر (براثر سم معاویه) دیده از جهان فرو بست
  اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، به من خبر رسیده که از فرستادن «اشتر» به سوی منطقه ای که تحت ولایت توست ناراحت شده ای؛ ولی (بدان که) من این کار را نه به این علت انجام دادم که تو در تلاش و کوشش خود کندی کرده ای و نه برای این که جدیت بیشتری به خرج دهی (بلکه این کار مصالح دیگری داشته است) و اگر من آنچه را که در اختیار تو قرار داده بودم می گرفتم تو را والی و حاکم جای دیگری قرار می دادم که (نگهداری و) هزینه آن برای تو آسان تر و حکومت آن برایت مطلوب تر و جالب تر باشد. آن مردی که من او را والی مصر کرده بودم مردی بود که درباره ما خیرخواه و در برابر دشمنان ما سرسخت و انتقام گیر بود، خدایش رحمت کند عمر خود را به پایان برد و مرگ را ملاقات کرد در حالی که ما از او راضی و خشنود بودیم. خداوند نیز نعمت رضایت و بهشت خویش را به او ببخشد و پاداشش را مضاعف کند. (اما اکنون که مالک به شهادت رسیده و تو را از همه بهتر برای این منصب می شناسم محکم در جایگاه خود بایست و) برای پیکار با دشمنت بیرون آی و با بصیرت و فهم خود (در مبارزه با او) حرکت کن و برای جنگ با کسی که می خواهد با تو بجنگد دامن همت به کمر زن (و شجاعانه با او بجنگ) و همه را به سوی راه پروردگارت دعوت کن و از او بسیار یاری طلب که مشکلات تو را حل خواهد کرد و در شدایدی که بر تو نازل می شود یاری ات خواهد نمود، ان شائ الله.

  نامه 28 - در پاسخ معاويه که از بهترين نامه هاست:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که در پاسخ معاویه نگاشته است 

   قال الشّریف: وهو منْ محاسن الْکتب. شریف رضی می گوید: این نامه از نامه های بسیار جالب است.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  (فرزندم!) جبران آنچه براثر سکوت خود از دست داده ای آسان تر از جبران چیزی است که براثر سخن گفتن از دست می رود، و نگهداری آنچه در ظرف است با محکم بستن دهانه آن امکان پذیر است و حفظ آنچه در دست داری، نزد
  من محبوب تر از درخواست چیزی است که در دست دیگری است. تلخی یاس (از آنچه در دست مردم است) بهتر است از دراز کردن دست تقاضا به سوی آن ها و درآمد (کم) همراه با پاکی و درستکاری، بهتر از ثروت فراوان توام با فجور و گناه است و انسان اسرار خویش را (بهتر از هر کس دیگر) نگهداری می کند و بسیارند کسانی که به زیان خود تلاش می کنند. کسی که پرحرفی کند سخنان ناروا و بی معنا فراوان می گوید. هر کس اندیشه خود را به کار گیرد حقایق را می بیند و راه صحیح را انتخاب می کند. به نیکوکاران و اهل خیر نزدیک شو تا از آن ها شوی و از بدکاران و اهل شر دور شو تا از آن ها جدا گردی. بدترین غذاها غذای حرام است و ستم به ناتوان زشت ترین ستم هاست. در آن جا که رفق و مدارا سبب خشونت می شود خشونت، مدارا محسوب خواهد شد؛ چه بسا داروها سبب بیماری گردد و بیماری هایی داروی انسان شود، گاه کسانی که اهل اندرز نیستند اندرزی می دهند و آن کس که (اهل اندرز است و) از او نصیحت خواسته شده خیانت می کند. از تکیه کردن بر آرزوها برحذر باش که سرمایه احمق هاست. عقل، حفظ و نگهداری تجربه هاست و بهترین تجربه های تو آن است که به تو اندرز دهد، فرصت را پیش از آن که از دست برود و مایه اندوه گردد غنیمت بشمار. نه هر کس طالب چیزی باشد به خواسته اش می رسد و نه هرکس که از نظر پنهان شد بازمی گردد. تباه کردن زاد و توشه نوعی فساد است و سبب فاسد شدن معاد. هر کاری سرانجامی دارد (و باید مراقب سرانجام آن بود). آنچه برایت مقدر شده به زودی به تو خواهد رسید. هر بازرگانی خود را به مخاطره می اندازد. (همواره دنبال فزونی مباش زیرا) چه بسا سرمایه کم از سرمایه زیاد پربرکت تر و رشدش بیشتر باشد. نه در کمک کار پست خیری است و نه در دوست متهم فایده ای، تا روزگار در اختیار توست به آسانی از آن بهره گیر و هیچ گاه نعمتی را که داری
  برای آن که بیشتر به دست آوری به خطر مینداز. از سوار شدن بر مرکب سرکش لجاجت برحذر باش که تو را بیچاره می کند.

  حکمت 436 - ستودن پشتکار گرفتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: شایسته ترین مردم به کرم، آن کسی است که افراد کریم به واسطه او شناخته شوند. (معرف کریمان، از همه کریم تر است).

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  (فرزندم!) جبران آنچه براثر سکوت خود از دست داده ای آسان تر از جبران چیزی است که براثر سخن گفتن از دست می رود، و نگهداری آنچه در ظرف است با محکم بستن دهانه آن امکان پذیر است و حفظ آنچه در دست داری، نزد
  من محبوب تر از درخواست چیزی است که در دست دیگری است. تلخی یاس (از آنچه در دست مردم است) بهتر است از دراز کردن دست تقاضا به سوی آن ها و درآمد (کم) همراه با پاکی و درستکاری، بهتر از ثروت فراوان توام با فجور و گناه است و انسان اسرار خویش را (بهتر از هر کس دیگر) نگهداری می کند و بسیارند کسانی که به زیان خود تلاش می کنند. کسی که پرحرفی کند سخنان ناروا و بی معنا فراوان می گوید. هر کس اندیشه خود را به کار گیرد حقایق را می بیند و راه صحیح را انتخاب می کند. به نیکوکاران و اهل خیر نزدیک شو تا از آن ها شوی و از بدکاران و اهل شر دور شو تا از آن ها جدا گردی. بدترین غذاها غذای حرام است و ستم به ناتوان زشت ترین ستم هاست. در آن جا که رفق و مدارا سبب خشونت می شود خشونت، مدارا محسوب خواهد شد؛ چه بسا داروها سبب بیماری گردد و بیماری هایی داروی انسان شود، گاه کسانی که اهل اندرز نیستند اندرزی می دهند و آن کس که (اهل اندرز است و) از او نصیحت خواسته شده خیانت می کند. از تکیه کردن بر آرزوها برحذر باش که سرمایه احمق هاست. عقل، حفظ و نگهداری تجربه هاست و بهترین تجربه های تو آن است که به تو اندرز دهد، فرصت را پیش از آن که از دست برود و مایه اندوه گردد غنیمت بشمار. نه هر کس طالب چیزی باشد به خواسته اش می رسد و نه هرکس که از نظر پنهان شد بازمی گردد. تباه کردن زاد و توشه نوعی فساد است و سبب فاسد شدن معاد. هر کاری سرانجامی دارد (و باید مراقب سرانجام آن بود). آنچه برایت مقدر شده به زودی به تو خواهد رسید. هر بازرگانی خود را به مخاطره می اندازد. (همواره دنبال فزونی مباش زیرا) چه بسا سرمایه کم از سرمایه زیاد پربرکت تر و رشدش بیشتر باشد. نه در کمک کار پست خیری است و نه در دوست متهم فایده ای، تا روزگار در اختیار توست به آسانی از آن بهره گیر و هیچ گاه نعمتی را که داری
  برای آن که بیشتر به دست آوری به خطر مینداز. از سوار شدن بر مرکب سرکش لجاجت برحذر باش که تو را بیچاره می کند.

  نامه 62 - به مردم مصر(در سال 38 هجري) که آن را همراه مالک اشتر رحمة ال:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که همراه مالک اشتر برای اهل مصر فرستاد در آن زمان که استانداری آن جا را به او واگذار کرد.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  پسرم! بدان که اگر پروردگارت شریکی داشت، رسولان او به سوی تو می آمدند و آثار ملک و قدرتش را می دیدی و افعال و صفاتش را می شناختی؛ ولی او خداوندی یگانه است همان گونه که خودش را به این صفت توصیف کرده است. هیچ کس در ملک و مملکتش با او ضدیت نمی کند و هرگز زایل نخواهد شد و همواره بوده است. او سرسلسله هستی است بی آن که آغازی داشته باشد و آخرین آن هاست بی آن که پایانی برایش تصور شود. بزرگ تر از آن است که ربوبیتش در احاطه فکر یا چشم قرار گیرد. حال که این حقیقت را شناختی، در عمل بکوش آن چنان که سزاوار مانند توست از نظر کوچکی قدر و منزلت و کمی قدرت و فزونی عجز و نیاز شدیدت به
  پروردگارت. در راه اطاعتش بکوش، از عقوبتش برحذرباش و از خشمش بیمناک، زیرا او تو را جز به نیکی امر نکرده و جز از قبیح و زشتی باز نداشته است.

  نامه 54 - به طلحه و زبير توسط عمر بن حصين خزاعي:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به طلحه و زبیر که به وسیله عمران بن حصین خزاعی برای آن ها فرستاد. این نامه را ابو جعفر اسکافی در کتاب المقامات فی مناقب امیرالمومنین (علیه السلام) ذکر کرده است. اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، شما می دانید  هر چند کتمان کنید  که من به دنبال مردم نرفتم؛ آن ها به سراغ من آمدند و من دست بیعت به سوی آن ها نگشودم تا آن ها با اصرار با من بیعت کردند و شما دو نفر از کسانی بودید که به سراغ من آمدید و با من بیعت کردید. توده مردم به سبب زور و سلطه یا برای متاع دنیا با من بیعت نکردند. (بنابراین بیعت شما از دو حال خارج نیست:) اگر شما از روی میل و رغبت با من بیعت کرده اید (بیعت شکنی شما حرام بوده است) باید بازگردید و فورآ در پیشگاه خدا توبه کنید و اگر بیعت شما از روی اکراه و نارضایی بوده راه را برای من درباره خود گشوده اید، زیرا در ظاهر اظهار اطاعت کردید و در دل، قصد عصیان داشتید (و راه منافقان را پیمودید و این حرکت منافقانه مستوجب عقوبت است). به جان خودم سوگند! شما از سایر مهاجران به تقیه و کتمان عقیده سزاوارتر نبوده اید (هیچ کس در آن روز مجبور به چنین چیزی نبود مخصوصآ شما که از قدرتمندان صحابه بودید) بنابراین اگر از آغاز، از بیعت کناره گیری کرده بودید کار شما آسان تر بود تا این که نخست بیعت کنید و بعد (به بهانه ای) سر باززنید. شما چنین پنداشته اید (و به دروغ تبلیغ کرده اید) که من قاتل عثمانم. بیایید میان من و شما کسانی حکم کنند که اکنون در مدینه اند؛ نه به طرفداری من برخاسته اند نه به طرفداری شما، سپس هرکس به اندازه جرمی که در این حادثه داشته محکوم و ملزم شود. ای دو پیرمرد کهنسال! (که خود را از پیشگامان و شیوخ اسلام می دانید و آفتاب عمرتان بر لب بام است) از عقیده خود برگردید (و تجدید بیعت کنید یا لااقل دست از آتش افروزی جنگ بردارید و به کناری روید) زیرا الان مهم ترین چیزی که دامان شما را می گیرد سرافکندگی و ننگ و عار است (آن هم به عقیده شما) ولی ادامه این راه، هم سبب ننگ (شکست در جنگ) است و هم آتش دوزخ! والسلام».

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  پسرم! بدان که اگر پروردگارت شریکی داشت، رسولان او به سوی تو می آمدند و آثار ملک و قدرتش را می دیدی و افعال و صفاتش را می شناختی؛ ولی او خداوندی یگانه است همان گونه که خودش را به این صفت توصیف کرده است. هیچ کس در ملک و مملکتش با او ضدیت نمی کند و هرگز زایل نخواهد شد و همواره بوده است. او سرسلسله هستی است بی آن که آغازی داشته باشد و آخرین آن هاست بی آن که پایانی برایش تصور شود. بزرگ تر از آن است که ربوبیتش در احاطه فکر یا چشم قرار گیرد. حال که این حقیقت را شناختی، در عمل بکوش آن چنان که سزاوار مانند توست از نظر کوچکی قدر و منزلت و کمی قدرت و فزونی عجز و نیاز شدیدت به
  پروردگارت. در راه اطاعتش بکوش، از عقوبتش برحذرباش و از خشمش بیمناک، زیرا او تو را جز به نیکی امر نکرده و جز از قبیح و زشتی باز نداشته است.

  نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به سران سپاهش.


username: nasle_sevvom
text: منزل باید چه ویژگی داشته باشد
date: 2026-02-19 14:11:23
type: private
first_name: جوکار
answer:
  در متن‌های ارائه شده، هیچ اشاره مستقیمی به ویژگی‌های یک منزل وجود ندارد. متون به مفاهیم کلی‌تری مانند صفات خداوند، رفتار در مواجهه با گناه، پاداش و جزا، و مواعظ اخلاقی می‌پردازند.

  تنها نکته‌ای که به طور غیرمستقیم می‌تواند مرتبط تلقی شود، **حکمت 232** است که به بخشش و انفاق اشاره دارد:

  **حکمت 232 - زيان مال غصبي و دارايي:**
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که با دست کوتاه ببخشد با دست بلند به او بخشیده می شود.

  این حکمت درباره فضیلت بخشش و انفاق سخن می‌گوید. اگرچه مستقیماً به ویژگی‌های منزل اشاره ندارد، اما می‌توان استنباط کرد که منزل خوب، مکانی است که در آن خیر و بخشش صورت گیرد و از مال پاک و حلال در آن استفاده شود. همچنین، ممکن است این اصل کلی درباره سکونتگاه و رفاه ساکنان نیز صادق باشد، به این معنا که خانه‌ای که بر پایه گشاده‌دستی و خیر بنا شده باشد، مکانی مطلوب‌تر است.


text: جهالت
date: 2026-02-23 12:33:51
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 17 - داوران ناشايست:
  (دومین گروهی که مبغوض ترین خلایق نزد خدا هستند، جاهلان عالم نما می باشند که امام (علیه السلام) آن ها را چنین توصیف می کند):او مردی است که انبوهی از جهل و نادانی را در خود جمع کرده است؛ و در میان مردم نادان، به هر سو می شتابد و در تاریکی های فتنه ها به پیش می دود؛ از دیدن منافع پیمان صلح در میان مردم، نابیناست؛ انسان نماها او را عالم ودانشمند می نامند در حالی که چنین نیست. او صبح (که از خواب برمی خیزد) کاری جز انباشتن چیزهایی که اندکش بهتر از بسیار است، ندارد؛ تا این که از آب های گندیده (زشتی ها و پلیدی ها)، سیراب می شود و انبوهی از مسائل بیهوده را (در مغز و فکر خود) جمع می کند؛ آنگاه بر مسند قضا و داوری در میان مردم می نشیند (و عجب این که این بینوای نالایق)، تضمین می کند حقایقی را که بر دیگران مشتبه شده است روشن و خالص سازد و هرگاه با مسئله مبهمی روبرو گردد، برای تبیین آن، افکار بیهوده و حرف های پوچ و توخالی را پیش خود آماده می سازد و (از این مقدمات نادرست نتیجه می گیرد و) به نتیجه نادرست آن حکم می کند. او در برابر شبهات فراوانی که وی را احاطه کرده همانند عنکبوتی است که تارهایی می تند و بر آن تکیه می کند (تارهایی سست و بی اساس!) او نمی داند درست حکم کرده یا به خطا رفته است. به همین دلیل اگر (از روی تصادف) راه صحیحی رفته باشد از این بیم دارد که خطا کرده باشد و اگر راه خطا را پیموده است امید دارد که (تصادفآ) صحیح از آب درآید. او نادانی است که در تاریکی های جهالت سرگردان و حیران است و همچون نابینایی است که در ظلمات پرخطر به راه خود ادامه می دهد. هرگز علوم و دانش ها را به طرز صحیحی فرانگرفته است (و به همین دلیل در هیچ مسئله ای با اطمینان و یقین داوری نمی کند). او همانند تندبادی که گیاهان درهم شکسته را بی هدف و به هر سو پراکنده می کند، روایات پیامبر (صلی الله علیه و آله) را درهم می ریزد (تا به گمان خویش از آن نتیجه ای به دست آورد)؛ به خدا سوگند (این نادان مغرور) نه برای حل مسائلی که بر او وارد می شود قابل اعتماد است، نه برای مدحی که (مدّاحان چاپلوس) درباره او سرمی دهند شایستگی دارد!او باور نمی کند که ورای آنچه شناخته است علم و دانشی باشد و جز آنچه او
  فهمیده است نظریه دیگری در کار باشد. هرگاه مطلبی برای او مبهم شود کتمان می کند، چراکه از جهالت خویش آگاه است!خون ها (یی که به ناحق ریخته شده) از داوری ظالمانه اش فریاد می کشند و میراث ها (ی بر باد رفته) از قضاوت او صیحه می زنند!.

  نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به سران سپاهش.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  بدانید! این قرآن، پنددهنده ای است که هرگز کسی را نمی فریبد و هدایتگری است که هیچ گاه گمراه نمی سازد و سخن گویی است که هرگز دروغ نمی گوید. هیچ کس در کنار این قرآن ننشسته جز این که از کنار آن با زیاده یا نقصانی برخاسته؛ زیادتی در هدایت یا نقصانی از کوردلی و جهالت. و بدانید که هیچ کس با داشتن قرآن، فقر و بیچارگی ندارد و هیچ کس بدون آن غنا و بی نیازی نخواهد داشت. حال که چنین است برای درمان بیماری های خود از قرآن شفا بطلبید وبرای پیروزی بر سختی ها و مشکلات از آن یاری بجویید؛ زیرا در قرآن شفای سخت ترین بیماری ها یعنی کفر و نفاق و جهل و ضلالت است، بنابراین آنچه را که می خواهید، به وسیله قرآن از خدا بخواهید و با محبّت قرآن به سوی خدا روی آورید، و هرگز به وسیله آن از مخلوقات او چیزی نخواهید؛ زیرا بندگان هرگز با چیزی مانند آن به خدا تقرّب نجسته اند.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  خطبه 105 - در ذکر صفات پيامبر و تهديد بني اميه:
  ای مردم! چراغ قلب خود را از شعله (پرفروغ) واعظ باعمل، روشن سازید، وظرف وجود خویش را از آب زلال چشمه ای که از آلودگی ها پاک است، پر کنید. ای بندگان خدا! بر نادانی های خود تکیه نکنید و تسلیم هوس های خویش نشوید! زیرا آن کس که در این مقام برآید (و تکیه بر جهالت و هوا و هوس ها کند) همچون کسی است که بر لب پرتگاهی که در شرف فروریختن می باشد قرار گرفته است. او بار هلاکت را بر دوش می کشد و از جایی به جای دیگر می برد وبرای توجیه آرای ناپخته و ضدّونقیض خویش، مطالب نامتناسب را به هم پیوند می دهد. از (نافرمانی) خدا بپرهیزید! و شکایت خویش را نزد کسی که نمی تواند مشکل شما را حل کند و توان ندارد که با فکر خود گره از کار شما بگشاید، نبرید.

  نامه 34 - به محمد بن ابي بکر(در سال 38 هجري) هنگامي که از دلتنگي او. .:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به محمد بن ابی بکر هنگامی که به سبب عزلش از فرمانداری مصر و قرار دادن مالک اشتر به جای او ناراحت شده بود، هرچند سرانجام اشتر در بین راه پیش از رسیدن به حکومت مصر (براثر سم معاویه) دیده از جهان فرو بست
  اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، به من خبر رسیده که از فرستادن «اشتر» به سوی منطقه ای که تحت ولایت توست ناراحت شده ای؛ ولی (بدان که) من این کار را نه به این علت انجام دادم که تو در تلاش و کوشش خود کندی کرده ای و نه برای این که جدیت بیشتری به خرج دهی (بلکه این کار مصالح دیگری داشته است) و اگر من آنچه را که در اختیار تو قرار داده بودم می گرفتم تو را والی و حاکم جای دیگری قرار می دادم که (نگهداری و) هزینه آن برای تو آسان تر و حکومت آن برایت مطلوب تر و جالب تر باشد. آن مردی که من او را والی مصر کرده بودم مردی بود که درباره ما خیرخواه و در برابر دشمنان ما سرسخت و انتقام گیر بود، خدایش رحمت کند عمر خود را به پایان برد و مرگ را ملاقات کرد در حالی که ما از او راضی و خشنود بودیم. خداوند نیز نعمت رضایت و بهشت خویش را به او ببخشد و پاداشش را مضاعف کند. (اما اکنون که مالک به شهادت رسیده و تو را از همه بهتر برای این منصب می شناسم محکم در جایگاه خود بایست و) برای پیکار با دشمنت بیرون آی و با بصیرت و فهم خود (در مبارزه با او) حرکت کن و برای جنگ با کسی که می خواهد با تو بجنگد دامن همت به کمر زن (و شجاعانه با او بجنگ) و همه را به سوی راه پروردگارت دعوت کن و از او بسیار یاری طلب که مشکلات تو را حل خواهد کرد و در شدایدی که بر تو نازل می شود یاری ات خواهد نمود، ان شائ الله.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 178 - در صفات خداوند عزوجل:
  ای مردم! دنیا آرزومندان و دل بستگان خود را فریب می دهد و از وعده های دروغین به علاقه مندان خویش دریغ نمی ورزد و بر کسی که بر آن (= دنیا) پیروز گردد سرانجام چیره خواهد شد. به خدا سوگند! هرگز ملتی که در ناز و نعمت می زیستند نعمتشان زوال نیافت، مگر براثر گناهانی که مرتکب شدند؛ زیرا خداوند هرگز به بندگانش ستم روا نمی دارد و اگر مردم هنگامی که بلاها بر آنان نازل می شود و نعمت ها از آنان سلب می گردد، با صدق نیّت در پیشگاه خدا تضرّع کرده و با قلب های پر از عشق و محبت به خدا، از او درخواست کنند، به یقین آنچه را که از دستشان رفته به آنان باز می گرداند و هر خرابی ای را برای آن ها اصلاح می کند. من از این می ترسم که شما در جهالت و غفلت فرو روید
  (همچون دوران جاهلیّت)؛ زیرا اموری بر شما گذشت که در آن، تمایلاتی پیدا کردید که ازنظر من پسندیده نبود؛ ولی اگر امور شما به مسیر اصلی بازگردد سعادتمند خواهید شد. وظیفه من جز تلاش و کوشش (برای بازگشت شما به راه راست) نیست و اگر بخواهم، گفتنی ها را می گویم (و کوتاهی های شما را در گذشته، برمی شمرم؛ ولی به دلیل مصالحی صرف نظر می کنم؛ فقط می گویم:) خداوند گذشته را (بر شما) ببخشاید.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).


text: شخص جاهل چه ویژگی هایی دارد؟
date: 2026-02-23 12:35:13
type: private
first_name: m
answer:
  شخص جاهل ویژگی‌های متعددی دارد که در نهج البلاغه به آن‌ها اشاره شده است:

  *   **قرار ندادن هر چیزی در جای خود:** جاهل کسی است که امور را به درستی در جایگاه خود قرار نمی‌دهد (حکمت 235).
  *   **محدود کردن استغفار به گفتن کلمه:** جاهل، استغفار را تنها در گفتن این کلمه می‌داند و مراحل شش‌گانه آن را که شامل پشیمانی، تصمیم بر ترک، بازگرداندن حقوق، ادای واجبات، جبران لذت گناه با اندوه و چشاندن سختی اطاعت به جای لذت گناه است، انجام نمی‌دهد (حکمت 417).
  *   **مخالفت با حکم، سکوت و ظاهر نادرست:** اهل حق کسانی هستند که مرگ جهل محسوب می‌شوند، در حالی که جاهل در مقابل آن‌ها قرار دارد. حکم اهل حق، آن‌ها را از علمشان آگاه می‌سازد و سکوتشان از منطقشان، و ظاهرشان از باطنشان. جاهل با دین خدا مخالفت می‌کند و در آن اختلاف دارد. قرآن در میان اهل حق شاهدی صادق است و خاموشی سخن‌گو (خطبه 147).
  *   **عدم کسب صفات لازم برای دانش:** برای غلبه بر جهل و دست یافتن به دانش، باید صفاتی مانند کوچکی دنیا در نظر، خارج شدن از تحت حکومت شکم، پرهیز از اسراف، سکوت و کم سخنی، توانایی غلبه بر گویندگان، تواضع، شجاعت در مواقع لزوم، حرکت هوشمندانه، اقامه دلیل، عدم ملامت بدون شنیدن عذر، شکایت نکردن جز هنگام بهبودی، سخن گفتن تنها در مورد آنچه انجام می‌دهد، عدم مغلوب شدن در سکوت، حریص‌تر بودن به شنیدن تا گفتن، و مخالفت با هوا و هوس را تحصیل کرد. انجام مقدار کم از این صفات بهتر از ترک بسیار آن‌هاست (حکمت 289).
  *   **مسامحه در جهاد و تخلّف از دستورات:** این اقدامات موجب استیلا یافتن دشمن بر بلاد می‌شود (خطبه 25).


text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را تشبیه به گاو می‌كند و علت آن چیست؟
date: 2026-02-23 12:54:20
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 232 - با عبدالله بن زمعه:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به عبدالله زمعه فرمود که از شیعیان آن حضرت بود و در هنگام خلافت
  امام علی (علیه السلام)، نزد امام آمد و درخواست مالی کرد. امام (علیه السلام) سخنان ذیل را در
  پاسخ او فرمود:
  بی شک این مال نه حق من است و نه حق تو، غنیمتی است مربوط به مسلمانانی که با شمشیرهایشان به دست آمده است، اگر تو در نبرد آنان شرکت کرده بودی سهمی همانند آنان داشتی، وگرنه دست چین آن ها برای غیر دهان آنان نخواهد بود!.

  حکمت 472 - از دست دادن دوست 1:
  امام (علیه السلام) در دعایی که برای درخواست باران کرده، عرضه می دارد: خداوندا! به وسیله ابرهای رام به ما باران عنایت کن نه به وسیله ابرهای سرکش (و خطر آفرین). مرحوم سید رضی بعد از ذکر این دعای پرمعنا می گوید: «این از کلمات فصیح و شگفت انگیز است زیرا امام (علیه السلام) ابرهای پر سر وصدا را که توام با رعد و برق و طوفان و صاعقه است تشبیه به شتران سرکشی کرده که بار خود را فرو می افکنند و سوار خود را به زمین می کوبند ولی ابرهای خالی از این هیاهو را به شتران رام تشبیه فرموده که به راحتی می توان از آن ها شیر دوشید و بر آن ها سوار شد»؛ (قال الرضیّ: و هذا من الکلام العجیب الفصاحه، و ذلک انّه (علیه السلام) شبّه السّحاب ذوات الرّعود و البوارق و الرّیاح و الصّواعق بالابل الصّعاب التی تقمص برحالها و تقصّ برکبانها و شبّه السّحاب خالیه من تلک الروائع بالابل الذّلل التی تحْتلب طیّعه و تقْتعد مسْمحه).

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  حکمت 464 - دعاي باران:
  امام (علیه السلام) فرمود: بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و همین که بین آن ها اختلاف افتاد دشمنان ضعیف کفتار صفتشان آن ها را فریب می دهند و بر آنان پیروز می شوند. مرحوم سید رضی در ذیل این گفتار حکیمانه می گوید: «مرود» در این جا مفعل (بر وزن مکتب) است که از ماده «ارواد» گرفته شده و به معنای مهلت دادن و اظهار کردن است و این تعبیر از فصیح ترین و جالب ترین تعبیرات است گویا امام (علیه السلام) مهلتی را که آن ها برای حکومت دارند تشبیه به میدان مسابقه کرده که مسابقه دهندگان با نظم و ترتیب در یک مسیر به سوی هدفی پیش می روند اما هنگامی که به آن هدف رسیدند نظم آن ها به هم می خورد؛ (قال الرضیّ: و المرود هنا مفعل من الارواد و هو الامهال و الاظهار و هذا من افصح الکلام و اغربه فکانّه (علیه السلام) شبّه المهله التی هم فیها بالمضمار الذی یجرون فیه الی الغایه فاذا بلغوا منقطعها انتقض نظامهم بعدها).


text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را تشبیه به گاو می‌كند و علت آن چیست؟
date: 2026-02-23 13:02:38
type: private
first_name: m
answer:
  در متن‌های ارائه شده، هیچ روایتی از حضرت علی (ع) یافت نشد که ایشان کسی را به گاو تشبیه کرده باشند. بنابراین، امکان تفسیر منظور حضرت از چنین تشبیهی و بیان علت یا دلایل آن وجود ندارد.


text: «زبیر» با حضرت علی علیه السلام چه نسبتی دارد؟
date: 2026-02-23 13:05:00
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 232 - با عبدالله بن زمعه:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به عبدالله زمعه فرمود که از شیعیان آن حضرت بود و در هنگام خلافت
  امام علی (علیه السلام)، نزد امام آمد و درخواست مالی کرد. امام (علیه السلام) سخنان ذیل را در
  پاسخ او فرمود:
  بی شک این مال نه حق من است و نه حق تو، غنیمتی است مربوط به مسلمانانی که با شمشیرهایشان به دست آمده است، اگر تو در نبرد آنان شرکت کرده بودی سهمی همانند آنان داشتی، وگرنه دست چین آن ها برای غیر دهان آنان نخواهد بود!.

  خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  «ذعلب یمانی» از «احمد بن قتیبه» از «عبدالله بن یزید» از «مالک بن دحیه» نقل می کند که همه ما در خدمت امیرمومنان علی (علیه السلام) بودیم. در آن جا سخن از اختلاف و تفاوت های مردم با یکدیگر به میان آمد، امام (علیه السلام) فرمود:
  آنچه بین آن ها (مردم) ایجاد تفاوت کرده عناصر نخستین سرشت آن هاست، زیرا آن ها قطعه ای بودند از زمین شور و شیرین، محکم و سست، و بر حسب نزدیک بودن خاک هایشان به یکدیگر به هم نزدیک اند و به مقدار فاصله واختلاف خاکشان، با یکدیگر متفاوت اند؛ افراد خوش منظر (غالبآ) سست عقل اند، بلندقدانْ کوتاه همت، پاکیزه عملان بدمنظر و کوتاه قدان، عمیق وخوش فکرند. آن ها که نهادی پاک دارند (گاه براثر عوامل گوناگون) اخلاق ناپسند ظاهر می سازند. آن ها که قلبی ناآرام دارند، افکارشان پراکنده است وسخنوران (زبردست) قوت قلب دارند.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  نامه 54 - به طلحه و زبير توسط عمر بن حصين خزاعي:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به طلحه و زبیر که به وسیله عمران بن حصین خزاعی برای آن ها فرستاد. این نامه را ابو جعفر اسکافی در کتاب المقامات فی مناقب امیرالمومنین (علیه السلام) ذکر کرده است. اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، شما می دانید  هر چند کتمان کنید  که من به دنبال مردم نرفتم؛ آن ها به سراغ من آمدند و من دست بیعت به سوی آن ها نگشودم تا آن ها با اصرار با من بیعت کردند و شما دو نفر از کسانی بودید که به سراغ من آمدید و با من بیعت کردید. توده مردم به سبب زور و سلطه یا برای متاع دنیا با من بیعت نکردند. (بنابراین بیعت شما از دو حال خارج نیست:) اگر شما از روی میل و رغبت با من بیعت کرده اید (بیعت شکنی شما حرام بوده است) باید بازگردید و فورآ در پیشگاه خدا توبه کنید و اگر بیعت شما از روی اکراه و نارضایی بوده راه را برای من درباره خود گشوده اید، زیرا در ظاهر اظهار اطاعت کردید و در دل، قصد عصیان داشتید (و راه منافقان را پیمودید و این حرکت منافقانه مستوجب عقوبت است). به جان خودم سوگند! شما از سایر مهاجران به تقیه و کتمان عقیده سزاوارتر نبوده اید (هیچ کس در آن روز مجبور به چنین چیزی نبود مخصوصآ شما که از قدرتمندان صحابه بودید) بنابراین اگر از آغاز، از بیعت کناره گیری کرده بودید کار شما آسان تر بود تا این که نخست بیعت کنید و بعد (به بهانه ای) سر باززنید. شما چنین پنداشته اید (و به دروغ تبلیغ کرده اید) که من قاتل عثمانم. بیایید میان من و شما کسانی حکم کنند که اکنون در مدینه اند؛ نه به طرفداری من برخاسته اند نه به طرفداری شما، سپس هرکس به اندازه جرمی که در این حادثه داشته محکوم و ملزم شود. ای دو پیرمرد کهنسال! (که خود را از پیشگامان و شیوخ اسلام می دانید و آفتاب عمرتان بر لب بام است) از عقیده خود برگردید (و تجدید بیعت کنید یا لااقل دست از آتش افروزی جنگ بردارید و به کناری روید) زیرا الان مهم ترین چیزی که دامان شما را می گیرد سرافکندگی و ننگ و عار است (آن هم به عقیده شما) ولی ادامه این راه، هم سبب ننگ (شکست در جنگ) است و هم آتش دوزخ! والسلام».

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.


text: «زبیر» با حضرت علی علیه السلام چه نسبتی دارد؟
date: 2026-02-23 13:05:48
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده از نامه ۵۴ نهج البلاغه، نسبت خانوادگی مشخصی بین زبیر بن عوام و حضرت علی علیه السلام ذکر نشده است.

  با این حال، از برخی عبارات در پاسخ‌های جزئی می‌توان نتیجه‌گیری‌هایی را مطرح کرد:

  *   **هم‌عصر و از صحابه شناخته شده:** هر دو از "مهاجران" بودند و امام علی (ع) هر دو را "دو پیرمرد کهنسال" خطاب کرده است. این نشان می‌دهد که آن‌ها هم‌دوره و از افراد شناخته شده در میان صحابه پیامبر (ص) بوده‌اند. (نامه ۵۴)
  *   **هم‌عصر و از یاران نزدیک پیامبر (ص):** با توجه به خطاب "دو پیرمرد کهنسال" و اینکه هر دو از "مهاجران" بودند، می‌توان نتیجه گرفت که آن ها هم‌عصر و از یاران نزدیک پیامبر (ص) بوده‌اند. (نامه ۵۴)

  اما همانطور که در پاسخ‌های جزئی به صراحت ذکر شده است، "متن به طور مشخص به نسبت خانوادگی زبیر با حضرت علی (ع) اشاره نکرده است." (نامه ۵۴)


text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را پدر قوچ های چهارگانه معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-23 13:06:46
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در خطبه ۷۳ نهج البلاغه، **مروان بن حکم** را "پدر قوچ های چهارگانه" معرفی می‌كند.

  این تعبیر تفسیری کنایی دارد و اشاره به نسل و فرزندان مروان دارد که باعث فتنه و خونریزی در امت اسلامی خواهند شد. منظور از این عبارت، پیش بینی فساد و تباهی ای است که در آینده توسط مروان و نسل او در جامعه اسلامی گسترش خواهد یافت.


text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را پدر قوچ های چهارگانه معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-23 13:07:51
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 188 - در سفارش به تقوا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را به امور مهمّی توصیه می کند.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.

  خطبه 138 - در اشارات به حوادث بزرگ 2:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن، حوادث مهم آینده را پیشگویی می کند.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.


text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را پدر قوچ های چهارگانه معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-23 13:08:10
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) مروان بن حکم را به عنوان "پدر قوچ های چهارگانه" معرفی می‌کند. (خطبه 73)

  این عبارت در خطبه ۷۳ نهج البلاغه آمده است: "او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!". (خطبه 73)

  منظور از "قوچ های چهارگانه"، اشاره به نسل و فرزندان مروان است که باعث فتنه و خونریزی در آینده خواهند شد. عدد چهار ممکن است به تعداد مشخصی از فرزندان اشاره داشته باشد که در این زمینه نقش خواهند داشت، یا به صورت کنایی برای اشاره به نسلی پرشمار و فتنه گر به کار رفته باشد. (خطبه 73)


text: امام حسن و امام حسین علیه السلام برای آزادی چه كسی به حضور حضرت علی علیه السلام رسیدند؟
date: 2026-02-23 13:09:23
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  نامه 47 - وصيتي به حسن و حسين عليهما السلام وقتي ابن ملجم - لعنة الله:
  از وصایای امام (علیه السلام)
  به امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) است، هنگامی که ابن ملجم  لعنت خدا بر او باد  به آن حضرت ضربه زد.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به سران سپاهش.


text: امام حسن و امام حسین علیه السلام برای آزادی چه كسی به حضور حضرت علی علیه السلام رسیدند؟
date: 2026-02-23 13:10:06
type: private
first_name: m
answer:
  امام حسن و امام حسین علیه السلام برای آزادی **مروان بن حکم** به حضور حضرت علی علیه السلام رسیدند. (خطبه 73)

  این واقعه در جریان جنگ جمل رخ داد که مروان بن حکم اسیر شد. امام حسن و امام حسین علیه السلام نزد پدرشان شفاعت او را کردند و از حضرت علی علیه السلام خواستند تا او را عفو فرمایند. پس از شفاعت آن دو بزرگوار، امام علی علیه السلام مروان بن حکم را آزاد نمودند. (خطبه 73)


text: چه كسی حضرت علی علیه السلام را به شوخی طبعی و اهل مزاح افتراء می‌زند؟
date: 2026-02-23 13:11:33
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 72 - درود بر پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که طرز فرستادن صلوات و درود بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) و آل او (علیهم السلام) را به مردم یاد می دهد. همچنین در این خطبه، بخشی از صفات خداوند سبحان و صفات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و دعا برای آن حضرت نیز آمده است.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  نامه 1 - به مردم کوفه هنگامي که از مدينه به بصره ميرفت:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که برای اهل کوفه به هنگام حرکت از مدینه به سوی بصره نگاشته است.

  خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  «ذعلب یمانی» از «احمد بن قتیبه» از «عبدالله بن یزید» از «مالک بن دحیه» نقل می کند که همه ما در خدمت امیرمومنان علی (علیه السلام) بودیم. در آن جا سخن از اختلاف و تفاوت های مردم با یکدیگر به میان آمد، امام (علیه السلام) فرمود:
  آنچه بین آن ها (مردم) ایجاد تفاوت کرده عناصر نخستین سرشت آن هاست، زیرا آن ها قطعه ای بودند از زمین شور و شیرین، محکم و سست، و بر حسب نزدیک بودن خاک هایشان به یکدیگر به هم نزدیک اند و به مقدار فاصله واختلاف خاکشان، با یکدیگر متفاوت اند؛ افراد خوش منظر (غالبآ) سست عقل اند، بلندقدانْ کوتاه همت، پاکیزه عملان بدمنظر و کوتاه قدان، عمیق وخوش فکرند. آن ها که نهادی پاک دارند (گاه براثر عوامل گوناگون) اخلاق ناپسند ظاهر می سازند. آن ها که قلبی ناآرام دارند، افکارشان پراکنده است وسخنوران (زبردست) قوت قلب دارند.


text: چه كسی حضرت علی علیه السلام را به شوخی طبعی و اهل مزاح افتراء می‌زند؟
date: 2026-02-23 13:12:21
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، **عمرو بن عاص** کسی است که حضرت علی (ع) را به شوخی طبعی و اهل مزاح بودن، **افتراء** می‌زند.

  **خطبه 84:**
  در این خطبه، به ادعای عمرو بن عاص مبنی بر شوخی طبعی حضرت علی (ع) اشاره شده است. امام علی (ع) در پاسخ به این ادعا، آن را کلامی باطل و گناه توصیف کرده و خود را اهل شوخی و مزاح نمی‌دانند. ایشان بیان می‌کنند که یاد مرگ، آن‌ها را از سرگرم شدن به بازی و شوخی باز می‌دارد.

  **خطبه 73:**
  اگرچه در این خطبه سندی که مستقیماً اتهام شوخی طبعی حضرت علی (ع) را رد یا تأیید کند، به صراحت ذکر نشده، اما در خطبه ۸۴ (که در مورد عمرو بن عاص است)، امام علی (ع) ادعای عمرو بن عاص مبنی بر شوخی طبعی ایشان را رد کرده و آن را "کلامی باطل و گناه" نامیده‌اند. این بیان، تلویحاً اتهام شوخی طبعی را رد می‌کند.

  **خطبه 84:**
  در این خطبه، امام علی (ع) اتهام شوخی طبعی را که توسط عمرو بن عاص به ایشان نسبت داده شده بود، رد می‌کنند و آن را کلامی باطل و گناه توصیف می‌کنند. ایشان تاکید می‌کنند که یاد مرگ، آن‌ها را از سرگرم شدن به بازی و شوخی باز می‌دارد. این بیان، به طور غیرمستقیم، اتهام شوخ طبعی را رد می‌کند.


text: كدامیك از ائمه هنگام نزول وحی بر پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، صدای ناله شیطان را شنید؟
date: 2026-02-23 13:14:06
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن پس از ستایش خدا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) مردم را نصیحت می فرماید.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 106 - وصف پيامبر و بيان دلاوري:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که مزایای اسلام را بیان کرده و به فضایل پیامبر (صلی الله علیه وآله) اشاره می فرماید، سپس یارانش را (به دلیل خلاف هایی که مرتکب شده اند) سرزنش می کند.

  خطبه 72 - درود بر پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که طرز فرستادن صلوات و درود بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) و آل او (علیهم السلام) را به مردم یاد می دهد. همچنین در این خطبه، بخشی از صفات خداوند سبحان و صفات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و دعا برای آن حضرت نیز آمده است.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که درباره عظمت خداوند و قرآن و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سخن می گوید و مردم را اندرز می دهد.

  خطبه 158 - پيامبر و قرآن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) و عظمت قرآن مجید و سپس از وضع دولت بنی امیّه سخن می گوید.

  خطبه 147 - در هدف از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)
  (و اهمیّت قرآن و بخشی از حوادث آینده) بیان شده است.

  نامه 62 - به مردم مصر(در سال 38 هجري) که آن را همراه مالک اشتر رحمة ال:
  اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، خداوند سبحان محمد  صلی الله علیه وآله وسلم  را فرستاد تا بیم دهنده جهانیان و شاهد و حافظ (آیین) انبیا (ی پیشین) باشد؛ ولی هنگامی که آن حضرت  که درود بر او باد  از دنیا رفت مسلمانان درباره خلافت و امارت پس از او به تنازع برخاستند. به خدا سوگند! هرگز فکر نمی کردم و به خاطرم خطور نمی کرد که عرب بعد از پیامبر (صلی الله علیه و آله) این امر خلافت را از اهل بیت او منحرف سازند و (در جای دیگر قرار دهند و نیز به خصوص) باور نمی کردم آن ها پس از آن حضرت آن را از من دور سازند. تنها چیزی که مرا ناراحت کرد
  هجوم مردم به سوی فلان شخص بود که با او بیعت می کردند (اشاره به بیعت با ابوبکر بعد از ماجرای سقیفه است) من دست نگه داشتم (و گوشه گیری را برگزیدم) تا این که دیدم گروهی از اسلام بازگشته و مرتد شده اند و مردم را به نابود کردن دین محمد  صلی الله علیه وآله وسلم  دعوت می کنند. (این جا بود که) ترسیدم اگر اسلام و اهلش را یاری نکنم شاهد شکافی در اسلام یا نابودی آن باشم که مصیبتش برای من از رها ساختن خلافت وحکومت بر شما بزرگ تر باشد؛ حکومتی که متاع و بهره دوران کوتاه زندگی دنیاست و آنچه از آن بوده است (به زودی) زوال می پذیرد همان گونه که سراب زائل می گردد و یا همچون ابرهایی است که (در مدت کوتاهی) پراکنده می شوند. ازاین رو برای دفع این حوادث به پا خاستم و حاکمان وقت را (دربرابر توطئه دشمنان) یاری کردم تا باطل از میان رفت ونابود شد ودین از تزلزل بازایستاد و استوار ماند.


text: كدامیك از ائمه هنگام نزول وحی بر پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، صدای ناله شیطان را شنید؟
date: 2026-02-23 13:15:54
type: private
first_name: m
answer:
  **پاسخ نهایی:**

  در خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه، امام علی (ع) به شنیدن صدای ناله شیطان هنگام نزول وحی بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) اشاره می‌کنند. ایشان دلیل این ناله را از پیامبر (ص) جویا می‌شوند و حضرت پاسخ می‌دهند که این ناله شیطان است، زیرا از اینکه پیروی‌اش کنند، مایوس شده است.

  **منبع:** خطبه ۱۹۲ (خطبه قاصعه)


text: چه قومی از پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله درخواست معجزه (حركت درخت از ریشه) كردند؟
date: 2026-02-23 13:16:58
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن پس از ستایش خدا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) مردم را نصیحت می فرماید.

  خطبه 158 - پيامبر و قرآن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) و عظمت قرآن مجید و سپس از وضع دولت بنی امیّه سخن می گوید.

  خطبه 147 - در هدف از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)
  (و اهمیّت قرآن و بخشی از حوادث آینده) بیان شده است.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که درباره عظمت خداوند و قرآن و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سخن می گوید و مردم را اندرز می دهد.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).

  خطبه 191 - در حمد خدا و لزوم تقوا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن خداوند را حمد و پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) را ستایش می کند و به رعایت زهد و تقوا توصیه می فرماید.

  خطبه 72 - درود بر پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که طرز فرستادن صلوات و درود بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) و آل او (علیهم السلام) را به مردم یاد می دهد. همچنین در این خطبه، بخشی از صفات خداوند سبحان و صفات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و دعا برای آن حضرت نیز آمده است.


text: چه قومی از پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله درخواست معجزه (حركت درخت از ریشه) كردند؟
date: 2026-02-23 13:17:55
type: private
first_name: m
answer:
  سران قریش از پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) درخواست کردند درختی را صدا بزنند تا با ریشه‌هایش کنده شده و در برابر ایشان بایستد. (خطبه 192)


text: پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله به چه كسی غذای جویده دهان خود را می‌داد؟
date: 2026-02-23 13:18:44
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن پس از ستایش خدا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) مردم را نصیحت می فرماید.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 158 - پيامبر و قرآن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) و عظمت قرآن مجید و سپس از وضع دولت بنی امیّه سخن می گوید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 147 - در هدف از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)
  (و اهمیّت قرآن و بخشی از حوادث آینده) بیان شده است.

  خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که درباره عظمت خداوند و قرآن و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سخن می گوید و مردم را اندرز می دهد.

  خطبه 191 - در حمد خدا و لزوم تقوا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن خداوند را حمد و پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) را ستایش می کند و به رعایت زهد و تقوا توصیه می فرماید.

  خطبه 21 - در توجه به قيامت:
  از خطبه های امام (علیه السلام)
  و مشتمل بر پند و حکمت استبی گمان پایان کار (رستاخیز و قیامت و بهشت و دوزخ) در برابر شماست و عوامل مرگ، پیوسته شما را به پیش می راند. سبک بار شوید تا به قافله برسید! چرا که پیشینیان را برای رسیدن بازماندگان، نگه داشته اند! (و همه، در یک زمان، محشور خواهید شد). سیّد رضی می گوید: اگر این گفتار امام (علیه السلام) پس از سخن خداوند سبحان و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)، با هر سخنی سنجیده شود، بر آن برتری خواهد داشت و از آن پیشی می گیرد. به خصوص جمله «تخفّفوا تلْحقوا» کلامی است که از آن، کوتاه تر و پرمعناتر، کلامی شنیده نشده است. چه سخن ژرف و عمیقی و چه جمله پرمعنا و حکمت آمیزی است! که روح تشنه طالبان حکمت را سیراب می کند! ما در کتاب خصائص درباره اهمّیّت و عظمت این جمله، بحث کرده ایم.

  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).


text: پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله به چه كسی غذای جویده دهان خود را می‌داد؟
date: 2026-02-23 13:19:29
type: private
first_name: m
answer:
  پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله غذای جویده دهان خود را به **امام علی (ع)** می‌دادند. این رفتار در دوران کودکی امام علی (ع) به دلیل کوچکی سن ایشان و عدم توانایی در جویدن غذای سفت انجام می‌شد. (خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه)


text: خداوند چه دینی را بالاتر از همه ادیان قرار داده است؟
date: 2026-02-23 13:20:37
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 127 - در خطاب به خوارج:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در آن پاره ای از احکام دینی را بیان می فرماید و اشتباه خوارج را روشن می سازد و حکم حکمین را باطل اعلام می کند.

  حکمت 252 - آزمايش بندگان 3:
  امام (علیه السلام) فرمود: خدا ایمان را برای تطهیر دل از شرک، واجب کرده است، و نماز را برای پاک شدن از کبر و غرور، و زکات را سبب روزی قرار داده است، و روزه را به عنوان آزمایشی برای اخلاص بندگان، و حج را برای تقویت دین، و جهاد را برای عزت و سربلندی اسلام (و مسلمانان)، و امر به معروف را برای اصلاح توده مردم، و نهی از منکر را برای بازداشتن بی خردان، و صله رحم را برای افزایش نفوس، و قصاص را برای حفظ
  خون ها (جان ها)، و اقامه حدود را برای بزرگ شمردن محرمات الهی، و ترک شرب خمر را برای حفظ و سلامت عقل، و دوری از سرقت را برای حفظ عفت (و پرهیز از آلودگی به اموال مردم)، و ترک زنا را برای حفظ نسب ها، و ترک لواط (و همجنس گرایی) را برای افزایش نسل، و شهادت و گواهی را برای اظهار حق در برابر انکارها، و ترک دروغ را برای احترام و بزرگداشت صدق و راستی، و سلام را امان در برابر ترس ها، و امامت را برای نظم و نظام امّت، و اطاعت و فرمانبرداری (از امام مسلمانان) را برای (تعظیم وتحکیم) مقام امامت قرار داده است.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 183 - آفريدگار توانا، قرآن گويا:
  قرآن، امرکننده و بازدارنده است، خاموش است و گویا، و حجت خداست بر خلق. خداوند پیمان عمل به آن را از بندگانش گرفته و آنان را در گرو دستورات قرآن قرار داده است. نور خود را (در میان بندگان به وسیله آن) کامل ساخت ودین و آیینش را با آن به حدّ کمال رساند. پیامبرش (صلی الله علیه و آله) را در حالی از این جهان برد که احکام هدایت بخش قرآن را به خلق، رسانده بود. حال که چنین است خدا را آن گونه بزرگ بشمارید و توصیف کنید که خود (در قرآن) بیان کرده، خداوند چیزی از دینش را از شما پنهان نساخته و هیچ مطلبی را که سبب رضا یا ناخشنودی اش باشد وانگذاشته است جز این که (در قرآن) نشانه ای آشکار
  و آیه ای محکم و روشن برای آن قرار داده که از آن بازمی دارد یا به سوی آن دعوت می کند (بازداشتن از معاصی و دعوت به سوی اطاعت). رضا و خشم او در گذشته و حال و آینده یکسان است (و این احکام، مخصوص گروه خاصّی نیست). بدانید که خداوند هیچ گاه از کاری که به سبب آن بر پیشینیان خشم گرفته خشنود نمی شود و هرگز از شما به سبب چیزی که به خاطر آن از پیشینیان راضی شده است، خشمگین نمی گردد. (آری) شما در راه روشنی گام برمی دارید (که همه انبیا به آن دعوت کرده اند) و همان سخنی را می گویید که بزرگان پیش از شما گفته اند. خداوند نیاز دنیای شما را برطرف ساخته و شما را به شکر نعمت هایش ترغیب کرده (تا نعمتش را بر شما افزون کند) و ذکر و یادش را با زبان، بر شما واجب ساخته است (تا دل هایتان همواره بیدار باشد).

  خطبه 238 - درباره حکمين 1:
  از سخننان امام (علیه السلام) است
  درباره حکمین و نکوهش شامیان (پیروان معاویه).

  خطبه 109 - توانايي خداوند:
  ازجمله مخلوقات تو فرشتگانی هستند که آن ها را در آسمان های خود سکونت بخشیدی و از زمینت بالا بردی. آن ها از همه آفریده های تو به تو آگاه ترند، و بیش از همه، از تو خائف اند، و از همه به تو نزدیک تر. آن ها هرگز در صلب پدران قرار نداشته اند و رحم مادران آن ها را در برنگرفته و از آبی پست، آفریده نشده اند، و حوادث زمان و مرگ ومیرها آن ها را از یکدیگر جدا نساخته است؛ ولی آنان با این مقام قرب که به ساحت مقدّست دارند و منزلتی که نزد تو یافته اند و عشق و علاقه ای که تنها به تو دارند و طاعات فراوانی که برای تو انجام می دهند و از فرمان تو کمتر غفلت می کنند، با این همه، اگر آنچه را که از عظمت تو بر آن ها پوشیده است مشاهده می کردند، اعمال خویش را حقیر می شمردند وبر خود عیب می گرفتند (و آن را شایسته مقام تو نمی دانستند) و به خوبی می فهمیدند که حقّ عبادتت را هرگز ادا نکرده اند و آن گونه که سزاوار مقام توست، اطاعت ننموده اند.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 198 - در سفارش به تقوا و وصف اسلام و پيامبر:
  (آگاه باشید) این اسلام آیینی است که خداوند آن را برای خود برگزیده و با عنایت خاص خویش آماده ساخته (و به آن فوق العاده اهمّیّت داده است) بهترین
  خلق خود (محمّد (صلی الله علیه و آله) ) را برای تبلیغ آن برگزید و پایه های آن را بر محبّت خویش بنا نهاد. ادیان و مذاهب دیگر را با عزّت و قدرت اسلام ضعیف کرد و ملل دیگر را با اعتلای اسلام فرود آورد و با احترام و نفوذ آن، دشمنانش را خوار کرد. با یاری اسلام مخالفان سرسختش را درمانده ساخت و با تقویت آن ارکان ضلالت را در هم کوبید. تشنگان را از سرچشمه زلال آن سیراب کرد و آبگاهش را پرآب ساخت. سپس اسلام را چنان قرار داد که هرگز دستگیره اش شکسته نشود و حلقه هایش از هم باز نگردد. اساسش ویرانی نپذیرد و ستون هایش فرو نریزد، درخت وجودش برکنده نشود، مدّتش پایان نگیرد، بر احکامش غبار کهنگی ننشیند و شاخه هایش قطع نگردد، راه هایش خالی از تنگنا، آسان بودنش خالی از دشواری و روشنایی اش خالی از تیرگی است. در طریق مستقیمش کژی راه نیابد و ستونش اعوجاج نپذیرد، در جاده های وسیع آن لغزندگی نباشد، چراغ هایش هرگز خاموش نشود و شیرینی اش هیچ گاه تلخی ندارد. اسلام دارای ستون هایی است که خداوند آن را در اعماق حق استوار ساخته و اساس آن را ثابت قرار داده است. چشمه سارهایش پرآب و چراغ هایش پرفروغ است. نشانه های هدایتی دارد که مسافران راه حق را رهنمون می شود و پرچم هایی که برای هدایت پویندگان راه خدا نصب شده و آبگاه هایی که وارد شوندگان به آن، سیراب می شوند. خداوند منتهای خشنودی خود و بالاترین قلّه رفیع اطاعتش را در آن قرار داده است، لذا اسلام نزد خدا دارای پایه های محکم، بنای رفیع، دلیل روشن، شعله ای نورافشان، قدرتی غیر قابل شکست و نشانه هایی آشکار است و ستیز و مبارزه با آن امکان پذیر نیست، بنابراین آن را گرامی دارید، از آن تبعیت کنید، حقش را ادا نمایید و آن را در جایگاه شایسته اش قرار دهید.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.


text: خداوند چه دینی را بالاتر از همه ادیان قرار داده است؟
date: 2026-02-23 13:21:54
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس آموزه‌های دینی که در خطبه ۱۵۲ نهج البلاغه آمده است، خداوند سبحان "اسلام" را به عنوان دین برتر معرفی کرده است. اسلام به عنوان "نامی است برای سلامت، و کانونی است از بزرگواری ها و کرامت" توصیف شده است. همچنین بیان شده که خداوند "راه آن را برگزید و دلایلش را روشن ساخت، (و قرآن را فرو فرستاد که) ظاهرش علم و باطنش حکمت است."

  در خطبه ۱۹۸ نهج البلاغه نیز، اسلام به عنوان دین برتر معرفی شده است. دلایل برتری اسلام از دیدگاه الهی در این خطبه عبارتند از:

  *   اسلام توسط خداوند برای خود برگزیده شده است.
  *   خداوند، محمد (صلی الله علیه وآله) را به عنوان بهترین مخلوق خود برای تبلیغ اسلام انتخاب کرده است.
  *   پایه های اسلام بر محبت الهی بنا نهاده شده است.
  *   خداوند ادیان و مذاهب دیگر را با عزت و قدرت اسلام ضعیف کرده و ملل دیگر را با اعتلای اسلام فرود آورده است.
  *   دشمنان اسلام با احترام و نفوذ آن، خوار شده اند.
  *   مخالفان سرسخت اسلام با یاری اسلام درمانده شده و ارکان ضلالت در هم کوبیده شده است.
  *   اسلام، تشنگان را از سرچشمه زلال خود سیراب کرده و آبشخورهایش را پرآب ساخته است.
  *   اسلام دارای ستون هایی است که خداوند آن را در اعماق حق استوار ساخته و اساس آن را ثابت قرار داده است.
  *   چشمه سارهایش پرآب و چراغ هایش پرفروغ است.
  *   نشانه های هدایتی دارد که مسافران راه حق را رهنمون می شود و پرچم هایی که برای هدایت پویندگان راه خدا نصب شده و آبگاه هایی که وارد شوندگان به آن، سیراب می شوند.
  *   خداوند، نهایت خشنودی خود و بالاترین قلّه رفیع اطاعتش را در اسلام قرار داده است.
  *   اسلام دارای پایه های محکم، بنای رفیع، دلیل روشن، شعله ای نورافشان، قدرتی غیرقابل شکست و نشانه هایی آشکار است و ستیز و مبارزه با آن امکان پذیر نیست.


date: 2026-02-23 13:22:50
type: private
first_name: m
text:
  چه كسی متصدی غسل پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله شد و پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله در دامن چه كسی جان سپرد؟

answer:
  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن پس از ستایش خدا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) مردم را نصیحت می فرماید.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 158 - پيامبر و قرآن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) و عظمت قرآن مجید و سپس از وضع دولت بنی امیّه سخن می گوید.

  خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که درباره عظمت خداوند و قرآن و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سخن می گوید و مردم را اندرز می دهد.

  خطبه 147 - در هدف از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)
  (و اهمیّت قرآن و بخشی از حوادث آینده) بیان شده است.

  خطبه 191 - در حمد خدا و لزوم تقوا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن خداوند را حمد و پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) را ستایش می کند و به رعایت زهد و تقوا توصیه می فرماید.

  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).

  خطبه 26 - اعراب پيش از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استکه حال اعراب و چگونگی حیات و معیشت آنان را در پیش از بعثت پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیان می کند؛ آنگاه به شرح حال خویش در سال های قبل از بیعت مسلمین با وی، می پردازد.


date: 2026-02-23 13:23:30
type: private
first_name: m
text:
  چه كسی متصدی غسل پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله شد و پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله در دامن چه كسی جان سپرد؟

answer:
  بر اساس خطبه ۱۹۷ نهج البلاغه:

  **متصدی غسل پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) چه کسی بود؟**

  امام علی (ع) متصدی غسل پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) بودند و فرشتگان نیز در این امر ایشان را یاری می‌کردند. (خطبه ۱۹۷)

  **پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) در دامن چه کسی جان سپرد؟**

  هنگام جان سپردن پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله)، سر مبارکشان بر سینه امام علی (ع) قرار داشت و نفس مبارکشان در دست ایشان روان گشت. (خطبه ۱۹۷)


text: در كدام قوم بود كه گناه یك نفر موجب عذاب و كیفر برای همه قوم شد؟
date: 2026-02-23 13:24:25
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 201 - تشويق به پيمودن راه راست:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در آن به انتخاب راه روشن توصیه فرموده است
  ای مردم! در طریق هدایت از کمی پویندگانش وحشت نکنید، زیرا مردم گرد سفره ای اجتماع کرده اند که سیری آن کوتاه و گرسنگی آن بس طولانی است. ای مردم! رضایت و نارضایتی درباره هر عملی موجب وحدت مردم (در کیفر وپاداش) می شود (مگر نمی دانید) ناقه ثمود را تنها یک نفر پی کرد؛ امّا کیفر وعذاب الهی آن، همه قوم ثمود را فراگرفت، زیرا همگی به عمل آن یک نفر راضی بودند. خداوند سبحان می فرماید: (فعقروها فاصْبحوا نادمین)؛ «آن قوم ناقه را پی کردند و سرانجام (هنگام نزول بلای فراگیر) پشیمان شدند» و طولی نکشید که سرزمین آنان همچون آهن گداخته ای که در زمین نرمی فرو رود با صدای وحشتناکی فرو رفت. ای مردم! آن کس که راه واضح و آشکار را بپوید به آب می رسد؛ امّا کسی که مخالفت کند در بیابان سرگردان خواهد شد (و تشنه کام جان می دهد).

  خطبه 45 - گذرگاه دنيا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که روز عید فطر برای مردم بیان فرمود، و در آن خداوند را ستایش و دنیاپرستی را نکوهش می فرماید.

  حکمت 418 - تندرستي و دارايي:
  امام (علیه السلام) فرمود: حلم همچون یک قوم و قبیله است (در یاری کردن انسان در مقابل سفیهان).

  خطبه 26 - اعراب پيش از بعثت:
  خداوند، محمّد (صلی الله علیه و آله) را به رسالت مبعوث کرد، تا جهانیان را بیم دهد و امین آیات او باشد، در حالی که شما جمعیّت عرب، بدترین آیین را داشتید و در بدترین سرزمین ها و در میان سنگ های خشن و مارهای فاقد شنوایی (که از هیچ چیز نمی ترسیدند و خطرشان بسیار زیاد بود) زندگی می کردید و آب های آلوده می نوشیدید و غذاهای بسیار ناگوار می خوردید و پیوسته خون یکدیگر را می ریختید و پیوند با خویشان را قطع می کردید (و دختران را زنده به گور می کردید و پسران خود را به قتل می رساندید)؛ بت ها در میان شما برپا بود و گناهان، سراسر وجودتان را فراگرفته بود.

  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  بدانید ای بندگان خدا! خداوند شما را بیهوده نیافریده و بی سرپرست رها نساخته است. خدا از مقدار و اندازه نعمت هایش بر شما آگاه است و مراتب احسان و نیکی خود را بر شما، شماره فرموده است (و همه کارهایش از روی حکمت است). حال که چنین است از او درخواست گشایش و پیروزی (و گشودن درهای سعادت) کنید. دست نیاز به سوی او دراز کرده، عطا و بخشش را از او بخواهید، زیرا میان شما و او حجابی نیست و دری بین او و شما بسته نشده است. او در همه جا و در هر لحظه و با هر کس از انس و جنّ همراه است. نه بخشش، از دارایی اش می کاهد و نه عطایا آسیبی به خزائن او می رساند. نه
  درخواست کنندگان، نعمتش را تمام می کنند و نه بهره مندان از عطایش، به مواهب او پایان می دهند. توجّه او به کسی وی را از دیگری غافل نمی سازد وشنیدن صدایی او را از شنیدن صدای دیگری بازنمی دارد. عطا و بخشش او به کسی، مانع از سلب نعمت (در آن جا که مصلحت باشد) نمی گردد و غضبش او را از رحمت بازنمی دارد و رحمتش او را از عذاب و کیفر (به هنگام لزوم) غافل نمی سازد. نه آنچه پنهان است او را از آنچه آشکار است بازمی دارد و نه آنچه آشکار است او را از آنچه نهان است جدا می سازد. او نزدیک است و در عین حال دور؛ بلندمرتبه است و در همان حال، نزدیک؛ آشکار است و پنهان؛ پنهان است و آشکار. همه را (در برابر اعمالشان) جزا می دهد و کسی به او جزایی نخواهد داد. در آفرینش مخلوقات نیاز به فکر و اندیشه نداشته و به دلیل خستگی از کسی کمک نخواسته است.

  حکمت 136 - شکيبايي 3:
  امام (علیه السلام) فرمود: نماز وسیله تقرب هر پرهیزگاری است و حج، جهاد هر ضعیف، و برای هر چیز زکاتی است و زکات بدن روزه است و جهاد زن شوهرداری شایسته اوست.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  ای قومی که جسم هایتان حاضر است و عقل هایتان پنهان و خواسته هایتان مختلف و پراکنده و زمامدارانتان به شما مبتلا هستند! رهبر شما خدا را اطاعت می کند و شما او را عصیان می کنید؛ امّا زمامدار اهل شام خدا را معصیت می کند، ولی آنان اطاعتش می کنند. به خدا سوگند! بسیار دوست داشتم معاویه شما را با نفرات خود مبادله می کرد، همچون مبادله کردن دینار به درهم: ده نفر از شما را از من می گرفت و یک نفر از آن ها را به من می داد.

  خطبه 106 - وصف پيامبر و بيان دلاوري:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که مزایای اسلام را بیان کرده و به فضایل پیامبر (صلی الله علیه وآله) اشاره می فرماید، سپس یارانش را (به دلیل خلاف هایی که مرتکب شده اند) سرزنش می کند.


text: در كدام قوم بود كه گناه یك نفر موجب عذاب و كیفر برای همه قوم شد؟
date: 2026-02-23 13:35:01
type: private
first_name: m
answer:
  در قوم **ثمود**، گناه یک نفر موجب عذاب و کیفر برای همه قوم شد. (خطبه 201 - تشويق به پيمودن راه راست)

  این اتفاق زمانی افتاد که تنها یک نفر ناقه ثمود را پی کرد، اما کیفر و عذاب الهی آن، همه قوم ثمود را فراگرفت، زیرا همگی به عمل آن یک نفر راضی بودند. (خطبه 201 - تشويق به پيمودن راه راست)


text: كدام یك از مخلوقات خداوند خواب و فراموشی ندارد؟
date: 2026-02-23 13:35:34
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 183 - آفريدگار توانا، قرآن گويا:
  ای پیر کهن سال! ای کسی که پیری در سراسر وجودت نفوذ کرده است! چگونه خواهی بود آن زمانی که طوق های آتشین به گردن ها افکنده می شود و غل های جامعه دست و گردن را به یکدیگر می بندد و چنان فشار می دهد که گوشت های ساق دست ها را می خورد خدا را خدا را ای بندگان خدا! اکنون که سالم و تندرست هستید و پیش از آن که بیمار شوید و اکنون که در حال وسعت به سر می برید، پیش از آن که در تنگنای زندگی قرار گیرید فرصت را غنیمت
  بشمرید وکوشش کنید گردن خود را از زیر بار مسئولیت ها رها سازید پیش از آن که درهای رهایی به روی شما بسته شود. چشم ها را در دل شب بیدار نگه دارید، شکم ها را لاغر کنید، گام ها را به کار گیرید، اموال خود را انفاق کنید و از جسم و تن خویش بکاهید و بر جان و روان خود بیفزایید و در این کار بخل نورزید. خداوند سبحان فرموده است: «اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می کند و گام هایتان را استوار می دارد» و نیز فرموده است: «کیست که به خداوند قرض نیکو دهد تا چند برابر به او عطا کند و برای چنین کسی پاداش والایی است». به یقین خدا به سبب ضعف و ناتوانی، از شما یاری نطلبیده و قرض گرفتنش از شما (انفاق در راهش) به سبب کمبود نیست. او از شما یاری خواسته در حالی که لشکرهای آسمان ها و زمین از آن اوست و شکست ناپذیر و حکیم است و (همچنین) از شما درخواست قرض کرده در حالی که گنج های آسمان ها و زمین به او تعلق دارد و بی نیاز و شایسته ستایش است. او خواسته شما را بیازماید که کدام یک نیکوکارترید.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  حکمت 437 - پيشرفت صفات:
  از امام (علیه السلام) سوال شد که کدام یک از این دو برترند: «عدالت» یا جود و بخشش امام (علیه السلام) در جواب فرمود: عدل، هرچیزی را در جای خود قرار می دهد ولی سخاوت و بخشش آن را از مسیرش فراتر می برد. (اضافه بر این) عدالت، قانونی است همگانی ولی جود و بخشش جنبه خصوصی دارد بنابراین، عدل، شریف تر و برتر است.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  خطبه 160 - در بيان عظمت پروردگار:
  اگر بخواهی، دومین نفر یعنی موسای کلیم (علیه السلام) را به تو معرفی می کنم، آنگاه که عرضه داشت: پروردگارا! به آنچه به من از نیکی عطا کنی نیازمندم. به خدا سوگند! موسی (علیه السلام) غیر از قرص نانی که بخورد از خدا نخواست؛ زیرا وی (از زمانی که از مصر فرار کرد و به سوی مدین آمد) از گیاهان زمین تغذیه می کرد تا آن جا که براثر لاغری شدید و تحلیل رفتن گوشت بدن او رنگ سبز گیاه از پشت پرده شکمش آشکار بود. و چنانچه بخواهی، سومین نفر، داود (علیه السلام)، صاحب «مزامیر» و قاری بهشتیان را به تو معرفی می کنم؛ او با دست خویش از برگ درخت خرما زنبیل می بافت و به دوستانش می گفت: کدام یک از شما حاضر است این ها را برای من بفروشد از بهای آن قرص نان جویی تهیه و تناول می کرد. و اگر بخواهی، زندگی عیسی بن مریم (علیهما السلام) را برایت بازگو می کنم؛ او سنگ را بالش خود قرار می داد؛ لباس خشن می پوشید؛ غذای ناگوار می خورد؛ نان و خورشش گرسنگی، چراغ شب هایش ماه، سرپناه او در زمستان، مشرق و مغرب زمین بود (صبح ها در طرف غرب و عصرها در طرف شرق رو به آفتاب قرار می گرفت) میوه و گل او گیاهانی بود که از زمین برای چهارپایان می روید؛ نه همسری داشت که او را بفریبد و نه فرزندی که (مشکلاتش) او را غمگین سازد؛ نه مالی داشت که او را به خود مشغول سازد و نه طمعی که خوارش کند؛ مرکبش پاهایش بود و خادمش دست هایش!.

  خطبه 26 - اعراب پيش از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استکه حال اعراب و چگونگی حیات و معیشت آنان را در پیش از بعثت پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیان می کند؛ آنگاه به شرح حال خویش در سال های قبل از بیعت مسلمین با وی، می پردازد.

  خطبه 121 - خطاب به کسي که در حکميت بر او عيب گرفته بود:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که بعد از «لیله الهریر» (یکی از شب های بسیار پرحادثه جنگ صفین) ایراد شده، هنگامی که یکی از همراهان امام (علیه السلام) برخاست و عرض کرد: تو ما را از قبول حکمیّت نهی کردی، سپس ما را به آن امر فرمودی ما نفهمیدیم کدام یک از این دو دستور صحیح است امام (علیه السلام) (از این سخن سخت ناراحت شد) دست بر پشت دست زد، سپس (این خطبه را ایراد) فرمود.


text: حضرت علی علیه السلام چه مخلوقاتی را ستون برای عرش معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-23 13:36:39
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).


text: حضرت علی علیه السلام چه مخلوقاتی را ستون برای عرش معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-23 13:37:09
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در خطبه 239 نهج البلاغه، در ذکر آل محمد، ایشان را **ارکان اسلام** و **ستون های دین** معرفی می‌كند. (خطبه 239 - در ذکر آل محمد)


text: حضرت علی علیه السلام كوتاهی حكومت چه كسی را به لیسیدن سگ از بینی تشبیه كرده‌اند؟
date: 2026-02-23 13:43:28
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  حکمت 472 - از دست دادن دوست 1:
  امام (علیه السلام) در دعایی که برای درخواست باران کرده، عرضه می دارد: خداوندا! به وسیله ابرهای رام به ما باران عنایت کن نه به وسیله ابرهای سرکش (و خطر آفرین). مرحوم سید رضی بعد از ذکر این دعای پرمعنا می گوید: «این از کلمات فصیح و شگفت انگیز است زیرا امام (علیه السلام) ابرهای پر سر وصدا را که توام با رعد و برق و طوفان و صاعقه است تشبیه به شتران سرکشی کرده که بار خود را فرو می افکنند و سوار خود را به زمین می کوبند ولی ابرهای خالی از این هیاهو را به شتران رام تشبیه فرموده که به راحتی می توان از آن ها شیر دوشید و بر آن ها سوار شد»؛ (قال الرضیّ: و هذا من الکلام العجیب الفصاحه، و ذلک انّه (علیه السلام) شبّه السّحاب ذوات الرّعود و البوارق و الرّیاح و الصّواعق بالابل الصّعاب التی تقمص برحالها و تقصّ برکبانها و شبّه السّحاب خالیه من تلک الروائع بالابل الذّلل التی تحْتلب طیّعه و تقْتعد مسْمحه).

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 49 - صفات خداوندي:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در آن قسمتی از صفات خداوند و علم بی پایان او آمده است
  ستایش مخصوص خداوندی است که ذات پاکش از همه چیز مخفی تر است، ولی نشانه های واضح و آشکار، بر هستی او گواهی می دهد و هرگز چشم بینا قادر بر مشاهده ذات او نیست و به همین دلیل نه چشم کسی که وی را ندیده انکارش می کند و نه قلب کسی که او را شناخته مشاهده اش تواند کرد. در علوّ مقام بر همه پیشی گرفته و چیزی برتر از او نیست. با این حال چنان نزدیک است که چیزی از او نزدیک تر نیست نه مرتبه بلندش او را از مخلوقاتش دور کرده و نه نزدیکی اش به خلق او را با آن ها همسان قرار داده است. عقل ها را از کنه صفات خویش آگاه نکرده و با این حال آن ها را از معرفت و شناخت لازم بازنداشته است. پس او کسی است که نشانه های آشکار جهان هستی بر وجود پاکش گواهی می دهد که دل های منکران به وجودش اقرار دارند. خداوند بسیار برتر است از گفته کسانی که موجوداتی را به او تشبیه کرده و یا ذاتش را انکار می کنند.

  خطبه 45 - گذرگاه دنيا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که روز عید فطر برای مردم بیان فرمود، و در آن خداوند را ستایش و دنیاپرستی را نکوهش می فرماید.


text: حضرت علی علیه السلام كوتاهی حكومت چه كسی را به لیسیدن سگ از بینی تشبیه كرده‌اند؟
date: 2026-02-23 13:43:56
type: private
first_name: m
answer:
  هیچ یک از پاسخ‌های جزئی ارائه شده، حضرت علی (ع) را در مورد تشبیه کوتاهی حکومت کسی به لیسیدن سگ از بینی، معرفی نمی‌کند.

  پاسخ‌های جزئی به موارد زیر اشاره دارند:

  *   **حکمت 415 - رسيدن به سعادت 1:** حضرت علی (ع) دنیا را فریبنده، زیان‌رسان و زودگذر توصیف کرده‌اند و اهل دنیا را به کاروانی تشبیه کرده‌اند که در حال کوچ کردن هستند.
  *   **حکمت 464 - ستايش پاکدامني:** ایشان در مورد مهلت بنی امیه برای حکومت کردن و اختلافاتی که بینشان رخ می‌دهد، صحبت کرده‌اند. سید رضی در اینجا تعبیر "مرود" را شرح داده و مهلت حکومت را به میدان مسابقه تشبیه کرده است.
  *   **حکمت 466 - ستايش پاکدامني:** امام (ع) چشم را به بندی که دهانه مشک (نشیمنگاه) را می‌بندد تشبیه کرده‌اند. سید رضی این تشبیه را از استعارات عجیب دانسته و اشاره کرده است که این سخن مشهورتر از آن است که از پیامبر (ص) شنیده شده باشد.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام مسلمان واقعی چه كسی است؟
date: 2026-02-24 09:50:33
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به سران سپاهش.

  نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به ابوموسی اشعری، فرماندار آن حضرت در کوفه هنگامی که به آن حضرت خبر رسید که ابو موسی اهل کوفه را از حرکت (به سوی بصره) برای همراهی آن حضرت در جنگ جمل بازداشته است
  این نامه ای است از بنده خدا علی، امیرمومنان به عبدالله بن قیس (ابوموسی اشعری) اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، سخنی از تو به من گزارش داده شده که هم به سود توست و هم به زیان تو. هنگامی که فرستاده من بر تو وارد شد دامن بر کمر زن و کمربندت را محکم ببند و از لانه ات بیرون آی و از کسانی که با تو هستند (برای شرکت در میدان جهاد و مبارزه با شورشیان بصره) دعوت کن؛ اگر حق را یافتی و تصمیم خود را گرفتی آن ها را (با خود به سوی ما) بیاور و هرگاه سستی را پیشه کردی از مقام خود کنار برو. به خدا سوگند! (در صورت تخلف از این دستور) هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد و حتی نتوانی بر زمین بنشینی و (تو را چنان محاصره می کنند که) از پیش رویت همان گونه خواهی ترسید که از پشت سرت. این فتنه (فتنه جمل) به آن آسانی ای که تو فکر می کنی نیست، بلکه حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود. اندیشه خود را به کار گیر و مالک کار خود باش و بهره و نصیبت را دریاب (و در میدان جهاد اسلامی با ما همراه باش) ولی اگر این کار برای تو خوشایند نیست (و لجوجانه بر فکر خود اصرار داری، از فرمانداری کوفه) کنار برو (و بدان که) نه گشایشی برای تو خواهد بود و نه نجاتی (نه راه رستگاری در دنیا و نه رستگاری در آخرت) اگر تو در خواب فرو روی سزاست که دیگران انجام وظیفه کنند و آن چنان به دست فراموشی سپرده شوی که نگویند فلانی کجاست به خدا سوگند! این راه (که ما می رویم) راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می شود و من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می کنند. والسلام.


username: nasle_sevvom
text: معنای سلام چیست
date: 2026-02-24 11:12:12
type: private
first_name: جوکار
answer:
  سلام بر آن ها که لیاقت آن را دارند.
  سلام و درود بر آن ها که لیاقت آن را دارند.
  سلام و درود بر شما هر دو باد، درود و سلام وداع کننده؛ نه سلام (و وداع) ناخشنود خسته دل، اگر از کنار قبرت بازگردم به سبب ملالت نیست و اگر اقامت گزینم (و گریه و زاری سردهم) هرگز به دلیل سوئظن به وعده نیک خداوند درمورد صابران و شکیبایان نمی باشد.


username: nasle_sevvom
text: معنای سلام چیست
date: 2026-02-24 11:12:53
type: private
first_name: جوکار
answer:
  حکمت 22 - ترغيب به کردار نيکو 1:
  امام (علیه السلام) فرمود: ما را حقی است که اگر به ما داده شود (آزادیم) و الّا (همچون اسیران و بردگانی خواهیم بود که) در عقب شتر سوار خواهیم شد، هر چند حرکت آن شتر زمانی طولانی در تاریکی بگذرد. سید رضی در ادامه این سخن می گوید: «این کلام از سخنان لطیف و فصیح امام است و معنای آن این است که اگر حق ما به ما داده نشود همچون افراد خوار و بی مقدار خواهیم بود و این بدان سبب است که کسی که پشت سر دیگری سوار
  بر مرکب می شود در قسمت عقب مرکب خواهد بود، همچون برده و اسیر و مانند آن ها»؛ (قال الرّضی و هذا منْ لطیف الْکلام و فصیحه و معْناه انّا انْ لمْ نعْط حقّنا کنّا اذلّائ و ذلک انّ الرّدیف یرْکب عجز الْبعیر کالْعبْد و الاْسیر ومنْ یجْری مجْراهما).

  حکمت 464 - دعاي باران:
  امام (علیه السلام) فرمود: بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و همین که بین آن ها اختلاف افتاد دشمنان ضعیف کفتار صفتشان آن ها را فریب می دهند و بر آنان پیروز می شوند. مرحوم سید رضی در ذیل این گفتار حکیمانه می گوید: «مرود» در این جا مفعل (بر وزن مکتب) است که از ماده «ارواد» گرفته شده و به معنای مهلت دادن و اظهار کردن است و این تعبیر از فصیح ترین و جالب ترین تعبیرات است گویا امام (علیه السلام) مهلتی را که آن ها برای حکومت دارند تشبیه به میدان مسابقه کرده که مسابقه دهندگان با نظم و ترتیب در یک مسیر به سوی هدفی پیش می روند اما هنگامی که به آن هدف رسیدند نظم آن ها به هم می خورد؛ (قال الرضیّ: و المرود هنا مفعل من الارواد و هو الامهال و الاظهار و هذا من افصح الکلام و اغربه فکانّه (علیه السلام) شبّه المهله التی هم فیها بالمضمار الذی یجرون فیه الی الغایه فاذا بلغوا منقطعها انتقض نظامهم بعدها).

  حکمت 469 - گناه 2:
  امام (علیه السلام) فرمود: دو کس در مورد من هلاک خواهند شد: دوستی که در حق من افراط و غلو می کند و دشمنی که بهتان می زند و افترا می بندد. سید رضی در ذیل این کلام می گوید: «این سخن مانند سخن دیگری است که از امام (علیه السلام) نقل شده است: دو کس درباره من هلاک شده اند: دوست غلوکننده و دشمن کینه توز»؛ (قال الرضیّ: و هذا مثل قوله (علیه السلام): هلک فیّ رجلان: محبّ غال و مبْغض قال).

  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  حمد و ستایش، مخصوص خداوندی است که از آثار عظمت و جلال کبریایی اش آن قدر آشکار ساخته که دیده عقول را از شگفتی های قدرتش در حیرت فرو برده، و اندیشه های بلند انسان ها را از شناخت کنه صفاتش بازداشته است، و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یکتا نیست؛ گواهی برگرفته از ایمان و یقین و اخلاص و اذعان، و گواهی می دهم که محمد (صلی الله علیه و آله) بنده و فرستاده اوست. هنگامی او را فرستاد که نشانه های هدایت، کهنه و فرسوده و جادّه های دین محو شده بود. او حق را آشکار ساخت و برای مردم دلسوزی و خیرخواهی کرد و آنان را به سوی کمال، هدایت نمود و به عدل وداد، امر فرمود. رحمت و سلام خدا بر او و خاندانش باد.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  نامه 64 - به معاويه در پاسخ به نامه او:
  به خدا سوگند، می دانم تو مردی پوشیده دل و ناقص العقل هستی و سزاوار است درباره تو گفته شود: از نردبانی بالا رفته ای که تو را به پرتگاه خطرناکی کشانده و به زیان توست نه به سودت، زیرا تو به دنبال غیر گمشده خود هستی و گوسفندان دیگری را می چرانی و مقامی را می طلبی که نه سزاوار آن هستی و نه در معدن و کانون آن قرار داری. چقدر گفتار و کردارت از هم دور است! و چقدر به عموها و دایی ها (ی بت پرستت) شباهت نزدیک داری! همان ها که شقاوت و تمنای باطل وادارشان کرد که (آیین) محمد (صلی الله علیه و آله) را انکار کنند و همان گونه که می دانی (با او ستیزه کردند تا) به خاک و خون غلطیدند و دربرابر شمشیرهایی که
  میدان نبرد هرگز از آن خالی نبوده و سستی در آن راه نمی یافته و نیز در مقابل بلای بزرگ نتوانستند از خود دفاع کنند و یا از حریم خود حمایت نمایند. تو درباره قاتلان عثمان زیاد سخن گفتی بیا نخست همچون سایر مردم با من بیعت کن سپس درباره آن ها (قاتلان عثمان) نزد من طرح شکایت نما تا من بر طبق کتاب الله میان تو و آن ها داوری کنم؛ اما آنچه تو می خواهی همچون خدعه وفریب دادن طفلی است که در آغاز از شیر گرفتن است. سلام و درود بر آن ها که لیاقت آن را دارند.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 202 - آه و ناله هنگام به خاک سپردن فاطمه زهراء:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به هنگام دفن سیده زنان جهان، فاطمه (علیها السلام) خطاب به رسول الله (صلی الله علیه و آله) در کنار قبر پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیان کرد و
  سلام و درود بر تو ای رسول خدا ازسوی خودم و ازسوی دخترت (زهرا) که هم اکنون در جوار تو فرود آمده و به سرعت به تو ملحق شده است. ای رسول خدا! از فراق دختر برگزیده و پاکت پیمانه صبرم لبریز شده و طاقتم از دست رفته است، هر چند پس از روبرو شدن با غم بزرگ فراق و مصیبت دردناک تو، این مصیبت برای من قابل تحمّل شده است. (فراموش نمی کنم) من تو را با دست خود در میان قبر نهادم و هنگام رحلتت، روح تو در میان گلو و سینه من روان شد «ف (انّا للّه و انّا الیْه راجعون)؛ ما از خداییم و به سوی او بازمی گردیم» (ای رسول خدا) امانتی که به من سپرده بودی هم اکنون بازپس داده شد و گروگانی که نزد من بود گرفته شد؛ ولی اندوهم جاودانی است و شب هایم همراه بیداری وبی قراری؛ تا آن زمان که خداوند منزلگاهی را که تو در آن اقامت گزیده ای برایم برگزیند (و به تو ملحق شوم). (ای رسول خدا) به زودی دخترت تو را آگاه خواهد ساخت که امّت تو در ستم کردن به وی دست به دست هم داده بودند. سرگذشت دردناک او را بی پرده از او بپرس و خبر این حوادث را از وی بگیر. این حوادث دردناک در زمانی رخ داد که هنوز مدّت زیادی از رحلت تو نگذشته و یادت فراموش نگشته بود. درود خدا بر شما هر دو باد، درود و سلام وداع کننده؛ نه سلام (و وداع) ناخشنود خسته دل، اگر از کنار قبرت بازگردم به سبب ملالت نیست و اگر اقامت گزینم (و گریه و زاری سردهم) هرگز به دلیل سوئظن به وعده نیک خداوند درمورد صابران و شکیبایان نمی باشد.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 179 - در پاسخ ذعلب يماني:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  «ذعلب یمانی» از امام (علیه السلام) پرسید: ای امیرمومنان! آیا پروردگارت را دیده ای امام (علیه السلام) فرمود: آیا کسی را عبادت کنم که نمی بینم ذعلب پرسید: چگونه او را دیده ای امام (علیه السلام) خطبه ذیل را ایراد فرمود
  چشم ها هرگز او را آشکارا نمی بینند؛ ولی قلب ها با حقایق ایمان، او را درک می کنند؛ او به همه چیز نزدیک است؛ اما نه آن گونه که به آن ها چسبیده باشد، و از همه چیز دور است؛ اما نه آن گونه که از آن ها بیگانه گردد. او سخن می گوید؛ بی آن که نیاز به تفکّر داشته باشد، و اراده می کند؛ بی آن که محتاج تصمیم گرفتن باشد. او خالق و سازنده است؛ اما نه با (دست و) اعضای پیکر، او لطیف است؛ اما نه به این معنا که پنهان باشد، و بزرگ و قدرتمند است؛ ولی نه به این معنا که جفاکار باشد. بیناست، نه با عضو بینایی یعنی چشم، و مهربان است نه به معنای نازک دل بودن. صورت ها دربرابر عظمتش خاضع و قلب ها از هیبتش لرزان اند.


username: nasle_sevvom
text: معنای سلام چیست
date: 2026-02-24 11:15:37
type: private
first_name: جوکار
answer:
  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  ... رحمت و سلام خدا بر او و خاندانش باد.

  نامه 64 - به معاويه در پاسخ به نامه او:
  سلام و درود بر آن ها که لیاقت آن را دارند.

  خطبه 202 - آه و ناله هنگام به خاک سپردن فاطمه زهراء:
  سلام و درود بر تو ای رسول خدا ازسوی خودم و ازسوی دخترت (زهرا) که هم اکنون در جوار تو فرود آمده و به سرعت به تو ملحق شده است. ... درود خدا بر شما هر دو باد، درود و سلام وداع کننده؛ نه سلام (و وداع) ناخشنود خسته دل، اگر از کنار قبرت بازگردم به سبب ملالت نیست و اگر اقامت گزینم (و گریه و زاری سردهم) هرگز به دلیل سوئظن به وعده نیک خداوند درمورد صابران و شکیبایان نمی باشد.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام مسلمان واقعی چه كسی است؟
date: 2026-02-24 11:25:28
type: private
first_name: m
answer:
  مسلمان واقعی از دیدگاه حضرت علی (ع) کسی است که:

  *   **از دست و زبان او مسلمانان در امان باشند:** آزار رساندن به مسلمان روا نیست، مگر به مقداری که به حکم خدا واجب شود. (خطبه 167)
  *   **حقوق را پاس بدارد و در راه حق گام بردارد:** کسی که راه حق را پیموده و در صورت یافتن حق، آن را به سوی امام (ع) بیاورد و در صورت سستی، کنار برود. (نامه 63)
  *   **به سوی خدا شتاب کند:** همچون تشنه کامی که به آب می‌رسد، با سرعت و نشاط به سوی خدا رود. (خطبه 124)
  *   **از غرور در نعمت‌ها پرهیز کند:** نعمت‌های الهی سبب نزدیکی بیشتر به بندگان خدا و مهربانی به برادران گردد. (نامه 50)
  *   **پشیمانی از گناهان را در عمل پیاده کند:** شامل پشیمانی از گذشته، تصمیم بر ترک دائمی، بازگرداندن حقوق ضایع شده، ادای واجبات فوت شده، آب کردن گوشت روییده از حرام با اندوه گناه، و چشیدن مرارت طاعت به اندازه لذت گناه. (حکمت 417)
  *   **همراه با حق باشد:** راهی که امام (ع) می‌رود، راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می‌شود. (نامه 63)

  در مقابل، کسانی که در کفر باقی مانده‌اند و ایمانشان از روی میل نبوده، از مسیر حق منحرف شده‌اند. (خطبه 64)


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام شریرترین مردم چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-24 11:27:01
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن پس از ستایش خدا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) مردم را نصیحت می فرماید.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به ابوموسی اشعری، فرماندار آن حضرت در کوفه هنگامی که به آن حضرت خبر رسید که ابو موسی اهل کوفه را از حرکت (به سوی بصره) برای همراهی آن حضرت در جنگ جمل بازداشته است
  این نامه ای است از بنده خدا علی، امیرمومنان به عبدالله بن قیس (ابوموسی اشعری) اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، سخنی از تو به من گزارش داده شده که هم به سود توست و هم به زیان تو. هنگامی که فرستاده من بر تو وارد شد دامن بر کمر زن و کمربندت را محکم ببند و از لانه ات بیرون آی و از کسانی که با تو هستند (برای شرکت در میدان جهاد و مبارزه با شورشیان بصره) دعوت کن؛ اگر حق را یافتی و تصمیم خود را گرفتی آن ها را (با خود به سوی ما) بیاور و هرگاه سستی را پیشه کردی از مقام خود کنار برو. به خدا سوگند! (در صورت تخلف از این دستور) هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد و حتی نتوانی بر زمین بنشینی و (تو را چنان محاصره می کنند که) از پیش رویت همان گونه خواهی ترسید که از پشت سرت. این فتنه (فتنه جمل) به آن آسانی ای که تو فکر می کنی نیست، بلکه حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود. اندیشه خود را به کار گیر و مالک کار خود باش و بهره و نصیبت را دریاب (و در میدان جهاد اسلامی با ما همراه باش) ولی اگر این کار برای تو خوشایند نیست (و لجوجانه بر فکر خود اصرار داری، از فرمانداری کوفه) کنار برو (و بدان که) نه گشایشی برای تو خواهد بود و نه نجاتی (نه راه رستگاری در دنیا و نه رستگاری در آخرت) اگر تو در خواب فرو روی سزاست که دیگران انجام وظیفه کنند و آن چنان به دست فراموشی سپرده شوی که نگویند فلانی کجاست به خدا سوگند! این راه (که ما می رویم) راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می شود و من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می کنند. والسلام.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام شریرترین مردم چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-24 11:28:48
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (علیه السلام)، شریرترین مردم کسانی هستند که حق را نمی‌شناسند و در نتیجه در شناخت کسانی که به سراغ حق آمده‌اند نیز دچار حیرانی و سرگردانی می‌شوند. ایشان همچنین کسانی را که حق را یاری نکرده و باطل را نیز خوار نساخته‌اند، در زمره کسانی می‌دانند که راه خطا پیموده‌اند.

  در نامه 63 به ابوموسی اشعری، امام (علیه السلام) به او می‌فرمایند که اگر سستی پیشه کنی، از مقام خود کناره‌گیری کن و با اشاره به راه حق که پیموده می‌شود، می‌فرمایند: "من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می‌کنند."

  در حکمت 262، امام (علیه السلام) به حارث می‌فرمایند: "تو حق را نشناختی تا کسانی را که به سراغ حق آمده‌اند بشناسی. باطل را نیز نشناخته‌ای تا کسانی را که به سراغ باطل رفته‌اند شناسایی کنی." ایشان همچنین در مورد سعید (سعد) و عبدالله بن عمر می‌فرمایند: "سعید (سعد) و عبدالله بن عمر حق را یاری نکردند و باطل را نیز خوار نساختند."


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام مبغوضترین افراد نزد خدا چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-24 11:29:47
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 232 - با عبدالله بن زمعه:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به عبدالله زمعه فرمود که از شیعیان آن حضرت بود و در هنگام خلافت
  امام علی (علیه السلام)، نزد امام آمد و درخواست مالی کرد. امام (علیه السلام) سخنان ذیل را در
  پاسخ او فرمود:
  بی شک این مال نه حق من است و نه حق تو، غنیمتی است مربوط به مسلمانانی که با شمشیرهایشان به دست آمده است، اگر تو در نبرد آنان شرکت کرده بودی سهمی همانند آنان داشتی، وگرنه دست چین آن ها برای غیر دهان آنان نخواهد بود!.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام مبغوضترین افراد نزد خدا چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-24 11:30:22
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (ع)، مبغوضترین افراد نزد خدا کسانی هستند که خداوند آنها را به خودشان واگذاشته است. این افراد از راه راست منحرف شده و بدون راهنما گام برمی‌دارند. آنها به حدی فریب خورده دنیا هستند که اگر برای تحصیل دنیا خوانده شوند، اجابت کرده و تلاش می‌کنند، اما اگر به تحصیل آخرت دعوت شوند، سستی می‌ورزند؛ گویی آنچه را که برای آن کار می‌کنند، بر آنها واجب است و آنچه را که در آن سستی نشان می‌دهند، از آنها ساقط شده است. (خطبه 103 - در تشويق به زهد)


text: در كدام ماجرا بود كه ردای حضرت علی علیه السلام از دو طرف پاره می‌شود؟
date: 2026-02-24 11:31:28
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استمرحوم سیّد رضی در آغاز این خطبه می گوید: اخبار متواتری از گوشه و کنار به امام (علیه السلام) رسید که اصحاب معاویه، بر پاره ای از بلاد، استیلا یافته اند. عبیدالله بن عباس و سعید بن نمران، فرمانداران امام (علیه السلام) در یمن، پس از غلبه بسْربن ابی ارْطاره بر آنجا، نزد امام (علیه السلام) بازگشتند. امام (علیه السلام) برای توبیخ و سرزنش اصحابش به دلیل مسامحه در جهاد و تخلّف از دستوراتش، بر منبر ایستاد و این سخن را ایراد فرمود.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به ابوموسی اشعری، فرماندار آن حضرت در کوفه هنگامی که به آن حضرت خبر رسید که ابو موسی اهل کوفه را از حرکت (به سوی بصره) برای همراهی آن حضرت در جنگ جمل بازداشته است
  این نامه ای است از بنده خدا علی، امیرمومنان به عبدالله بن قیس (ابوموسی اشعری) اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، سخنی از تو به من گزارش داده شده که هم به سود توست و هم به زیان تو. هنگامی که فرستاده من بر تو وارد شد دامن بر کمر زن و کمربندت را محکم ببند و از لانه ات بیرون آی و از کسانی که با تو هستند (برای شرکت در میدان جهاد و مبارزه با شورشیان بصره) دعوت کن؛ اگر حق را یافتی و تصمیم خود را گرفتی آن ها را (با خود به سوی ما) بیاور و هرگاه سستی را پیشه کردی از مقام خود کنار برو. به خدا سوگند! (در صورت تخلف از این دستور) هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد و حتی نتوانی بر زمین بنشینی و (تو را چنان محاصره می کنند که) از پیش رویت همان گونه خواهی ترسید که از پشت سرت. این فتنه (فتنه جمل) به آن آسانی ای که تو فکر می کنی نیست، بلکه حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود. اندیشه خود را به کار گیر و مالک کار خود باش و بهره و نصیبت را دریاب (و در میدان جهاد اسلامی با ما همراه باش) ولی اگر این کار برای تو خوشایند نیست (و لجوجانه بر فکر خود اصرار داری، از فرمانداری کوفه) کنار برو (و بدان که) نه گشایشی برای تو خواهد بود و نه نجاتی (نه راه رستگاری در دنیا و نه رستگاری در آخرت) اگر تو در خواب فرو روی سزاست که دیگران انجام وظیفه کنند و آن چنان به دست فراموشی سپرده شوی که نگویند فلانی کجاست به خدا سوگند! این راه (که ما می رویم) راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می شود و من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می کنند. والسلام.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 67 - در معني انصار:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که دربرابر گروهی از قریش بیان فرمود
  گفته اند: هنگامی که اخبار «سقیفه بنی ساعده» بعد از وفات رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به امام (علیه السلام) رسید حضرت پرسید: انصار (در برابر پیشنهاد خلافت برای مهاجرین) چه گفتند پاسخ دادند: انصار گفتند که زمامداری از ما انتخاب شود و زمامداری از شما (و امر خلافت، در میان ما دو گروه به طور مساوی باید تقسیم شود!) در این هنگام امام (علیه السلام) این سخنان را ایراد فرمود. چرا دربرابر آن ها (یعنی انصار که تقاضا داشتند خلیفه ای از ما و خلیفه ای از مهاجرین باشدبه این حدیث) استدلال نکردید که پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره آن ها (انصار) فرمود: «با نیکان آن ها به نیکی رفتار کنید و از بدان آن ها درگذرید» حاضران عرض کردند:«این چه دلیلی بر ضدّ آن ها می شود» امام (علیه السلام) فرمود: «اگر حکومت و زمامداری در میان آن ها بود، سفارش درباره آن ها (به مهاجران) معنا نداشت». سپس فرمود: «قریش به چه چیز استدلال کردند» عرض کردند: «دلیل آن ها (برای اولویّت خود در امر خلافت) این بود که آنان از شجره رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هستند (و از خویشاوندان او)» فرمود: «آن ها به شجره استدلال کردند اما ثمره را ضایع ساختند!» (اگر خویشاوند پیامبر (صلی الله علیه و آله) بودن، دلیل بر اولویّت است، اهل بیت او بودن، به طریق اولی دلیل بر این امر خواهد بود).


text: در كدام ماجرا بود كه ردای حضرت علی علیه السلام از دو طرف پاره می‌شود؟
date: 2026-02-24 11:32:02
type: private
first_name: m
answer:
  ردای حضرت علی (علیه السلام) در ماجرای **خطبه 3 - شقشقيه** از دو طرف پاره می‌شود. در این خطبه آمده است: "... تا آن جا که نزدیک بود (دو یادگار پیامبر (صلی الله علیه و آله)) حسن و حسین پایمال شوند، و ردایم از دو طرف پاره شد."


text: حضرت علی علیه السلام بی ارزشی چه چیزی را به آب بینی گوسفند تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:32:47
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  حکمت 472 - از دست دادن دوست 1:
  امام (علیه السلام) در دعایی که برای درخواست باران کرده، عرضه می دارد: خداوندا! به وسیله ابرهای رام به ما باران عنایت کن نه به وسیله ابرهای سرکش (و خطر آفرین). مرحوم سید رضی بعد از ذکر این دعای پرمعنا می گوید: «این از کلمات فصیح و شگفت انگیز است زیرا امام (علیه السلام) ابرهای پر سر وصدا را که توام با رعد و برق و طوفان و صاعقه است تشبیه به شتران سرکشی کرده که بار خود را فرو می افکنند و سوار خود را به زمین می کوبند ولی ابرهای خالی از این هیاهو را به شتران رام تشبیه فرموده که به راحتی می توان از آن ها شیر دوشید و بر آن ها سوار شد»؛ (قال الرضیّ: و هذا من الکلام العجیب الفصاحه، و ذلک انّه (علیه السلام) شبّه السّحاب ذوات الرّعود و البوارق و الرّیاح و الصّواعق بالابل الصّعاب التی تقمص برحالها و تقصّ برکبانها و شبّه السّحاب خالیه من تلک الروائع بالابل الذّلل التی تحْتلب طیّعه و تقْتعد مسْمحه).

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).


text: حضرت علی علیه السلام بی ارزشی چه چیزی را به آب بینی گوسفند تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:34:31
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) بی ارزشی **مال دنیوی** را به آب بینی گوسفند تشبیه نمی‌کند.

  اما در حکمت 307 نهج البلاغه، حضرت علی (ع) به تفاوت در تحمل مصائب اشاره می‌کنند و می‌فرمایند: "انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد." (حکمت 307 - در آداب نوشتن)

  این کلام نشان‌دهنده مفاهیم و ارزش‌های زیر است:

  *   **اولویت‌بندی در تحمل مصائب:** این تشبیه نشان می‌دهد که از دست دادن مال، حتی از دست دادن فرزند، برای برخی افراد قابل تحمل‌تر و صبورتر است. این نشان‌دهنده ارزش‌گذاری افراد بر اموال دنیوی است.
  *   **اهمیت مال و تأثیر آن بر آسایش:** از دست دادن مال، آرامش و آسایش را از انسان سلب می‌کند، حتی اگر مصیبت‌های بزرگ‌تری مانند مرگ فرزند را تحمل کرده باشد. این بیانگر اهمیت و تأثیر عمیق مال بر زندگی انسان است.
  *   **تفاوت در صبر و تحمل:** در حالی که برخی مصائب مانند مرگ فرزند با رنج و غم همراه است، اما از دست دادن مال، رنجی مداوم و بی‌خوابی را به دنبال دارد. این نشان‌دهنده تفاوت در میزان تحمل افراد نسبت به انواع مختلف از دست دادن‌ها است.
  *   **ارزش‌گذاری نسبی:** این کلام نشان می‌دهد که افراد ارزش‌ها و اولویت‌های متفاوتی دارند. برای برخی، حفظ مال و دارایی از اهمیت بیشتری برخوردار است.


text: حضرت علی علیه السلام چه چیزی را به آبی متعفن و لقمه‌ای گلوگیر تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:35:47
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  «ذعلب یمانی» از «احمد بن قتیبه» از «عبدالله بن یزید» از «مالک بن دحیه» نقل می کند که همه ما در خدمت امیرمومنان علی (علیه السلام) بودیم. در آن جا سخن از اختلاف و تفاوت های مردم با یکدیگر به میان آمد، امام (علیه السلام) فرمود:
  آنچه بین آن ها (مردم) ایجاد تفاوت کرده عناصر نخستین سرشت آن هاست، زیرا آن ها قطعه ای بودند از زمین شور و شیرین، محکم و سست، و بر حسب نزدیک بودن خاک هایشان به یکدیگر به هم نزدیک اند و به مقدار فاصله واختلاف خاکشان، با یکدیگر متفاوت اند؛ افراد خوش منظر (غالبآ) سست عقل اند، بلندقدانْ کوتاه همت، پاکیزه عملان بدمنظر و کوتاه قدان، عمیق وخوش فکرند. آن ها که نهادی پاک دارند (گاه براثر عوامل گوناگون) اخلاق ناپسند ظاهر می سازند. آن ها که قلبی ناآرام دارند، افکارشان پراکنده است وسخنوران (زبردست) قوت قلب دارند.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 188 - در سفارش به تقوا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را به امور مهمّی توصیه می کند.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.


text: حضرت علی علیه السلام چه چیزی را به آبی متعفن و لقمه‌ای گلوگیر تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:36:48
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس "خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا"، حضرت علی علیه السلام **زمامداری بر مردم** را به آبی متعفن و لقمه‌ای گلوگیر تشبیه می‌کند.


text: چه كسی دوبار اسیر شده است؟
date: 2026-02-24 11:37:20
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).

  حکمت 469 - گناه 2:
  امام (علیه السلام) فرمود: دو کس در مورد من هلاک خواهند شد: دوستی که در حق من افراط و غلو می کند و دشمنی که بهتان می زند و افترا می بندد. سید رضی در ذیل این کلام می گوید: «این سخن مانند سخن دیگری است که از امام (علیه السلام) نقل شده است: دو کس درباره من هلاک شده اند: دوست غلوکننده و دشمن کینه توز»؛ (قال الرضیّ: و هذا مثل قوله (علیه السلام): هلک فیّ رجلان: محبّ غال و مبْغض قال).

  حکمت 322 - دور ماندن از گناه:
  روایت شده است: امام (علیه السلام) هنگامی که از صفین بازمی گشت به وارد کوفه شد و از محله قبیله «شبامیان» گذشت. مشاهده فرمود که زنان آن قبیله بر کشتگانشان در صفین گریه می کنند (امام (علیه السلام) ناراحت شد) در این هنگام «حرب بن شرحبیل شبامی» که از شخصیت های آن قبیله بود خدمت آن حضرت رسید. امام (علیه السلام) به او فرمود: آیا زنان شما آن گونه که می شنوم بر شما چیره شده اند آیا آن ها را از این ناله های بلند بازنمی دارید «حرب بن شرحبیل» پیاده همراه امام (علیه السلام) حرکت می کرد در حالی که امام (علیه السلام) سوار بر مرکب بود. امام (علیه السلام) به او فرمود: باز گرد، زیرا پیاده حرکت کردن شخصی مانند تو در رکاب مثل من، مایه فتنه و غرور برای والی و ذلت و خواری برای مومن است.

  حکمت 190 - در ذم اوباش و فرو مايگان:
  امام (علیه السلام) فرمود: عجبا! آیا خلافت با همنشینی پیامبر حاصل می شود؛ ولی با همنشینی و خویشاوندی حاصل نمی گردد مرحوم سید می گوید: از آن حضرت شعری در همین زمینه نقل شده است که (خطاب به خلیفه اوّل) می گوید: اگر تو به سبب شورا مالک امور مردم شدی این چه شورایی است که طرف های مشورت (امثال من و جمعی از بنی هاشم و دیگران) غایب بودند و اگر از طریق قرابت با پیامبر دربرابر مخالفانت استدلال کردی دیگری (اشاره به خود امام است) از تو به پیامبر سزاوارتر و نزدیک تر است. قال الرّضیّ: و روی له شعْر فی هذا الْمعْنی: فانْ کنْت بالشّوری ملکْت امورهمْ *** فکیْف بهذا والْمشیرون غیّب و انْ کنْت بالْقرْبی حججْت خصیمهمْ *** فغیْرک اوْلی بالنّبیّ و اقْرب.

  نامه 28 - در پاسخ معاويه که از بهترين نامه هاست:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که در پاسخ معاویه نگاشته است 

   قال الشّریف: وهو منْ محاسن الْکتب. شریف رضی می گوید: این نامه از نامه های بسیار جالب است.

  خطبه 130 - سخني با ابوذز:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که خطاب به «ابوذر» هنگامی که به «ربذه» تبعید می شد، ایراد فرمود
  ای ابوذر! تو به خاطر خدا (بر آن ها) غضب کردی پس به آن کس که برایش غضب کردی امیدوار باش، آن گروه به خاطر دنیایشان از تو بر ترسیدند و تو به خاطر دینت از آن ها ترسیدی! بنابراین، آنچه را که آن ها برای (از دست دادن) آن در وحشت اند به خودشان واگذار، و برای آنچه به دلیل از دست رفتنش می ترسی، از آن ها فرار کن!
  چه نیازمندند آن ها به آنچه از آن منعشان کردی، و چه بی نیازی از آنچه تو را از آن منع کردند. و به زودی می دانی چه کسی فردای قیامت سود می برد و چه کسی (از فزونی رحمت الهی) مورد غبطه واقع می شود. (بدان) اگر درهای آسمان ها وزمین ها به روی بنده ای بسته شده باشد، و او تقوای الهی را پیشه کند خداوند راهی در زمین و آسمان برای او خواهد گشود. (ای ابوذر!) چیزی جز حق مایه آرامش تو نشود. و چیزی غیر از باطل تو را به وحشت نیفکند. اگر تو دنیای آن ها را پذیرفته بودی (و به آن ها در نیل به مطامعشان کمک می کردی) تو را دوست می داشتند. و اگر سهمی از آن را به خود اختصاص می دادی (و با آن ها کنار می آمدی) به تو امان می دادند!.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 346 - دانا و زيرک:
  امام (علیه السلام) فرمود: آبرویت جامد است و تقاضا آن را آب کرده، فرو می ریزد. ببین آن را نزد چه کسی فرو می ریزی.

  حکمت 22 - ترغيب به کردار نيکو 1:
  امام (علیه السلام) فرمود: ما را حقی است که اگر به ما داده شود (آزادیم) و الّا (همچون اسیران و بردگانی خواهیم بود که) در عقب شتر سوار خواهیم شد، هر چند حرکت آن شتر زمانی طولانی در تاریکی بگذرد. سید رضی در ادامه این سخن می گوید: «این کلام از سخنان لطیف و فصیح امام است و معنای آن این است که اگر حق ما به ما داده نشود همچون افراد خوار و بی مقدار خواهیم بود و این بدان سبب است که کسی که پشت سر دیگری سوار
  بر مرکب می شود در قسمت عقب مرکب خواهد بود، همچون برده و اسیر و مانند آن ها»؛ (قال الرّضی و هذا منْ لطیف الْکلام و فصیحه و معْناه انّا انْ لمْ نعْط حقّنا کنّا اذلّائ و ذلک انّ الرّدیف یرْکب عجز الْبعیر کالْعبْد و الاْسیر ومنْ یجْری مجْراهما).

  نامه 62 - به مردم مصر(در سال 38 هجري) که آن را همراه مالک اشتر رحمة ال:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که همراه مالک اشتر برای اهل مصر فرستاد در آن زمان که استانداری آن جا را به او واگذار کرد.


text: چه كسی دوبار اسیر شده است؟
date: 2026-02-24 11:37:47
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ فردی دوبار اسیر نشده است. پاسخ‌های جزئی به صراحت بیان می‌کنند که در متن‌های موجود (که برگرفته از نهج البلاغه هستند)، هیچ اشاره‌ای به موارد زیر نشده است:

  *   تشبیه "آب متعفن" و "لقمه گلوگیر" در کلام حضرت علی (ع).
  *   اسارت مجدد افراد و شرایط منجر به آن.
  *   افرادی که دو بار به اسارت گرفته شده‌اند و سرنوشت آنها.

  بنابراین، امکان استخراج پاسخی برای پرسش "چه کسی دوبار اسیر شده است؟" بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.


text: چه كسی دوبار اسیر شده است؟
date: 2026-02-24 11:40:07
type: private
first_name: m
answer:
  در متن‌های ارائه شده، هیچ اشاره‌ای به شخصیت‌های تاریخی یا داستانی که دو بار اسیر شده باشند، نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.

  در متن‌های ارائه شده، هیچ اشاره‌ای به واقعه یا رویدادی که در آن فرد یا افرادی دو بار اسیر شده باشند، نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.

  در متن‌های ارائه شده، هیچ اشاره‌ای به واقعه یا رویدادی که در آن فرد یا افرادی دو بار اسیر شده باشند و شرایط و دلایل آن ذکر شده باشد، نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.


text: شعار خوارج در جنگ صفین چه بود؟
date: 2026-02-24 11:41:15
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  حکمت 322 - دور ماندن از گناه:
  روایت شده است: امام (علیه السلام) هنگامی که از صفین بازمی گشت به وارد کوفه شد و از محله قبیله «شبامیان» گذشت. مشاهده فرمود که زنان آن قبیله بر کشتگانشان در صفین گریه می کنند (امام (علیه السلام) ناراحت شد) در این هنگام «حرب بن شرحبیل شبامی» که از شخصیت های آن قبیله بود خدمت آن حضرت رسید. امام (علیه السلام) به او فرمود: آیا زنان شما آن گونه که می شنوم بر شما چیره شده اند آیا آن ها را از این ناله های بلند بازنمی دارید «حرب بن شرحبیل» پیاده همراه امام (علیه السلام) حرکت می کرد در حالی که امام (علیه السلام) سوار بر مرکب بود. امام (علیه السلام) به او فرمود: باز گرد، زیرا پیاده حرکت کردن شخصی مانند تو در رکاب مثل من، مایه فتنه و غرور برای والی و ذلت و خواری برای مومن است.

  نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به ابوموسی اشعری، فرماندار آن حضرت در کوفه هنگامی که به آن حضرت خبر رسید که ابو موسی اهل کوفه را از حرکت (به سوی بصره) برای همراهی آن حضرت در جنگ جمل بازداشته است
  این نامه ای است از بنده خدا علی، امیرمومنان به عبدالله بن قیس (ابوموسی اشعری) اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، سخنی از تو به من گزارش داده شده که هم به سود توست و هم به زیان تو. هنگامی که فرستاده من بر تو وارد شد دامن بر کمر زن و کمربندت را محکم ببند و از لانه ات بیرون آی و از کسانی که با تو هستند (برای شرکت در میدان جهاد و مبارزه با شورشیان بصره) دعوت کن؛ اگر حق را یافتی و تصمیم خود را گرفتی آن ها را (با خود به سوی ما) بیاور و هرگاه سستی را پیشه کردی از مقام خود کنار برو. به خدا سوگند! (در صورت تخلف از این دستور) هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد و حتی نتوانی بر زمین بنشینی و (تو را چنان محاصره می کنند که) از پیش رویت همان گونه خواهی ترسید که از پشت سرت. این فتنه (فتنه جمل) به آن آسانی ای که تو فکر می کنی نیست، بلکه حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود. اندیشه خود را به کار گیر و مالک کار خود باش و بهره و نصیبت را دریاب (و در میدان جهاد اسلامی با ما همراه باش) ولی اگر این کار برای تو خوشایند نیست (و لجوجانه بر فکر خود اصرار داری، از فرمانداری کوفه) کنار برو (و بدان که) نه گشایشی برای تو خواهد بود و نه نجاتی (نه راه رستگاری در دنیا و نه رستگاری در آخرت) اگر تو در خواب فرو روی سزاست که دیگران انجام وظیفه کنند و آن چنان به دست فراموشی سپرده شوی که نگویند فلانی کجاست به خدا سوگند! این راه (که ما می رویم) راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می شود و من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می کنند. والسلام.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 40 - در پاسخ شعار خوارج:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  هنگامی که شعار خوارج: «لا حکْم الّا لله» را (که از روی جهل و نادانی و لجاجت سرمی دادند) شنید، آن را بیان فرمود (و به آن ها گوشزد کرد که اصل این شعار که می گوید: حاکمیت مخصوص خداست، صحیح است؛ امّا خوارج به دلیل جهل و غرورشان، هرگز مفهوم آن را درک نکردند!)
  حضرت فرمود: (لا حکْم الّا لله) سخن حقی است که آن را تحریف کرده اند، و معنی باطل از آن اراده شده است. آری حکم مخصوص خداست، ولی این گروه می گویند که حکومت و فرماندهی مخصوص خداست، حال آن که به یقین، مردم، نیازمند امیر و حاکمی هستند خواه نیکوکار باشد یا بدکار (اگر دسترسی به حاکم نیکوکاری نداشته باشند وجود امیر فاجر از نبودن حکومت بهتر است) امیری که در حکومتش مومن به کار خویش بپردازد، و کافر از مواهب مادی بهره مند شود، و به این ترتیب خداوند به مردم فرصت می دهد که زندگی خود را تا پایان ادامه دهند. به وسیله او اموال بیت المال جمع آوری می گردد، و به کمک او با دشمنان مبارزه می شود، جاده ها امن و امان خواهد شد و حقّ ضعیفان به کمک او از زورمندان گرفته می شود، و به این ترتیب نیکوکاران در رفاه قرار گرفته و از دست بدکاران در امان هستند. و در روایت دیگری آمده است که هنگامی که امام7 شعار «لا حکْم الاّ لله» را شنید فرمود: آری من در انتظار حکم الهی درباره شما هستم. سپس فرمود: اما در حکومت حاکم نیکوکار، شخص پرهیزکار به خوبی انجام وظیفه می کند و در حکومت حاکم بدکار، شخص شقی و ناپاک از آن بهره مند می شود تا اجلش سرآید و مرگش فرارسد! زورمندان گرفته می شود، و به این ترتیب نیکوکاران در رفاه قرار گرفته و از دست بدکاران در امان هستند. و در روایت دیگری آمده است که هنگامی که امام (علیه السلام) شعار «لا حکْم الاّ لله» را شنید فرمود: آری من در انتظار حکم الهی درباره شما هستم. سپس فرمود: اما در حکومت حاکم نیکوکار، شخص پرهیزکار به خوبی انجام وظیفه می کند و در حکومت حاکم بدکار، شخص شقی و ناپاک از آن بهره مند می شود تا اجلش سرآید و مرگش فرارسد!.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 184 - خطاب به برج بن مسهر:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به «برج بن مسهر طایی» که از خوارج بود فرمود و این در زمانی بود
  که آن شخص با صدای بلند به گونه ای که امام (علیه السلام) آن را بشنود شعار خوارج:
  «لا حکْم الّا لله» را سرداد
  خاموش باش! خداوند رویت را زشت (و سیاه) کند ای دندان شکسته! به خدا سوگند! حق آشکار شد در حالی که تو شخصی ناچیز و بی مقدار بودی و صدایت به جایی نمی رسید و آنگاه که باطل، نعره برآورد تو همچون شاخ بزی آشکار شدی!.

  خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  به ابن عباس هنگامی که او از ناحیه عثمان که در محاصره بود نامه ای برای امام آورد که در آن پیشنهاد شده بود امام از مدینه خارج شود و به ملک خود در ینبع برود تا مردم شعار خلافت به نام او ندهند و این بار دوم بود که عثمان از آن حضرت چنین درخواستی می کرد؛ امام در پاسخ، این سخن را ایراد فرمود
  ای ابن عباس، عثمان (با این پیام های ضدونقیض و دور از منطق) مقصودی جز این ندارد که مرا همچون شتر آب کش قرار دهد؛ گاهی بگوید بیا و گاهی بگوید بازگرد، یک بار عثمان کسی را نزد من فرستاد که از مدینه خارج شوم، باز شخصی را نزد من فرستاد که برگردم و هم اکنون فرستاده است که بیرون روم. به خدا سوگند! من آن قدر از عثمان دفاع کردم که ترسیدم گنهکار باشم!.


text: حضرت علی علیه السلام در مورد كدام قوم فرمود«از شما حتی ده نفر باقی نخواهد ماند»؟
date: 2026-02-24 11:42:41
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 118 - ترغيب به خوهاي پسنديده:
  امام (علیه السلام) فرمود: از دست دادن فرصت مایه غم و اندوه است.

  حکمت 369 - عاقبت اشخاص:
  امام (علیه السلام) فرمود: روزگاری بر مردم فرا می رسد که در میان آن ها از قرآن چیزی جز خطوطش و از اسلام جز نامش باقی نخواهد ماند، مساجد آن ها در آن زمان از جهت بنا آباد و محکم ولی ازجهت هدایت خراب و ویران است، ساکنان آن مساجد و آبادکنندگانش بدترین مردم روی زمین اند، فتنه و فساد از آن ها برمی خیزد و خطاها به آن ها بازمی گردد، آن کس که در آن زمان از فتنه ها کناره گیری کند او را (به اجبار) به آن بازمی گردانند و هر کسی که از آن جا وامانده است به سوی آن سوقش می دهند، خداوند سبحان می فرماید: به ذاتم سوگند خورده ام فتنه ای بر آنان می فرستم که
  عاقل بردبار در آن حیران بماند (سپس امام (علیه السلام) افزود:) و هم اکنون این کار انجام شده و ما از خداوند خواستاریم که از لغزش ها و غفلت های ما درگذرد.

  حکمت 311 - نکوهش فقر و تنگدستي:
  هنگامی که امام (علیه السلام) وارد بصره شد انس بن مالک را خواست تا نزد طلحه و زبیر برود و آنچه را که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره آن ها شنیده بود (منظور پیشگویی پیغمبر (صلی الله علیه و آله) درباره ظلم آن ها به علی (علیه السلام) است) به آن ها یادآوری کند (تا از مخالفت خود با علی (علیه السلام) خودداری کنند). انس از این ماموریت سرپیچی کرد و به نزد امام (علیه السلام) برگشت و گفت: من آن را فراموش کرده ام. امام (علیه السلام) فرمود: اگر دروغ می گویی خدا تو را به سفیدی آشکاری (پیسی) مبتلا کند آن گونه که حتی عمامه نتواند آن را بپوشاند. سیّد رضی می گوید: منظور امام (علیه السلام) بیماری برص است و چیزی نگذشت که لکه های سفید برص در سر و صورت او نمایان گشت و از آن پس هیچ کس او را بی نقاب نمی دید. (قال الرّضیّ: یعْنی الْبرص، فاصاب انسآ هذا الدّائ فیما بعْد فی وجْهه، فکان لا یری الّا مبرْقعآ).

  حکمت 150 - نيکي 2:
  امام (علیه السلام) فرمود
  امام (علیه السلام) در جواب شخصی که موعظه و اندرزی از او خواست فرمود: مانند کسی نباش که بدون عمل امید سعادت اخروی دارد و توبه را با آرزوهای دورودراز به تاخیر می اندازد، درباره دنیا همچون زاهدان سخن می گوید؛ ولی در آن همچون دنیاپرستان عمل می کند. اگر چیزی از دنیا به وی برسد سیر نمی شود واگر نرسد هرگز قانع نخواهد بود. از شکر آنچه به او داده شده عاجز است؛ ولی باز هم فزونی می طلبد. دیگران را از کار بد بازمی دارد ولی خود نهی نمی پذیرد ودیگران را به کار خوب وامی دارد؛ ولی خودش به آن عمل
  نمی کند. صالحان را دوست دارد ولی عمل آنها را انجام نمی دهد و گنهکاران را دشمن می شمارد ولی یکی از آنهاست. از مرگ به سبب زیادی گناهان متنفر است؛ اما به اعمالی ادامه می دهد که مرگ را به سبب آن ناخوش می دارد. هرگاه بیمار می شود (از اعمال بد خود) پشیمان می گردد و هرگاه تندرست شود احساس امنیت می کند و به لهو ولعب می پردازد. به هنگام سلامت خودخواه و مغرور می شود و به هنگام گرفتاری ناامید می گردد. اگر بلایی به وی برسد همچون بیچارگان دست به دعا برمی دارد و اگر وسعت و آرامشی به او دست دهد با غرور از خدا روی گردان می شود. نفس او وی را در امور دنیا به آنچه گمان دارد وادار می کند ولی در امور آخرت به آنچه یقین دارد بی اعتناست. برای دیگران به کمتر از گناه خود می ترسد و برای خویشتن بیش از آنچه عمل کرده انتظار دارد. (سپس امام (علیه السلام) فرمود: مانند کسی مباش که) به هنگام بی نیازی مغرور و فریفته دنیا می شود و به هنگام فقر مایوس و سست می گردد. به هنگام عمل کوتاهی می کند و به هنگام درخواست و سوال اصرار می ورزد. هرگاه شهوتی برایش حاصل شود گناه را جلو می اندازد و توبه را به تاخیر و اگر محنت و شدتی به او برسد (بر اثر نداشتن صبر و شکیبایی) از دستورات دین به کلی دور می شود. عبرت آموختن را می ستاید (و به دیگران آموزش می دهد) ولی خود عبرت نمی گیرد و موعظه بسیار می کند اما خود موعظه و اندرز نمی پذیرد. در
  گفتار به خود می نازد و در عمل بسیار کوتاهی می کند. برای دنیای فانی تلاش وکوشش فراوان دارد؛ ولی برای آخرت باقی مسامحه کار است. غنیمت را غرامت و غرامت را غنیمت می شمرد. از مرگ می ترسد؛ ولی فرصت ها را از دست می دهد. معصیت های کوچک را از دیگران بزرگ می شمارد در حالی که بزرگ تر از آن را از خود ناچیز می بیند، از طاعات دیگران آنچه را که کوچک می شمرد از طاعات خودش بزرگ و بسیار می پندارد. (مرتبآ) به (کارهای) مردم خرده می گیرد؛ اما از کارهای خود با مسامحه و مجامله می گذرد. لهو و لعب با ثروتمندان نزد او از ذکر خدا با فقیران محبوب تر است. همواره به نفع خود و به زیان دیگران حکم می کند؛ و هرگز حق را به دیگران نمی دهد. دیگران را هدایت می کند و خود را گمراه می سازد و در نتیجه مردم از او اطاعت می کنند اما خود معصیت خدا را می کند. حق خود را به طور کامل می گیرد ولی حقوق دیگران را نمی پردازد. از خلق خدا به سبب آنچه معصیت خدا نیست می ترسد ولی خود از خدا (در مورد ستم کردن) درباره مخلوقش پروا ندارد. مرحوم سید رضی (در پایان این گفتار حکیمانه) می گوید: «اگر در این کتاب جز این کلام نبود برای موعظه سودمند و حکمت رسا و بینایی بینندگان و عبرت ناظران اندیشمند، کافی بود»؛ (قال الرّضی ولوْ لمْ یکنْ فی هذا الْکتاب الّا هذا الْکلام لکفی به موْعظه ناجعه وحکْمه بالغه وبصیره لمبْصر وعبْره لناظر مفکّر).

  حکمت 66 - آرزو 1:
  امام (علیه السلام) فرمود: از دست رفتن حاجت، بهتر از طلب کردن آن از نااهلان است!.

  خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  «ذعلب یمانی» از «احمد بن قتیبه» از «عبدالله بن یزید» از «مالک بن دحیه» نقل می کند که همه ما در خدمت امیرمومنان علی (علیه السلام) بودیم. در آن جا سخن از اختلاف و تفاوت های مردم با یکدیگر به میان آمد، امام (علیه السلام) فرمود:
  آنچه بین آن ها (مردم) ایجاد تفاوت کرده عناصر نخستین سرشت آن هاست، زیرا آن ها قطعه ای بودند از زمین شور و شیرین، محکم و سست، و بر حسب نزدیک بودن خاک هایشان به یکدیگر به هم نزدیک اند و به مقدار فاصله واختلاف خاکشان، با یکدیگر متفاوت اند؛ افراد خوش منظر (غالبآ) سست عقل اند، بلندقدانْ کوتاه همت، پاکیزه عملان بدمنظر و کوتاه قدان، عمیق وخوش فکرند. آن ها که نهادی پاک دارند (گاه براثر عوامل گوناگون) اخلاق ناپسند ظاهر می سازند. آن ها که قلبی ناآرام دارند، افکارشان پراکنده است وسخنوران (زبردست) قوت قلب دارند.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  حکمت 24 - ناسپاسان:
  امام (علیه السلام) فرمود: از جمله کفاره های گناهان بزرگ، به فریاد بیچاره و مظلوم رسیدن و تسلّی دادن به افراد غمگین است.


text: حضرت علی علیه السلام در مورد كدام قوم فرمود«از شما حتی ده نفر باقی نخواهد ماند»؟
date: 2026-02-24 11:43:47
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، در متن‌های موجود (که برگرفته از نهج البلاغه ذکر شده‌اند)، هیچ اشاره‌ای به حدیثی از امام علی (ع) درباره گروهی که تعدادشان کم خواهد شد، نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.


text: حضرت علی علیه السلام عاقبت كدام قوم را دزد و راهزن معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:44:44
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 188 - در سفارش به تقوا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را به امور مهمّی توصیه می کند.

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.

  حکمت 216 - اهميت تندرستي:
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که به نوایی رسد طغیان می کند.

  حکمت 27 - زهد:
  امام (علیه السلام) فرمود: با بیماری ات همراهی کن مادامی که با تو همراهی می کند.

  خطبه 106 - وصف پيامبر و بيان دلاوري:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که مزایای اسلام را بیان کرده و به فضایل پیامبر (صلی الله علیه وآله) اشاره می فرماید، سپس یارانش را (به دلیل خلاف هایی که مرتکب شده اند) سرزنش می کند.

  خطبه 150 - در اشارت به حوادث بزرگ 1:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن به حوادث آینده اشاره می کند و اوصاف گروهی از گمراهان را بیان می فرماید.

  خطبه 53 - وصف قرباني:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در روز عید قربان و درباره صفات قربانی ایراد فرموده است
  از شرایط کمال قربانی، آن است که گوش هایش صاف و برافراشته وچشمانش سالم باشد، بنابراین هرگاه گوش و چشم قربانی سالم باشد قربانی کامل و سالم است هر چند شاخش شکسته باشد و با پای لنگ به قربانگاه آید.

  خطبه 60 - خبر دادن از پايان کار خوارج:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  هنگامی که خوارج نهروان کشته شدند به امام (علیه السلام) گفته شد: ای امیرمومنان! همه خوارج کشته شدند (حضرت این سخن را نپذیرفت
  و در جواب آنان چنین فرمود:)
  نه؛ به خدا سوگند! (این گونه نیست که شما می پندارید که خوارج ریشه کن شدند) آن ها نطفه هایی در پشت پدران و رحم مادران خواهند بود، هر زمان شاخی از آن ها سر برآورد قطع می شود و در آخر کار، دزد و راهزن خواهند شد.


text: حضرت علی علیه السلام عاقبت كدام قوم را دزد و راهزن معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:45:26
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ اشاره‌ای به حدیثی که در آن حضرت علی (ع) عاقبت قوم خاصی را دزد و راهزن معرفی کند، نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.


text: حضرت علی علیه السلام عاقبت كدام قوم را دزد و راهزن معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:46:05
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس متن‌های ارائه شده، حضرت علی (ع) در هیچ بخشی به طور مشخص قومی را "دزد و راهزن" معرفی نکرده‌اند.

  با این حال، در **خطبه 238 - درباره حکمين 1**، ایشان گروهی را "افراد سنگدل، اوباش و بردگانی فرومایه" توصیف می‌کنند که "از هر سو گردآوری شده اند و از گروه های مختلف و ناهمگون برگرفته شده اند" و "سزاوار است دین و ادب را بیاموزند و تعلیم و تربیت شوند". این توصیف، هرچند به طور مستقیم به دزدی و راهزنی اشاره ندارد، اما تصویری منفی از اخلاق و رفتار این گروه ارائه می‌دهد.

  همچنین، در **نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه**، امام (ع) به ابوموسی اشعری هشدار می‌دهد که اگر از دستورات ایشان سرپیچی کند، "هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد". این شدت تهدید، نشان‌دهنده عواقب جدی نافرمانی و یا احتمال درگیری و برخورد قاطع است.

  در **حکمت 147 - عهد و پيمان**، امام (ع) در وصف گروهی از مردم می‌فرمایند: "احمقان بی سروپا و بی هدف که دنبال هر صدایی می روند و با هر بادی حرکت می کنند؛ آنهایی که با نور علم روشن نشده و به ستون محکمی پناه نبرده اند" و همچنین "کسی که اسیر لذت است و در چنگال شهوات گرفتار (وبه همین دلیل دین و ایمانش را در پای لذات و شهواتش قربانی می کند)، یا کسی که حریص به جمع کردن مال و اندوختن آن است. این دو (این گروه و گروه پیشین) به هیچ وجه از دین داران نیستند و شبیه ترین موجودات به چهارپایانی هستند که برای چرا رها شده اند." این توصیفات، هرچند مستقیماً به دزدی اشاره نمی‌کنند، اما بیانگر فقدان بصیرت، رها کردن خود به دست شهوات و حرص و آز است که می‌تواند منجر به رفتارهای ناشایست و حتی خلاف قانون شود.


text: حضرت علی علیه السلام ترسناكترین فتنه برای مؤمنین را، فتنه چه كسی می‌داند؟
date: 2026-02-24 11:48:48
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  حکمت 369 - عاقبت اشخاص:
  امام (علیه السلام) فرمود: روزگاری بر مردم فرا می رسد که در میان آن ها از قرآن چیزی جز خطوطش و از اسلام جز نامش باقی نخواهد ماند، مساجد آن ها در آن زمان از جهت بنا آباد و محکم ولی ازجهت هدایت خراب و ویران است، ساکنان آن مساجد و آبادکنندگانش بدترین مردم روی زمین اند، فتنه و فساد از آن ها برمی خیزد و خطاها به آن ها بازمی گردد، آن کس که در آن زمان از فتنه ها کناره گیری کند او را (به اجبار) به آن بازمی گردانند و هر کسی که از آن جا وامانده است به سوی آن سوقش می دهند، خداوند سبحان می فرماید: به ذاتم سوگند خورده ام فتنه ای بر آنان می فرستم که
  عاقل بردبار در آن حیران بماند (سپس امام (علیه السلام) افزود:) و هم اکنون این کار انجام شده و ما از خداوند خواستاریم که از لغزش ها و غفلت های ما درگذرد.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 182 - در توحيد الهي و يادي از ياران شهيد خود در صفين:
  کجایند برادران من همان ها که در مسیر صحیح گام نهادند و در راه حق پیش افتادند، کجاست «عمار» کجاست «ابن تیّهان» و کجاست «ذوالشهادتین» (سه نفر از بزرگان یاران امام (علیه السلام) که شربت شهادت نوشیدند). و کجایند کسانی همچون آنان از برادرانشان که پیمان جانبازی بستند و سرانجام سرهایشان برای فاجران فرستاده شد!آنگاه امام (علیه السلام) دست به محاسن شریف خود زد و مدت طولانی گریست و سپس فرمود:آه بر برادرانم. همان ها که قرآن را تلاوت می کردند و به کار می بستند، در
  فرائض الهی تدبّر می کردند و آن ها را به پا می داشتند. سنّت ها را زنده کرده، بدعت ها را میراندند. هنگامی که به سوی جهاد دعوت شدند، مشتاقانه پذیرفتند؛ به رهبر خود اطمینان داشتند و از او پیروی کردند. سپس امام علی (علیه السلام) با صدای رسا ندا داد: ای بندگان خدا! جهاد، جهاد! آگاه باشید که من امروز لشکر را به سوی اردوگاه حرکت می دهم، آن کس که می خواهد به سوی خدا حرکت کند با ما کوچ نماید.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  خطبه 130 - سخني با ابوذز:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که خطاب به «ابوذر» هنگامی که به «ربذه» تبعید می شد، ایراد فرمود
  ای ابوذر! تو به خاطر خدا (بر آن ها) غضب کردی پس به آن کس که برایش غضب کردی امیدوار باش، آن گروه به خاطر دنیایشان از تو بر ترسیدند و تو به خاطر دینت از آن ها ترسیدی! بنابراین، آنچه را که آن ها برای (از دست دادن) آن در وحشت اند به خودشان واگذار، و برای آنچه به دلیل از دست رفتنش می ترسی، از آن ها فرار کن!
  چه نیازمندند آن ها به آنچه از آن منعشان کردی، و چه بی نیازی از آنچه تو را از آن منع کردند. و به زودی می دانی چه کسی فردای قیامت سود می برد و چه کسی (از فزونی رحمت الهی) مورد غبطه واقع می شود. (بدان) اگر درهای آسمان ها وزمین ها به روی بنده ای بسته شده باشد، و او تقوای الهی را پیشه کند خداوند راهی در زمین و آسمان برای او خواهد گشود. (ای ابوذر!) چیزی جز حق مایه آرامش تو نشود. و چیزی غیر از باطل تو را به وحشت نیفکند. اگر تو دنیای آن ها را پذیرفته بودی (و به آن ها در نیل به مطامعشان کمک می کردی) تو را دوست می داشتند. و اگر سهمی از آن را به خود اختصاص می دادی (و با آن ها کنار می آمدی) به تو امان می دادند!.

  خطبه 45 - گذرگاه دنيا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که روز عید فطر برای مردم بیان فرمود، و در آن خداوند را ستایش و دنیاپرستی را نکوهش می فرماید.

  حکمت 311 - نکوهش فقر و تنگدستي:
  هنگامی که امام (علیه السلام) وارد بصره شد انس بن مالک را خواست تا نزد طلحه و زبیر برود و آنچه را که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره آن ها شنیده بود (منظور پیشگویی پیغمبر (صلی الله علیه و آله) درباره ظلم آن ها به علی (علیه السلام) است) به آن ها یادآوری کند (تا از مخالفت خود با علی (علیه السلام) خودداری کنند). انس از این ماموریت سرپیچی کرد و به نزد امام (علیه السلام) برگشت و گفت: من آن را فراموش کرده ام. امام (علیه السلام) فرمود: اگر دروغ می گویی خدا تو را به سفیدی آشکاری (پیسی) مبتلا کند آن گونه که حتی عمامه نتواند آن را بپوشاند. سیّد رضی می گوید: منظور امام (علیه السلام) بیماری برص است و چیزی نگذشت که لکه های سفید برص در سر و صورت او نمایان گشت و از آن پس هیچ کس او را بی نقاب نمی دید. (قال الرّضیّ: یعْنی الْبرص، فاصاب انسآ هذا الدّائ فیما بعْد فی وجْهه، فکان لا یری الّا مبرْقعآ).


text: حضرت علی علیه السلام ترسناكترین فتنه برای مؤمنین را، فتنه چه كسی می‌داند؟
date: 2026-02-24 11:49:34
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) ترسناکترین فتنه را برای مؤمنین، **فتنه بنی امیّه** می‌داند. (خطبه 93)

  این فتنه را فتنه ای "کور و تاریک" توصیف می‌کند که حکومت آن فراگیر است. (خطبه 93)

  ویژگی‌های این فتنه از نگاه امام علی (ع) عبارتند از:
  *   **کور و تاریک بودن:** فتنه ای است که تشخیص حق از باطل در آن دشوار است. (خطبه 93)
  *   **فراگیر بودن حکومت، اما ویژه بودن بلا:** حکومت آن همه را تحت فشار قرار می‌دهد، اما بلا و ستم آن ویژه گروه خاصی است. هرکس در آن بصیرت داشته باشد و با آن ستیز کند، بلا دامان او را می‌گیرد و هرکس نابینا باشد، بلایی به او نمی‌رسد. (خطبه 93)
  *   **زمامداران بد:** بنی امیّه را زمامدارانی بد و ستمگر معرفی می‌کند که مانند شتر شرور و بدخو، صاحب خود را می‌گازند و از منافعش بهره‌مند نمی‌شوند. (خطبه 93)
  *   **ادامه ستم:** ستم‌ها و بلاهای آنها ادامه خواهد یافت تا جایی که هیچ پناهگاهی باقی نخواهد ماند. (خطبه 93)
  *   **پشت سر هم آمدن فتنه ها:** فتنه های آنها پشت سر یکدیگر وارد می‌شود، با ظاهری زشت و ترسناک و همراه با رسوم جاهلیت. (خطبه 93)
  *   **عدم وجود راهنمایی و نجات:** در آن زمان نه راهنمایی وجود دارد و نه پرچم نجاتی. (خطبه 93)


text: حضرت علی علیه السلام تركهای مغول را به صفاتی معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:51:19
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  «ذعلب یمانی» از «احمد بن قتیبه» از «عبدالله بن یزید» از «مالک بن دحیه» نقل می کند که همه ما در خدمت امیرمومنان علی (علیه السلام) بودیم. در آن جا سخن از اختلاف و تفاوت های مردم با یکدیگر به میان آمد، امام (علیه السلام) فرمود:
  آنچه بین آن ها (مردم) ایجاد تفاوت کرده عناصر نخستین سرشت آن هاست، زیرا آن ها قطعه ای بودند از زمین شور و شیرین، محکم و سست، و بر حسب نزدیک بودن خاک هایشان به یکدیگر به هم نزدیک اند و به مقدار فاصله واختلاف خاکشان، با یکدیگر متفاوت اند؛ افراد خوش منظر (غالبآ) سست عقل اند، بلندقدانْ کوتاه همت، پاکیزه عملان بدمنظر و کوتاه قدان، عمیق وخوش فکرند. آن ها که نهادی پاک دارند (گاه براثر عوامل گوناگون) اخلاق ناپسند ظاهر می سازند. آن ها که قلبی ناآرام دارند، افکارشان پراکنده است وسخنوران (زبردست) قوت قلب دارند.

  نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به ابوموسی اشعری، فرماندار آن حضرت در کوفه هنگامی که به آن حضرت خبر رسید که ابو موسی اهل کوفه را از حرکت (به سوی بصره) برای همراهی آن حضرت در جنگ جمل بازداشته است
  این نامه ای است از بنده خدا علی، امیرمومنان به عبدالله بن قیس (ابوموسی اشعری) اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، سخنی از تو به من گزارش داده شده که هم به سود توست و هم به زیان تو. هنگامی که فرستاده من بر تو وارد شد دامن بر کمر زن و کمربندت را محکم ببند و از لانه ات بیرون آی و از کسانی که با تو هستند (برای شرکت در میدان جهاد و مبارزه با شورشیان بصره) دعوت کن؛ اگر حق را یافتی و تصمیم خود را گرفتی آن ها را (با خود به سوی ما) بیاور و هرگاه سستی را پیشه کردی از مقام خود کنار برو. به خدا سوگند! (در صورت تخلف از این دستور) هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد و حتی نتوانی بر زمین بنشینی و (تو را چنان محاصره می کنند که) از پیش رویت همان گونه خواهی ترسید که از پشت سرت. این فتنه (فتنه جمل) به آن آسانی ای که تو فکر می کنی نیست، بلکه حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود. اندیشه خود را به کار گیر و مالک کار خود باش و بهره و نصیبت را دریاب (و در میدان جهاد اسلامی با ما همراه باش) ولی اگر این کار برای تو خوشایند نیست (و لجوجانه بر فکر خود اصرار داری، از فرمانداری کوفه) کنار برو (و بدان که) نه گشایشی برای تو خواهد بود و نه نجاتی (نه راه رستگاری در دنیا و نه رستگاری در آخرت) اگر تو در خواب فرو روی سزاست که دیگران انجام وظیفه کنند و آن چنان به دست فراموشی سپرده شوی که نگویند فلانی کجاست به خدا سوگند! این راه (که ما می رویم) راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می شود و من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می کنند. والسلام.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.


text: حضرت علی علیه السلام تركهای مغول را به صفاتی معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-24 11:51:52
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، در متن‌های موجود (که برگرفته از نهج البلاغه هستند) هیچ اشاره‌ای به ترکان مغول و صفات آن‌ها نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخی برای این پرسش وجود ندارد.


text: حضرت علی علیه السلام فاصله بین چه چیزی را چهار انگشت می‌داند؟
date: 2026-02-24 11:53:02
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 315 - در ذم خوارج:
  امام (علیه السلام) به کاتب خود، عبیدالله بن ابی رافع فرمود: مرکّب دوات خود را با گذاشتن لیقه در آن، تنظیم کن و شکاف نوک قلمت را طولانی نما و میان سطرها فاصله بینداز و فاصله بین حروف را کم کن که این به جلوه و زیبایی خط می افزاید.

  خطبه 45 - گذرگاه دنيا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که روز عید فطر برای مردم بیان فرمود، و در آن خداوند را ستایش و دنیاپرستی را نکوهش می فرماید.

  حکمت 311 - نکوهش فقر و تنگدستي:
  هنگامی که امام (علیه السلام) وارد بصره شد انس بن مالک را خواست تا نزد طلحه و زبیر برود و آنچه را که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره آن ها شنیده بود (منظور پیشگویی پیغمبر (صلی الله علیه و آله) درباره ظلم آن ها به علی (علیه السلام) است) به آن ها یادآوری کند (تا از مخالفت خود با علی (علیه السلام) خودداری کنند). انس از این ماموریت سرپیچی کرد و به نزد امام (علیه السلام) برگشت و گفت: من آن را فراموش کرده ام. امام (علیه السلام) فرمود: اگر دروغ می گویی خدا تو را به سفیدی آشکاری (پیسی) مبتلا کند آن گونه که حتی عمامه نتواند آن را بپوشاند. سیّد رضی می گوید: منظور امام (علیه السلام) بیماری برص است و چیزی نگذشت که لکه های سفید برص در سر و صورت او نمایان گشت و از آن پس هیچ کس او را بی نقاب نمی دید. (قال الرّضیّ: یعْنی الْبرص، فاصاب انسآ هذا الدّائ فیما بعْد فی وجْهه، فکان لا یری الّا مبرْقعآ).


text: حضرت علی علیه السلام فاصله بین چه چیزی را چهار انگشت می‌داند؟
date: 2026-02-24 11:53:50
type: private
first_name: m
answer:
  با توجه به پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ اطلاعاتی در مورد اینکه حضرت علی (ع) فاصله بین چه چیزی را چهار انگشت می‌داند، وجود ندارد. پاسخ‌های جزئی به صراحت بیان می‌کنند که در متن‌های موجود، اشاره‌ای به "فاصله چهار انگشتی" یا "ترکان مغول" نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخی برای این پرسش بر اساس این پاسخ‌های جزئی وجود ندارد.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام كدام ظلم بخشودنی نیست؟
date: 2026-02-24 11:54:31
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  نامه 71 - به منذر بن جارود عبدي:
  از نامه های امام (علیه السلام)
  به منذر بن جارود عبدی است که در حوزه فرمانداری خود در بعضی از امور خیانت کرده بود
  اما بعد (از حمد وثنای الهی)، شایستگی پدرت، مرا به تو خوش بین ساخت و گمان کردم تو هم پیرو هدایت و سیره او هستی و راه و رسم او را دنبال می کنی. ناگهان به من گزارش داده شد که تو در پیروی از هوای نفست چیزی فروگذار نمی کنی و برای سرای دیگرت ذخیره ای باقی نمی گذاری، با ویرانی آخرتت دنیایت را آباد می سازی و به بهای قطع رابطه با دینت با خویشاوندانت پیوند برقرار می سازی (و به گمان خود صله رحم می کنی) اگر آنچه از تو به من رسیده است درست باشد شتر (بارکش) خانواده ات و بند کفشت از تو بهتر است و کسی که دارای صفات تو باشد نه شایستگی این را دارد که حفظ مرزی را به او بسپارند و نه کار مهمی به وسیله او اجرا شود، نه قدر او را بالا ببرند، نه در حفظ امانت، شریکش سازند و نه در جمع آوری حقوق بیت المال به او اعتماد کنند. به محض رسیدن این نامه، به سوی من حرکت کن! انْ شائ الله. مرحوم سید رضی می گوید: منذر بن جارود همان کسی است که امیرمومنان علی (علیه السلام) درباره اش فرمود: او آدم متکبری است؛ پیوسته (از روی تکبر) به این طرف و آن طرف قامت خود می نگرد و در لباس گران قیمتی که پوشیده همچون متکبران گام برمی دارد و مراقب است حتی بر کفشش گرد و غبار ننشیند!.

  حکمت 42 - مومن و منافق:
  امام (علیه السلام) هنگامی که یکی از یاران خود را بیمار می بیند (ضمن احوال پرسی) به او می فرماید: «خداوند این درد و بیماری تو را سبب ریزش گناهانت قرار داد، زیرا پاداشی در بیماری نیست؛ ولی گناهان را می ریزد همچون ریزش برگ درختان. اجر و پاداش، تنها در گفتار با زبان و عمل با دست و قدم (و اعضا) است و خداوند سبحان کسانی از بندگانش را که بخواهد (و لایق بداند)، به دلیل صدق نیت و پاکی باطن (نیز) داخل بهشت می کند. مرحوم سیّد رضی این کلام حکمت آمیز را با عبارات شیوایی شرح می دهد، می گوید: آنچه امام (علیه السلام) در این جا فرموده راست و درست است؛ بیماری اجر و پاداش ندارد، هر چند از قبیل اموری است که استحقاق عوض دارد (نه اجر و ثواب) زیرا انسان در مقابل کارهای خداوند درباره بندگانش مانند بیماری ها و مانند آن مستحق عوض می شود؛ اما اجر و ثواب، در مقابل فعل بندگان است، بنابراین بین این دو فرق است؛ فرقی که امام (علیه السلام) با آن علم نافذ و نظریه صائب خود به آن اشاره فرموده است؛ (قال الرّضیّ: و اقول: صدق (علیه السلام)، انّ الْمرض لا اجْر فیه، لانّه لیْس منْ قبیل ما یسْتحقّ علیْه الْعوض، لانّ الْعوض یسْتحقّ علی ما کان فی مقابله فعْل اللّه تعالی بالْعبْد، من الاْلام و الاْمْراض، و ما یجْری مجْری ذلک. و الاْجْر و الثّواب یسْتحقّان علی ما کان فی مقابله فعْل الْعبْد، فبیْنهما فرْق قدْ بیّنه (علیه السلام)، کما یقْتضیه علْمه الثّاقب و رایه الصّائب).


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام كدام ظلم بخشودنی نیست؟
date: 2026-02-24 11:56:46
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (ع)، ظلمی که بخشودنی نیست، در متن‌های ارائه‌شده مورد اشاره قرار نگرفته است. بنابراین، بر اساس اطلاعات موجود، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش وجود ندارد.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام كدام ظلم بخشودنی نیست؟
date: 2026-02-24 11:57:14
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (ع)، ظلمی که هرگز بخشوده نخواهد شد، **شرک به خدا** است. (خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند)


text: حضرت علی علیه السلام فاصله بین چه چیزی را چهار انگشت می‌داند؟
date: 2026-02-24 11:59:51
type: private
first_name: m
answer:
  با توجه به پاسخ‌های جزئی ارائه شده، امکان استخراج پاسخ برای پرسش "حضرت علی علیه السلام فاصله بین چه چیزی را چهار انگشت می‌داند؟" وجود ندارد. پاسخ‌های جزئی به طور مکرر بر عدم وجود اطلاعات در متن‌های ارائه شده در خصوص ظلم و انواع آن تأکید دارند و هیچ اشاره‌ای به فاصله چهار انگشتی در هیچ موضوعی نمی‌کنند.


text: حضرت علی علیه السلام فاصله بین چه چیزی را چهار انگشت می‌داند؟
date: 2026-02-24 12:00:15
type: private
first_name: m
answer:
  در متن‌های ارائه شده، هیچ اشاره‌ای به "فاصله چهار انگشتی" نشده است. بنابراین، امکان استخراج پاسخ برای این پرسش بر اساس متن‌های موجود وجود ندارد.


text: محبوبترین چیزی كه حضرت علی علیه السلام دوست داشت با آن ملاقات كند چه بود؟
date: 2026-02-24 12:01:07
type: private
first_name: m
answer:
  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 8 - درباره زبير و بيعت او:
  از سخنان امام (علیه السلام) است که خطاب به زبیر بیان می فرماید
  در جایی که اقتضای چنین سخنی را داشت و هدف امام (علیه السلام) این است که با این سخن او را به بیعت خود بازگردانداو ادّعا می کند که بیعتش تنها با دست بود نه با دل، پس اقرار به بیعت کرده، ولی مدّعی یک امر پنهانی است (که نیّتش برخلاف آن بوده) بنابراین بر او لازم است که دلیل روشنی بر این ادّعای خود بیاورد و گرنه باید در آن چیزی که از آن خارج شده، داخل شود و به بیعت خود بازگردد و به آن وفادار باشد.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 311 - نکوهش فقر و تنگدستي:
  هنگامی که امام (علیه السلام) وارد بصره شد انس بن مالک را خواست تا نزد طلحه و زبیر برود و آنچه را که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره آن ها شنیده بود (منظور پیشگویی پیغمبر (صلی الله علیه و آله) درباره ظلم آن ها به علی (علیه السلام) است) به آن ها یادآوری کند (تا از مخالفت خود با علی (علیه السلام) خودداری کنند). انس از این ماموریت سرپیچی کرد و به نزد امام (علیه السلام) برگشت و گفت: من آن را فراموش کرده ام. امام (علیه السلام) فرمود: اگر دروغ می گویی خدا تو را به سفیدی آشکاری (پیسی) مبتلا کند آن گونه که حتی عمامه نتواند آن را بپوشاند. سیّد رضی می گوید: منظور امام (علیه السلام) بیماری برص است و چیزی نگذشت که لکه های سفید برص در سر و صورت او نمایان گشت و از آن پس هیچ کس او را بی نقاب نمی دید. (قال الرّضیّ: یعْنی الْبرص، فاصاب انسآ هذا الدّائ فیما بعْد فی وجْهه، فکان لا یری الّا مبرْقعآ).


text: محبوبترین چیزی كه حضرت علی علیه السلام دوست داشت با آن ملاقات كند چه بود؟
date: 2026-02-24 12:03:17
type: private
first_name: m
answer:
  محبوبترین چیزی که حضرت علی (علیه السلام) دوست داشت با آن ملاقات کند، **ملاقات با خداوند** بود.

  این مفهوم از حکمت 29 نهج البلاغه برداشت می‌شود که می‌فرماید: "در حالی که تو به زندگی پشت می کنی و مرگ به تو روی می آورد ملاقات (با یکدیگر) چه سریع خواهد بود." پیام این حدیث، آمادگی برای ملاقات با خداوند با توجه به نزدیکی مرگ و ناپایداری دنیا است.

  همچنین، علاقه شدید حضرت علی (علیه السلام) به **ملاقات با پیامبر (ص) در عالم برزخ و پس از مرگ** نیز بیان شده است، که ناشی از فقدان آن حضرت و اشتیاق به دیدار پروردگار است. این مطلب در خطبه 202 نهج البلاغه در هنگام به خاک سپردن فاطمه زهراء (سلام الله علیها) آمده است.


text: مراد از«ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-24 12:06:09
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 432 - حکمرانان:
  امام (علیه السلام) فرمود: اولیائ الله (دوستان واقعی خدا) کسانی هستند که به باطن دنیا می نگرند آنگاه که مردم (دنیاپرست) به ظاهر آن نگاه می کنند، آن ها به آینده آن مشغول اند در حالی که دنیاپرستان به امروز آن سرگرم اند، و اموری را که بیم دارند سرانجام قاتلشان خواهد شد از میان می برند، آنچه را که می دانند سرانجام آن ها را ترک می گوید، رها می سازند، و آنچه را دیگران از دنیا بسیار می شمارند اولیائ الله کم می شمرند و رسیدن به آن را از دست دادن آن محسوب می کنند، آنان با آنچه دنیاپرستان با آن در صلح اند دشمن اند و با آنچه دنیاپرستان با آن دشمن اند در صلح اند، کتاب خدا (قرآن مجید) به وسیله آن ها فهمیده می شود و آن ها نیز به وسیله قرآن
  حقایق را درک می کنند، قرآن به وسیله آن ها برپاست همان گونه که آن ها به وسیله قرآن برپا هستند، برتر از آنچه به آن امید دارند و دل بسته اند امیدوارکننده ای نمی بینند و برتر از آنچه از آن می ترسند مایه ترس سراغ ندارند.

  خطبه 146 - راهنمائي عمر در جنگ با ايرانيان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است که پس از مشورت خواهی عمر از آن حضرت در این باره که شخصا برای جنگ با ایرانیان حرکت کند یا خیر بیان فرموده است.

  خطبه 223 - تلاوت يا ايها الانسان . . .:
  حق می گویم: دنیا تو را فریب نداده، این تو هستی که به آن فریفته و مغرور شده ای (و خود را فریب داده ای)، دنیا پندهای فراوانی دارد که پرده از روی واقعیت خود برای تو برداشته و تو را به عدل و انصاف فراخوانده است. دنیا با هشدارهایی که از طریق نزول بلا و آفات در جسمت و کاستن از قوا و نیرویت به تو می دهد راستگوتر و وفادارتر از آن است که به تو دروغ گوید یا فریبت دهد. چه بسیار نصیحت کنندگانی درباره دنیا که نزد تو متهم اند و چه بسیار راستگویانی درمورد اخبار دنیا که ازسوی تو تکذیب می شوند. اگر حال دنیا را در مناطق ویران شده و خانه های خالی از سکنه جست وجو کنی، به یقین آن را یادآوری کننده ای نیکو و واعظی گویا می یابی همچون دوستی مهربان که از رسیدن اندوه به تو به شدّت ناراحت می شود. دنیا چه سرای خوبی است برای
  کسی که آن را خانه همیشگی خود نداند و چه محلّ نیکویی است برای کسی که آن را وطن خود برنگزیند. (آری!) سعادتمندان به وسیله دنیا در قیامت، کسانی هستند که امروز از آن می گریزند.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 103 - در تشويق به زهد:
  (آخر الزّمان) زمانی است که هیچ کس از فتنه ها نجات نمی یابد، مگر مومنی که بی نام ونشان است! اگر حاضر باشد، شناخته نمی شود و اگر غایب شود کسی سراغ او را نمی گیرد. آن ها چراغ های هدایت و نشانه های راه برای حرکت رهروان راه حق در شب های تاریک اند. آن ها در میان مردم اظهار وجود نمی کنند، و احمقانه و ناآگاهانه به افشای اسرار نمی پردازند. آن ها کسانی هستند که خداوند درهای رحمتش را به رویشان می گشاید، و سختی ها و مشکلات را از آنان برطرف می سازد. ای مردم! به زودی زمانی بر شما فرامی رسد که اسلام واژگون می شود، همچون ظرفی واژگون که آنچه در آن است بریزد. ای مردم! خداوند به شما امان داده که هرگز بر شما ظلم روا ندارد؛ ولی هرگز امان نداده است که شما را آزمایش نکند، حال آن که خداوند متعال (در قرآن) فرموده: «در این ماجرا نشانه هایی است (از حق) و ما به یقین همگان را می آزماییم!».

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 192 - خطبه قاصعه:
  آگاه باشید! خداوند مرا به نبرد با ستمگران، پیمان شکنان و مفسدان در زمین امر فرموده است، با ناکثین و پیمان شکنان (اشاره به اصحاب جمل) نبرد کردم (وآن ها را در هم شکستم) و با قاسطین (ستمگران شام و اصحاب معاویه) جهاد نمودم (و ضعف و زبونی آن ها را نشان دادم) و مارقین (خوارج نهروان) را بر خاک مذلت نشاندم؛ و شیطان ردهه (ذوالثدیه، رییس خوارج) با صاعقه ای که بر او فرود آمد به گونه ای که آخرین تپش های قلب و لرزش سینه اش شنیده شد، شرّ او از من دفع گردید؛ ولی گروه دیگری از ستمگران باقی مانده اند که اگر خداوند به من اجازه حمله دیگری به آن ها دهد (و مرا باقی بگذارد) آن ها را از میان برداشته ودولت حق را به جای آن ها قرار می دهم، جز افراد قلیلی از آنان که (ممکن است از دست ما بگریزند و) در اطراف بلاد پراکنده شوند.

  حکمت 369 - عاقبت اشخاص:
  امام (علیه السلام) فرمود: روزگاری بر مردم فرا می رسد که در میان آن ها از قرآن چیزی جز خطوطش و از اسلام جز نامش باقی نخواهد ماند، مساجد آن ها در آن زمان از جهت بنا آباد و محکم ولی ازجهت هدایت خراب و ویران است، ساکنان آن مساجد و آبادکنندگانش بدترین مردم روی زمین اند، فتنه و فساد از آن ها برمی خیزد و خطاها به آن ها بازمی گردد، آن کس که در آن زمان از فتنه ها کناره گیری کند او را (به اجبار) به آن بازمی گردانند و هر کسی که از آن جا وامانده است به سوی آن سوقش می دهند، خداوند سبحان می فرماید: به ذاتم سوگند خورده ام فتنه ای بر آنان می فرستم که
  عاقل بردبار در آن حیران بماند (سپس امام (علیه السلام) افزود:) و هم اکنون این کار انجام شده و ما از خداوند خواستاریم که از لغزش ها و غفلت های ما درگذرد.

  خطبه 32 - روزگار و مردمان:
  و مردم (فاسد) چهار گروه اند: گروهی از آن ها کسانی هستند که اگر دست به فساد نمی زنند، به این دلیل است که روحشان ناتوان و شمشیرشان کند و مالشان اندک است (آری، آنها در ایجاد فساد، شناگران ماهری هستند، ولی آب پیدا نمی کنند). گروه دیگر کسانی هستند که شمشیر کشیده و شرارت و فساد خویش را آشکار ساخته و لشکر سواره و پیاده خود را (برای این منظور) گردآوری کرده اند. آنها باطن خود را برای ظلم و فساد آماده ساخته و دین خود را تباه
  کرده اند. هدفشان این است که چیزی از متاع دنیا را به چنگ آورند یا فرماندهی بر گروهی را برای خود فراهم سازند یا بر منبری صعود کنند (و لباس پیشوایی مردم را بر تن کنند و برای آنها خطبه های دروغین بخوانند). چه بد تجارتی است که تو (ای انسان فاسد و طغیانگر) برای خود فراهم ساخته ای! دنیا را بهای خویشتن می بینی و آن را با پاداش هایی که نزد خداست معاوضه می کنی!گروه دیگری از مردم، کسانی هستند که دنیا را با کارهای آخرت طلب می کنند، نه این که آخرت را با عمل دنیا طلب کنند. (آنها با ریاکاری، دین خود را به دنیا می فروشند و آنچه را که نتوانستند با ظلم و زور به دست آورند، با تزویر می طلبند و برای وصول به این هدف)، خود را متواضع جلوه می دهند. گام ها را کوتاه برمی دارند و دامن خود را (ظاهرآ از آلودگی به دنیا) جمع می کنند و خویشتن را به زیور امانت داران می آرایند و (در یک جمله) پوشش خدایی را وسیله معصیت قرار می دهند. گروه دیگر کسانی هستند که حقارت و ناتوانی و نداشتن وسیله کافی، آنان را از رسیدن به جاه و مقام بازداشته و دستشان را از همه جا کوتاه کرده است، (در حالی که از دیگر فاسدان و مفسدان چیزی کم ندارند، ولی به این حقیقت هرگز اعتراف نمی کنند، بلکه) خود را به زیور قناعت آراسته اند و به لباس زاهدان درآمده اند، در حالی که در هیچ زمان، نه به هنگام شب و نه روز، در سلک پارسایان راستین نبوده اند. (این چهار گروه همه فاسد و خطرناک اند، هر چند در چهره های مختلف ظاهر می شوند).

  خطبه 34 - پيکار با مردم شام:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که آن را برای بسیج کردن مردم به منظور حرکت به سوی شامیان، بعد از پایان کار خوارج در نهروان (و خاموش شدن فتنه آنان) ایراد کرد و در این خطبه (از سستی و کوتاهی مردم در امر جهاد با دشمن،) سخت اظهار ناراحتی می کند و آنان را با این روش صحیح و منطقی ارشاد می فرماید.


text: مراد از«ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-24 12:13:00
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده:

  *   **ناكثین**: معادل واژه «ناكثین» و معنای اصطلاحی آن در متن‌های ارائه شده ذکر نشده است.
  *   **قاسطین**: «قاسطین» به معنای ستمگران می باشد و در اصطلاح به پیروان معاویه اطلاق می شود. (خطبه 238 - درباره حکمين 1)
  *   **مارقین**: «مارقین» به کسانی اطلاق می شود که از دین خارج شده اند. (خطبه 130 - سخني با ابوذز)

  همچنین، در متن‌های ارائه شده، توضیحی در مورد کاربرد اصطلاحات «ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» در متون نهج‌البلاغه و مفهوم آنها آورده نشده است.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام بهترین مخلوق در نزد خدا چه كسی است؟
date: 2026-02-24 12:14:26
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  نامه 71 - به منذر بن جارود عبدي:
  از نامه های امام (علیه السلام)
  به منذر بن جارود عبدی است که در حوزه فرمانداری خود در بعضی از امور خیانت کرده بود
  اما بعد (از حمد وثنای الهی)، شایستگی پدرت، مرا به تو خوش بین ساخت و گمان کردم تو هم پیرو هدایت و سیره او هستی و راه و رسم او را دنبال می کنی. ناگهان به من گزارش داده شد که تو در پیروی از هوای نفست چیزی فروگذار نمی کنی و برای سرای دیگرت ذخیره ای باقی نمی گذاری، با ویرانی آخرتت دنیایت را آباد می سازی و به بهای قطع رابطه با دینت با خویشاوندانت پیوند برقرار می سازی (و به گمان خود صله رحم می کنی) اگر آنچه از تو به من رسیده است درست باشد شتر (بارکش) خانواده ات و بند کفشت از تو بهتر است و کسی که دارای صفات تو باشد نه شایستگی این را دارد که حفظ مرزی را به او بسپارند و نه کار مهمی به وسیله او اجرا شود، نه قدر او را بالا ببرند، نه در حفظ امانت، شریکش سازند و نه در جمع آوری حقوق بیت المال به او اعتماد کنند. به محض رسیدن این نامه، به سوی من حرکت کن! انْ شائ الله. مرحوم سید رضی می گوید: منذر بن جارود همان کسی است که امیرمومنان علی (علیه السلام) درباره اش فرمود: او آدم متکبری است؛ پیوسته (از روی تکبر) به این طرف و آن طرف قامت خود می نگرد و در لباس گران قیمتی که پوشیده همچون متکبران گام برمی دارد و مراقب است حتی بر کفشش گرد و غبار ننشیند!.

  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 165 - سود کار براي خدا:
  امام (علیه السلام) فرمود: اطاعت مخلوق در معصیت خالق روا نیست.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام بهترین مخلوق در نزد خدا چه كسی است؟
date: 2026-02-24 12:15:27
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی علیه السلام، بهترین مخلوق در نزد خدا کسانی هستند که با شمشیر (در صورت لزوم) برای اعلای نام خدا و سرنگونی ظالمان به مبارزه برخیزند. این افراد کسانی هستند که به راه هدایت راه یافته، بر جاده حقیقی گام نهاده و نور یقین در قلبشان تابیده است. (حکمت 373 - سخن)

  همچنین، کسانی که با زبان و بیان به مبارزه با ظلم و منکرات برخیزند، پاداش الهی خواهند داشت و مقامشان برتر از کسانی است که تنها با قلب خود انکار کنند. (حکمت 373 - سخن)

  نعمت‌هایی که خدا به زمامدار ارزانی داشته، باید سبب نزدیکی بیشتر او به بندگان خدا و مهربانی به برادرانش گردد. (نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها)


text: حضرت علی علیه السلام چه چیز را به میوه نارس تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-24 12:16:47
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 64 - تشويق به عمل صالح:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن مردم را به انجام اعمال صالح دعوت می کند.

  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  حکمت 472 - از دست دادن دوست 1:
  امام (علیه السلام) در دعایی که برای درخواست باران کرده، عرضه می دارد: خداوندا! به وسیله ابرهای رام به ما باران عنایت کن نه به وسیله ابرهای سرکش (و خطر آفرین). مرحوم سید رضی بعد از ذکر این دعای پرمعنا می گوید: «این از کلمات فصیح و شگفت انگیز است زیرا امام (علیه السلام) ابرهای پر سر وصدا را که توام با رعد و برق و طوفان و صاعقه است تشبیه به شتران سرکشی کرده که بار خود را فرو می افکنند و سوار خود را به زمین می کوبند ولی ابرهای خالی از این هیاهو را به شتران رام تشبیه فرموده که به راحتی می توان از آن ها شیر دوشید و بر آن ها سوار شد»؛ (قال الرضیّ: و هذا من الکلام العجیب الفصاحه، و ذلک انّه (علیه السلام) شبّه السّحاب ذوات الرّعود و البوارق و الرّیاح و الصّواعق بالابل الصّعاب التی تقمص برحالها و تقصّ برکبانها و شبّه السّحاب خالیه من تلک الروائع بالابل الذّلل التی تحْتلب طیّعه و تقْتعد مسْمحه).

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن مردم را موعظه می کند و فضایل قرآن را بیان می فرماید و از بدعت ها نهی می کند.

  حکمت 307 - در آداب نوشتن:
  امام (علیه السلام) فرمود: انسان داغدار، خواب و آسایش دارد؛ اما کسی که مالش را ربوده اند خواب ندارد. سیّد رضی (رحمه الله) در تفسیر این کلام شریف می گوید: مفهومش این است که انسان ممکن است بر قتل فرزندان خود صبر کند؛ اما درباره اموال ربوده شده اش صبر نخواهد داشت. (قال الرّضیّ: ومعْنی ذلک انّه یصْبر علی قتْل الاْوْلاد، و لایصْبر علی سلب الامْوال).


text: حضرت علی علیه السلام چه چیز را به میوه نارس تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-24 12:19:04
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، حضرت علی (ع) مستقیماً چیزی را به "میوه نارس" تشبیه نکرده‌اند.

  با این حال، در **حکمت 181 - شکايات از خلفا**، به طور کلی به میوه اعمال اشاره شده است: "میوه درخت تفریط پشیمانی و میوه درخت دوراندیشی سلامت است." این حکمت به جای تشبیه مستقیم میوه نارس، به پیامدهای اعمال اشاره دارد.


text: بزرگترین شاهد در نهج‌البلاغه در خطبه 212 چه كسی معرفی شده است؟
date: 2026-02-24 12:20:23
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 147 - در هدف از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)
  (و اهمیّت قرآن و بخشی از حوادث آینده) بیان شده است.

  خطبه 194 - در وصف منافقان:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن منافقان را توصیف می فرماید.

  خطبه 110 - اندرز به ياران 1:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از ارکان اسلام سخن می گوید.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 130 - سخني با ابوذز:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که خطاب به «ابوذر» هنگامی که به «ربذه» تبعید می شد، ایراد فرمود
  ای ابوذر! تو به خاطر خدا (بر آن ها) غضب کردی پس به آن کس که برایش غضب کردی امیدوار باش، آن گروه به خاطر دنیایشان از تو بر ترسیدند و تو به خاطر دینت از آن ها ترسیدی! بنابراین، آنچه را که آن ها برای (از دست دادن) آن در وحشت اند به خودشان واگذار، و برای آنچه به دلیل از دست رفتنش می ترسی، از آن ها فرار کن!
  چه نیازمندند آن ها به آنچه از آن منعشان کردی، و چه بی نیازی از آنچه تو را از آن منع کردند. و به زودی می دانی چه کسی فردای قیامت سود می برد و چه کسی (از فزونی رحمت الهی) مورد غبطه واقع می شود. (بدان) اگر درهای آسمان ها وزمین ها به روی بنده ای بسته شده باشد، و او تقوای الهی را پیشه کند خداوند راهی در زمین و آسمان برای او خواهد گشود. (ای ابوذر!) چیزی جز حق مایه آرامش تو نشود. و چیزی غیر از باطل تو را به وحشت نیفکند. اگر تو دنیای آن ها را پذیرفته بودی (و به آن ها در نیل به مطامعشان کمک می کردی) تو را دوست می داشتند. و اگر سهمی از آن را به خود اختصاص می دادی (و با آن ها کنار می آمدی) به تو امان می دادند!.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  حکمت 346 - دانا و زيرک:
  امام (علیه السلام) فرمود: آبرویت جامد است و تقاضا آن را آب کرده، فرو می ریزد. ببین آن را نزد چه کسی فرو می ریزی.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 157 - سفارش به پرهيزگاري:
  بندگان خدا! بدانید که تقوا دژی است محکم و استوار (که ساکنان خود را از گزند عذاب دنیا و آخرت حفظ می کند) و فجور و بی تقوایی، حصاری است سست و بی دفاع که ساکنانش را (از خطرها) بازنمی دارد و کسی را که به آن پناه برد حفظ نمی کند. آگاه باشید! با تقوا می توان نیش زهرآلود گناهان را قطع کرد وبا یقین، به برترین مرحله مقصود رسید. بندگان خدا! خدا را خدا را در نظر
  آورید؛ در مراقبت از عزیزترین و محبوب ترین نفوس (دست کم به خود رحم کنید؛) چرا که خداوند راه حق را برای شما آشکار ساخته و راه های آن را روشن کرده است و سرانجام کار (از دو حال خارج نیست) یا بدبختی دائمی است و یا نیک بختی همیشگی؛ حال که چنین است در این ایّام فانی برای ایّام باقی زاد و توشه فراهم سازید، زاد و توشه لازم به شما معرفی شده و فرمان کوچ داده شده است و با سرعت شما را به حرکت درآورده اند. شما همچون کاروانی هستید که در منزلگاهی توقّف کرده و نمی داند چه زمانی دستور حرکت به آن داده می شود. بدانید، آن کس که برای آخرت آفریده شده با دنیا (و دنیاپرستی) چه کار دارد و آن کس که به زودی ثروتش را از او می گیرند، با اموال و ثروت دنیا چه می کند ثروتی که (سودش برای دیگران و) مواخذه و حسابش برای اوست. ای بندگان خدا! آنچه را خداوند وعده نیک درباره آن داده است جای ترک نیست و آنچه از بدی ها، نهی کرده، قابل دوست داشتن نمی باشد. ای بندگان خدا! از روزی که اعمال بررسی دقیق می شود، برحذر باشید؛ روزی که تزلزل و اضطراب در آن بسیار است و کودکان در آن پیر می شوند!.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.


text: بزرگترین شاهد در نهج‌البلاغه در خطبه 212 چه كسی معرفی شده است؟
date: 2026-02-24 12:21:03
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، در متن‌های موجود، خطبه 212 از نهج‌البلاغه ذکر نشده است. بنابراین، نمی‌توان به سوال اصلی مبنی بر معرفی بزرگترین شاهد در خطبه 212 پاسخ داد.

  با این حال، در **خطبه 106 - وصف پيامبر و بيان دلاوري**، پیامبر اسلام (ص) به عنوان **شاهد و گواه شما در رستاخیز** معرفی شده است.


text: حضرت زمامداران بنی امیه را به چه چیزی تشبیه نمود؟
date: 2026-02-24 12:22:20
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  حکمت 472 - از دست دادن دوست 1:
  امام (علیه السلام) در دعایی که برای درخواست باران کرده، عرضه می دارد: خداوندا! به وسیله ابرهای رام به ما باران عنایت کن نه به وسیله ابرهای سرکش (و خطر آفرین). مرحوم سید رضی بعد از ذکر این دعای پرمعنا می گوید: «این از کلمات فصیح و شگفت انگیز است زیرا امام (علیه السلام) ابرهای پر سر وصدا را که توام با رعد و برق و طوفان و صاعقه است تشبیه به شتران سرکشی کرده که بار خود را فرو می افکنند و سوار خود را به زمین می کوبند ولی ابرهای خالی از این هیاهو را به شتران رام تشبیه فرموده که به راحتی می توان از آن ها شیر دوشید و بر آن ها سوار شد»؛ (قال الرضیّ: و هذا من الکلام العجیب الفصاحه، و ذلک انّه (علیه السلام) شبّه السّحاب ذوات الرّعود و البوارق و الرّیاح و الصّواعق بالابل الصّعاب التی تقمص برحالها و تقصّ برکبانها و شبّه السّحاب خالیه من تلک الروائع بالابل الذّلل التی تحْتلب طیّعه و تقْتعد مسْمحه).

  حکمت 190 - در ذم اوباش و فرو مايگان:
  امام (علیه السلام) فرمود: عجبا! آیا خلافت با همنشینی پیامبر حاصل می شود؛ ولی با همنشینی و خویشاوندی حاصل نمی گردد مرحوم سید می گوید: از آن حضرت شعری در همین زمینه نقل شده است که (خطاب به خلیفه اوّل) می گوید: اگر تو به سبب شورا مالک امور مردم شدی این چه شورایی است که طرف های مشورت (امثال من و جمعی از بنی هاشم و دیگران) غایب بودند و اگر از طریق قرابت با پیامبر دربرابر مخالفانت استدلال کردی دیگری (اشاره به خود امام است) از تو به پیامبر سزاوارتر و نزدیک تر است. قال الرّضیّ: و روی له شعْر فی هذا الْمعْنی: فانْ کنْت بالشّوری ملکْت امورهمْ *** فکیْف بهذا والْمشیرون غیّب و انْ کنْت بالْقرْبی حججْت خصیمهمْ *** فغیْرک اوْلی بالنّبیّ و اقْرب.

  خطبه 158 - پيامبر و قرآن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) و عظمت قرآن مجید و سپس از وضع دولت بنی امیّه سخن می گوید.

  حکمت 469 - گناه 2:
  امام (علیه السلام) فرمود: دو کس در مورد من هلاک خواهند شد: دوستی که در حق من افراط و غلو می کند و دشمنی که بهتان می زند و افترا می بندد. سید رضی در ذیل این کلام می گوید: «این سخن مانند سخن دیگری است که از امام (علیه السلام) نقل شده است: دو کس درباره من هلاک شده اند: دوست غلوکننده و دشمن کینه توز»؛ (قال الرضیّ: و هذا مثل قوله (علیه السلام): هلک فیّ رجلان: محبّ غال و مبْغض قال).

  حکمت 464 - دعاي باران:
  امام (علیه السلام) فرمود: بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و همین که بین آن ها اختلاف افتاد دشمنان ضعیف کفتار صفتشان آن ها را فریب می دهند و بر آنان پیروز می شوند. مرحوم سید رضی در ذیل این گفتار حکیمانه می گوید: «مرود» در این جا مفعل (بر وزن مکتب) است که از ماده «ارواد» گرفته شده و به معنای مهلت دادن و اظهار کردن است و این تعبیر از فصیح ترین و جالب ترین تعبیرات است گویا امام (علیه السلام) مهلتی را که آن ها برای حکومت دارند تشبیه به میدان مسابقه کرده که مسابقه دهندگان با نظم و ترتیب در یک مسیر به سوی هدفی پیش می روند اما هنگامی که به آن هدف رسیدند نظم آن ها به هم می خورد؛ (قال الرضیّ: و المرود هنا مفعل من الارواد و هو الامهال و الاظهار و هذا من افصح الکلام و اغربه فکانّه (علیه السلام) شبّه المهله التی هم فیها بالمضمار الذی یجرون فیه الی الغایه فاذا بلغوا منقطعها انتقض نظامهم بعدها).

  خطبه 238 - درباره حکمين 1:
  از سخننان امام (علیه السلام) است
  درباره حکمین و نکوهش شامیان (پیروان معاویه).

  خطبه 203 - تشويق ياران خود به پرداختن به آخرت:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  درباره زهد در دنیا و تشویق به آخرت
  ای مردم! دنیا تنها سرای عبور و آخرت خانه جاودانه است، حال که چنین است از این گذرگاه خود برای محل استقرار خویش (در آخرت)، توشه برگیرید و پرده های خویش را در نزد کسی که از اسرارتان آگاه است ندرید و قلوبتان را از دنیا خارج کنید پیش از آن که بدن هایتان از آن خارج شود، چراکه شما در دنیا آزمایش می شوید و برای غیر آن، آفریده شده اید. هنگامی که انسان می میرد، مردم می گویند: چه چیزی باقی گذاشت ولی فرشتگان می گویند: چه چیزی پیش از خود فرستاد خدا پدرتان را رحمت کند، بخشی از ثروت خود را از پیش بفرستید تا به عنوان قرض (نزد خدا) برای شما باقی بماند و همه را برای بعد از خود نگذارید که مسئولیت سنگینی بر دوش شما خواهد گذاشت.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 186 - در توحيد:
  کسی که برای خدا کیفیّتی قائل گردد او را یگانه ندانسته و آن کس که برای او مانند قرار دهد به حقیقتش پی نبرده و هر کس او را به چیزی تشبیه کند به مقصد نرسیده و آن کس که به او اشاره کند یا در وهم و اندیشه آورد، او را منزّه (از صفات مخلوقات) ندانسته است. (کنه ذاتش هرگز شناخته نمی شود، زیرا) آنچه کنه ذاتش شناخته شده، مصنوع و مخلوق است و آنچه بقایش به دیگری وابسته است معلول علّتی است. او فاعلی است که نیازمند حرکت دادن ابزار و آلات نیست و مدبّری است که احتیاج به جولان فکر و اندیشه ندارد، بی نیاز است امّا نه به این معنا که (قبلا از شخص یا چیزی) بهره گرفته باشد. نه با زمان ها همراه است و نه از ابزار و وسایل بهره می گیرد (بلکه) وجودش بر زمان پیشی گرفته
  و بر عدم، سبقت جسته و ازلیّتش بر آغاز مقدّم بوده است. با آفرینش حواس (برای مخلوقات) معلوم شد که او از داشتن حواس پیراسته است و با آفرینش اشیای متضاد معلوم شد که ضدی برای او نیست و با قرین ساختن موجودات به یکدیگر روشن شد که قرین و همتایی ندارد، نور را ضد ظلمت، و رنگ های روشن را ضد رنگ های تیره و تار، و خشکی را ضد رطوبت و گرمی را ضد سردی قرار داده است. اضداد را با هم ترکیب کرد و متباینات را قرین هم ساخت، اموری را که از هم دور بودند به یکدیگر نزدیک کرد و آن ها را که به یکدیگر نزدیک بودند از هم جدا ساخت.


text: حضرت زمامداران بنی امیه را به چه چیزی تشبیه نمود؟
date: 2026-02-24 12:23:38
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) زمامداران بنی امیه را به "کفتار صفت" تشبیه نموده است (حکمت 464 - دعاي باران).

  طبق این تشبیه، بنی امیه تا زمانی که در میانشان اختلاف نیفتد، در ظاهر قدرتمند به نظر می‌رسند و فرصت تاخت و تاز دارند. اما زمانی که بینشان اختلاف افتاد، دشمنان ضعیف و فرصت‌طلب (مانند کفتار) آن‌ها را فریب داده و بر ایشان پیروز می‌شوند. این تشبیه نشان‌دهنده این است که در هنگام اختلاف، حتی دشمنان ضعیف‌تر می‌توانند آن‌ها را فریب داده و بر ایشان غلبه کنند (حکمت 464 - دعاي باران).

  این موضوع در خطبه 158 نهج البلاغه نیز مورد اشاره قرار گرفته است (خطبه 158 - پيامبر و قرآن).


text: علم غیب چیست؟
date: 2026-02-24 12:24:52
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 417 - ترغيب دستگيري مستمندان:
  امام (علیه السلام) به شخصی که در حضور او (از روی غفلت و بی خبری) استغفرالله گفت، فرمود: مادرت به عزایت بنشیند آیا می دانی استغفار چیست استغفار مقام بلندمرتبه گان است و واژه ای است که بر شش معنا اطلاق می شود (مراحل شش گانه ای دارد): نخست پشیمانی از اعمال گذشته، دوم تصمیم بر ترک همیشگی آن ها در آینده. سوم این است که حقوقی را که از مردم ضایع کرده ای به آن ها بازگردانی تا به هنگام ملاقات پروردگار (به هنگام مرگ یا محشور شدن در قیامت) مدیون کسی نباشی
  و چهارم این که هر واجبی که از تو فوت شده است حق آن را ادا کنی (و قضای آن را به جای آوری) پنجم، گوشت هایی را که براثر حرام بر اندامت روییده با اندوه بر گناه آب کنی تا چیزی از آن باقی نماند و پوست به استخوانت بچسبد و گوشت تازه در میان آن ها بروید و ششم آن که به همان اندازه که لذت و شیرینی گناه را به خود چشانده ای زحمت و مرارت طاعت را نیز به آن بچشانی. پس از انجام این مراحل می گویی: استغفر الله.

  حکمت 469 - گناه 2:
  امام (علیه السلام) فرمود: دو کس در مورد من هلاک خواهند شد: دوستی که در حق من افراط و غلو می کند و دشمنی که بهتان می زند و افترا می بندد. سید رضی در ذیل این کلام می گوید: «این سخن مانند سخن دیگری است که از امام (علیه السلام) نقل شده است: دو کس درباره من هلاک شده اند: دوست غلوکننده و دشمن کینه توز»؛ (قال الرضیّ: و هذا مثل قوله (علیه السلام): هلک فیّ رجلان: محبّ غال و مبْغض قال).

  خطبه 128 - از پيشامدها و فتنه هاي بصره خبر ميدهد:
  (هنگامی که امام (علیه السلام) از فتنه صاحب الزنج و حمله مغول با ذکر بسیاری از جزئیات خبر داد) یکی از یاران آن حضرت عرض کرد: ای امیرمومنان! شما دارای علم غیب هستید! امام (علیه السلام) خنده ای کرد و به آن مرد که از طائفه بنی کلب بود فرمود: ای برادر کلبی! این علم غیب نیست این تعلّم وآموخته ای است از یک عالم (پیامبر اسلام 9)؛ علم غیب تنها علم (به زمان قیام) قیامت است و آنچه خداوند سبحان در این آیه برشمرده است، آن جا که می فرماید: «آگاهی به وقت قیامت نزد اوست، او باران را نازل می کند، و از آنچه در رحم مادران است باخبر است هیچ کس (جز او) نمی داند فردا چه خواهد کرد و هیچ کس نمی داند در
  کدامین سرزمین از دنیا می رود. » بنابراین خداوند سبحان از آنچه در رحم هاست آگاه است که پسر است یا دختر، زشت است یا زیبا، سخاوتمند است یا بخیل، سعادتمند است یا شقّی، چه کسی آتش گیره آتش دوزخ است وچه کسی در بهشت رفیق و هم نشین پیامبران، این است آن علم غیبی که هیچ کس جز خدا آن را نمی داند و غیر از این ها علمی است که خداوند به پیامبرش تعلیم فرموده و او به من آموخته است و برای من دعا کرد که سینه ام آن را در خود جای دهد و اعضا و جوارحم آن را دربرگیرد.

  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).

  خطبه 108 - خبر دادن از حادثه هاي بزرگ:
  ستایش مخصوص خداوندی است که با آفرینش خویش بر انسان ها تجلّی کرده است. خداوندی که با حجّت و نشانه های خود، بر قلب بندگان، آشکار شده است. آفریده ها را بدون نیاز به فکر و اندیشه آفرید؛ چراکه اندیشه مخصوص کسانی است که دارای روح و ضمیر باطن هستند، و او چنین نیست؛ (زیرا) علم و دانش او، اعماق پرده های غیب را شکافته و به عقاید پیچیده و پنهان احاطه دارد.

  نامه 28 - در پاسخ معاويه که از بهترين نامه هاست:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که در پاسخ معاویه نگاشته است 

   قال الشّریف: وهو منْ محاسن الْکتب. شریف رضی می گوید: این نامه از نامه های بسیار جالب است.

  حکمت 366 - امر به معروف و نهي از منکر:
  امام (علیه السلام) فرمود: علم با عمل همراه است و هرکس (به راستی) عالم باشد عمل می کند. علم، عمل را فرامی خواند اگر اجابت کرد و آمد، علم می ماند و الّا کوچ می کند.

  حکمت 232 - زيان مال غصبي و دارايي:
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که با دست کوتاه ببخشد با دست بلند به او بخشیده می شود. مرحوم سید رضی می گوید: «معنای این کلام این است که آنچه انسان از اموال خود در راه خیر و نیکی انفاق می کند هر چند کم باشد خداوند جزا و پاداش بسیاری به او می دهد و منظور از دو دست (دست کوتاه و بلند) در این جا دو نعمت است که امام (علیه السلام) میان نعمت پروردگار و نعمت انسان، با کوتاهی و بلندی فرق گذاشته است؛ نعمت و بخشش از سوی بنده را کوتاه و آنچه را که از ناحیه خداوند است بلند شمرده و این بدان علت است که نعمت خدا همواره چندین برابر نعمت مخلوق است، زیرا نعمت های الهی اصل و اساس تمام نعمت هاست؛ تمام نعمت ها به او بازمی گردد و از سوی او سرچشمه گرفته می شود (حتی نعمتی که انسان آن را به دیگری می بخشد آن هم از سوی خداست و با توفیق الهی بذل و بخشش می شود)». ؛ (قال الرّضیّ: و معنی ذلک انّ ما ینْفقه الْمرْئ منْ ماله فی سبیل الْخیْر و الْبرّ و انْ کان یسیرا فانّ الله تعالی یجْعل الْجزائ علیْه عظیما کثیرآ و الْیدان هاهنا عباره عن النّعْمتیْن ففرّق (علیه السلام) بیْن نعْمه الْعبْد و نعْمه الرّبّ تعالی ذکْره بالْقصیره و الطّویله فجعل تلْک قصیره و هذه طویله لانّ نعم الله ابدا تضْعف علی نعم الْمخْلوق اضْعافآ کثیره اذْ کانتْ نعم الله اصْل النّعم کلّها فکلّ نعْمه الیْها ترْجع و منْها تنْزع).

  خطبه 156 - خطاب به مردم بصره و اخبار از حادثه هاي آينده:
  (ایمان) روشن ترین راه، با نورانی ترین چراغ است. انسان به سبب ایمان، به اعمال صالح راهنمایی می شود و به وسیله اعمال صالح، ایمان، آشکار می گردد. با ایمان، کاخ علم و دانش آباد می شود و به وسیله علم، هراس از مرگ (و مسئولیّت های بعد از آن) حاصل می گردد. با مرگ، دنیا پایان می گیرد و با دنیا می توان آخرت را به دست آورد و با برپا شدن قیامت بهشت نزدیک می شود و دوزخ برای گمراهان آشکار می گردد و مردم به جز قیامت اقامتگاهی ندارند و به سرعت در این میدان به سوی آن سرمنزل آخرین پیش می روند.

  نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به سران سپاهش.


text: علم غیب چیست؟
date: 2026-02-24 12:25:52
type: private
first_name: m
answer:
  علم غیب، **تنها علم به زمان قیام قیامت** است. (خطبه 128)

  خداوند سبحان در مورد علم غیب می‌فرماید: «آگاهی به وقت قیامت نزد اوست، او باران را نازل می‌کند، و از آنچه در رحم مادران است باخبر است هیچ کس (جز او) نمی‌داند فردا چه خواهد کرد و هیچ کس نمی‌داند در کدامین سرزمین از دنیا می‌رود.» (خطبه 128)

  خداوند از آنچه در رحم‌هاست آگاه است؛ اینکه فرزند پسر است یا دختر، زشت است یا زیبا، سخاوتمند است یا بخیل، سعادتمند است یا شقی، چه کسی آتش‌گیره آتش دوزخ است و چه کسی در بهشت رفیق و هم‌نشین پیامبران خواهد بود. این همان علم غیبی است که هیچ کس جز خدا آن را نمی‌داند. (خطبه 128)

  علمی که از پیشامدها و فتنه‌های بصره خبر می‌دهد، علم غیب نیست، بلکه **تعلیم و آموخته‌ای از پیامبر اسلام (ص)** است. خداوند به پیامبرش علم آموخته و ایشان به حضرت علی (ع) آموخته است، به طوری که سینه و اعضای او آن را در بر گرفته است. (خطبه 128)

  بنابراین، غیر از علم قیامت، علمی هست که خداوند به پیامبرش تعلیم فرموده و ایشان به حضرت علی (ع) آموخته است. (خطبه 128)


text: ستمى که بدون مجازات نمى ماند
date: 2026-02-24 12:26:49
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند:
  آگاه باشید! ظلم سه گونه است: ظلمی که هرگز بخشوده نخواهد شد و ظلمی که بدون کیفر نخواهد بود و ظلمی که بخشوده می شود و بازخواست ندارد؛ امّا ظلمی که بخشوده نخواهد شد، شرک به خداست. خداوند متعال می فرماید: خدا هیچ گاه شرک به خود را نمی بخشد (و کسانی را که همتایی برای او قرار دهند مشمول عفو نخواهد ساخت)؛ امّا ظلمی که بخشوده می شود، ستمی است که بندگان با ارتکاب گناهان صغیره به خویشتن کرده اند و امّا ظلمی که بدون کیفر نمی ماند، ظلم بندگان به یکدیگر است که قصاص در آن جا شدید است. این
  قصاص، مجروح ساختن با کارد یا زدن با تازیانه نیست؛ بلکه چیزی است که این ها دربرابرش کوچک است. مبادا در دین خدا به رنگ های مختلف درآیید، چراکه اتحاد و اجتماع در راه حق  هر چند خوشایند شما نباشد  از پراکندگی در راه باطلی که مورد علاقه شماست بهتر است و خداوند سبحان به هیچ کس، نه از گذشتگان و نه باقی ماندگان، به سبب اختلاف و تفرقه، نتیجه خوبی نبخشیده است. ای مردم! خوشا به حال آن کس که پرداختن به حال خویش او را از توجّه به عیوب مردم بازدارد و خوشا به حال آن کس که در خانه نشسته، روزی خود را می خورد و به طاعت پروردگارش می پردازد و برای گناه خویش می گرید. چنین کسی به اصلاح خویش مشغول است و مردم از دست او در آسایش اند.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  خطبه 157 - سفارش به پرهيزگاري:
  حمد و ستایش، مخصوص خداوندی است که حمد را کلید ذکر و یاد خود و سبب فزونی فضل و رحمتش و دلیل بر نعمت ها و عظمتش قرار داده است. بندگان خدا! روزگار بر بازماندگان، آن سان می گذرد که بر پیشینیان گذشت. آنچه از زندگی دنیا گذشته است بازنمی گردد و آنچه در آن هستیم جاودان نمی ماند. آخرین کار این جهان، همچون نخستین کار آن است. امورش شبیه به یکدیگر و نشانه هایش روشن و آشکار است. گویا ساعت (پایان زندگی)، شما را با سرعت به پیش می راند؛ همان گونه که ساربان، شتران سبک بار را. آن کس که به غیر خویش پردازد و از خود غافل شود، در تاریکی ها سرگردان می ماند و در مهلکه ها گرفتار می شود. شیاطین او را در طغیانش به پیش می رانند و اعمال بدش را در نظرش زیبا جلوه می دهند. بهشت، سرمنزل پیشتازان (در طاعت خدا) و آتش دوزخ، پایان کار کوتاهی کنندگان و تقصیرکاران است.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  نامه 29 - به مردم بصره(در سال 38 هجري هنگامي که معاويه قصد توطئه در بص:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به اهل بصره
  به یقین پراکندگی شما (از اطراف من) و دشمنی و پیمان شکنی شما (در آستانه جنگ جمل) چیزی نبود که شما از آن آگاه نباشید؛ ولی من مجرمان شما را عفو کردم و شمشیر را از فراریان برداشتم و کسانی را که به جانب من آمدند پذیرفتم (و از تقصیرشان گذشتم). حال اگر افکار مهلک و آرای ضعیف و منحرف از مسیر حق، شما را به ستیزه جویی و مخالفت با من بکشاند من همان مرد دیروزم. سپاهم را آماده ساخته ام و اسب ها را زین کرده و جهاز بر شتران گذاشته ام و اگر مرا مجبور به حرکت به سوی خود کنید حمله ای به شما بیاورم که جنگ جمل در برابر آن بسیار کوچک باشد. در عین حال از فضل و برتری مطیعان شما آگاهم و حق ناصحان را به خوبی می شناسم و هرگز به دلیل وجود متهمی، شخص بی گناه را کیفر نمی دهم و وفادار را به خاطر پیمان شکن مجازات نمی کنم.

  خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استمرحوم سیّد رضی در آغاز این خطبه می گوید: اخبار متواتری از گوشه و کنار به امام (علیه السلام) رسید که اصحاب معاویه، بر پاره ای از بلاد، استیلا یافته اند. عبیدالله بن عباس و سعید بن نمران، فرمانداران امام (علیه السلام) در یمن، پس از غلبه بسْربن ابی ارْطاره بر آنجا، نزد امام (علیه السلام) بازگشتند. امام (علیه السلام) برای توبیخ و سرزنش اصحابش به دلیل مسامحه در جهاد و تخلّف از دستوراتش، بر منبر ایستاد و این سخن را ایراد فرمود.

  خطبه 50 - در بيان فتنه:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در آن از فتنه هایی که سبب ویرانی جامعه ها می شود سخن به میان آمده و این فتنه ها تشریح شده است
  آغاز پیدایش فتنه ها پیروی از هوی وهوس ها و بدعت هایی است که با کتاب خدا مخالفت دارد و گروهی (چشم و گوش بسته یا هوی پرست آگاه) به پیروی از آن ها برمی خیزند و برخلاف دین خدا از آن ها حمایت می کنند. اگر باطل از آمیختن با حق خودداری می کرد بر کسانی که طالب حقّاند پوشیده نمی ماند. واگر حق، از باطل آمیخته شده با آن، پاک و خالص می شد زبان دشمنان ومعاندان از آن قطع می گشت. ولی بخشی از این گرفته می شود و بخشی از آن و این دو را به هم می آمیزند واین جاست که شیطان بر دوستان و پیروان خود مسلّط می شود. و «تنها کسانی که مشمول رحمت خدا بودند» از آن نجات می یابند.

  حکمت 469 - گناه 2:
  امام (علیه السلام) فرمود: دو کس در مورد من هلاک خواهند شد: دوستی که در حق من افراط و غلو می کند و دشمنی که بهتان می زند و افترا می بندد. سید رضی در ذیل این کلام می گوید: «این سخن مانند سخن دیگری است که از امام (علیه السلام) نقل شده است: دو کس درباره من هلاک شده اند: دوست غلوکننده و دشمن کینه توز»؛ (قال الرضیّ: و هذا مثل قوله (علیه السلام): هلک فیّ رجلان: محبّ غال و مبْغض قال).

  حکمت 447 - امرء القيس:
  امام (علیه السلام) فرمود: کسی که بدون آگاهی (از احکام الهی) به تجارت پردازد در رباخواری غوطه ور می شود.


text: ستمى که بدون مجازات نمى ماند
date: 2026-02-24 12:28:41
type: private
first_name: m
answer:
  ستمى که بدون مجازات نمى ماند:

  *   **ستم به ناتوان زشت ترین ستم هاست.** (نامه 31)
  *   **ستمگران سه نشانه دارند: به مافوق خود از طریق نافرمانی ستم می کنند و با قهر و غلبه، به زیردستان خویش ستم روا می دارند و پشتیبان ظالمان اند.** (حکمت 350)
  *   **ستمگران غم و اندوه را در آن فرو می ریزند و بلا و بدبختی را در آن وارد می کنند. در آن روز برای آن ها (مردم ستمدیده) نه در آسمان عذرپذیری وجود دارد و نه در زمین یار و یاوری.** (خطبه 158)
  *   **در صحنه عدل و قسط پروردگار، همه اعمال، حتی چشمی که برخلاف حق به آسمان گشوده شده و گامی که آهسته (به ظلم) در زمین برداشته شده، به حق و عادلانه پاداش داده می شوند. در آن روز چه بسیار دلیل هایی که ابطال می گردد و چه دستاویزهای عذری که قطع می شود.** (خطبه 223)


text: چه عاملی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می شود
date: 2026-02-24 12:30:02
type: private
first_name: m
answer:
  نامه 1 - به مردم کوفه هنگامي که از مدينه به بصره ميرفت:
  این نامه ای است که از بنده خدا علی امیرمومنان برای اهل کوفه، گروه یاران شرافتمند و بلندپایگان عرب نگاشته شده است:امام بعد (از حمد و ثنای الهی)، من شما را از جریان کار «عثمان» آگاه می سازم، آن چنان که شنیدن آن همچون دیدنش باشد: مردم بر او عیب گرفتند وبر او طعنه زدند، من در این میان یکی از مهاجران بودم که برای جلب رضایت عثمان (از طریق رضایت مردم و تغییر روش های نادرستش) نهایت کوشش را به خرج دادم و کمتر او را سرزنش کردم (مبادا مردم تحریک به قتل او شوند) ولی طلحه و زبیر (خشونت دربرابر او را به آخرین حد رساندند به گونه ای که) آسان ترین فشاری که بر او وارد می کردند، مانند تند راندن شتر بود و نرم ترین «حدی ها» (آوازی که شتر را به شتاب وا می دارد و خسته می کند)، سخت ترین آن بود و عایشه نیز خشمی ناگهانی داشت (که مردم را سخت بر ضد عثمان شوراند) و به دنبال آن گروهی به تنگ آمدند و بر ضد او شوریدند و او را کشتند (سپس) مردم بدون اکراه و اجبار بلکه با رغبت و اختیار با من بیعت کردند.

  حکمت 261 - کوشش براي دنيا و آخرت:
  امام (علیه السلام) این سخن را هنگامی بیان فرمود که خبر حمله اصحاب معاویه به انبار (یکی از شهرهای شمالی عراق) و غارت کردن آن جا را شنید. امام (علیه السلام) شخصآ پیاده به طرف نخیله (منزلگاهی نزدیک کوفه که محل اجتماع لشکر بود) حرکت کرد. مردم خود را به امام (علیه السلام) رساندند و عرض کردند: ای امیرمومنان! ما از عهده آنان برمی آییم (و آن ها را سر جای خود می نشانیم). امام (علیه السلام) فرمود: شما از عهده مشکلات خودتان با من برنمی آیید چگونه می توانید مشکل دیگران
   را از من دفع کنید. رعایای پیش از من از ستم فرمانروایانشان شکایت داشتند؛ اما من امروز از ستم رعیتم شکایت دارم. گویی من پیروم و آن ها پیشوا و من محکومم و آن ها حاکم. مرحوم سیّد رضی در این جا می افزاید: «هنگامی که امام (علیه السلام) این سخن را در ضمن یک گفتار طولانی  که قسمت برگزیده ای از آن ضمن خطبه ها گذشت  بیان کرد، دو نفر از یارانش جلو آمدند. یکی از آن ها عرض کرد: من جز اختیار خودم و برادرم را ندارم، امر فرما تا اطاعت کنیم. امام (علیه السلام) فرمود: شما دو نفر در برابر آنچه من می خواهم (که بسیج یک سپاه است)، چه کاری می توانید انجام دهید (فلمّا قال (علیه السلام) هذا الْقوْل، فی کلام طویل قدْ ذکرْنا مختاره فی جمْله الْخطب، تقدّم الیْه رجلان منْ اصْحابه فقال احدهما: انّی لا امْلک الّا نفْسی و اخی فمرْ بامْرک یا امیرالْمومنین ننْقدْ له، فقال (علیه السلام): وایْن تقعان ممّا ارید).

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 334 - ستمگر 1:
  امام (علیه السلام) فرمود: اگر انسان، سرآمد زندگی و عاقبت کار خود را می دید، آرزوها و غرورش را دشمن می شمرد.

  نامه 62 - به مردم مصر(در سال 38 هجري) که آن را همراه مالک اشتر رحمة ال:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که همراه مالک اشتر برای اهل مصر فرستاد در آن زمان که استانداری آن جا را به او واگذار کرد.

  خطبه 39 - نکوهش ياران و دعوت به جهاد:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استآن را هنگامی ایراد فرمود که از حمله «نعمان بن شبیر» (از یاران معاویه) به «عین التمر» (یکی از مناطق شمالی عراق) آگاه شد. امام (علیه السلام) در این خطبه، عذر خویش را (از عدم مقابله سریع با دشمن) بیان و مردم را برای یاری و همکاری بسیج می کند.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  حکمت 103 - بي اعتنايي به دين:
  لباس کهنه و وصله داری براندام آن حضرت دیده شد، کسی درباره آن سوال کرد (که چرا امام (علیه السلام) با داشتن امکانات، چنین لباسی را برای خود انتخاب کرده است). امام (علیه السلام) فرمود: قلب به سبب آن خاضع می شود و نفس سرکش با آن رام می گردد و مومنان به آن اقتدا می کنند (و از آن سرمشق می گیرند). دنیا و آخرت دو دشمن متفاوت و دو راه مختلف اند، لذا کسی که دنیا را دوست بدارد و به آن عشق ورزد آخرت را دشمن می دارد و با آن دشمنی می کند. این دو به منزله مشرق و مغرب اند و انسان همچون کسی که در
  میان این دو در حرکت است هر زمان به یکی نزدیک شود از دیگری دور می گردد و این دو همچون دو همسر یک مردند (که معمولا با هم رقابت شدید دارند).

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  حکمت 419 - گله از درخواست:
  امام (علیه السلام) فرمود: بیچاره فرزند آدم، سرآمد زندگی اش نامعلوم، عوامل بیماری اش ناپیدا و (تمام) اعمالش در جایی محفوظ است. پشه او را آزار می دهد و گلوگیر شدن (آب یا غذا) موجب مرگ او می شود و عرق، او را متعفن و بدبو می سازد.


text: چه عاملی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می شود
date: 2026-02-24 12:31:05
type: private
first_name: m
answer:
  عوامل مختلفی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می‌شود که بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  *   **ناراحتی و اظهار ناراحتی از سستی و کوتاهی مردم در امر جهاد با دشمن:** امام علی (علیه السلام) در خطبه 34، از این موضوع ابراز ناراحتی کرده و مردم را برای حرکت به سوی دشمن ارشاد می‌فرماید.
  *   **دعوت به جهاد و یاری و همکاری:** در خطبه 39، امام علی (علیه السلام) پس از آگاهی از حمله دشمن، عذر خود را بیان کرده و مردم را برای یاری و همکاری بسیج می‌کند.
  *   **شکایت از ستم (رعیت بر فرمانروا):** در حکمت 261، امام علی (علیه السلام) از ستم رعیت بر خود شکایت دارد، که این وضعیت می‌تواند نشان‌دهنده عدم انسجام و آمادگی لازم برای مقابله با دشمن بیرونی باشد. البته در این بخش، انگیزه مستقیم برای بسیج شدن بر علیه دشمن خارجی ذکر نشده، بلکه به مشکلات داخلی اشاره دارد که ممکن است بر توانایی بسیج تأثیر بگذارد.


text: رئیس خوارج چه کسی بود؟
date: 2026-02-24 12:31:56
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 184 - خطاب به برج بن مسهر:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به «برج بن مسهر طایی» که از خوارج بود فرمود و این در زمانی بود
  که آن شخص با صدای بلند به گونه ای که امام (علیه السلام) آن را بشنود شعار خوارج:
  «لا حکْم الّا لله» را سرداد
  خاموش باش! خداوند رویت را زشت (و سیاه) کند ای دندان شکسته! به خدا سوگند! حق آشکار شد در حالی که تو شخصی ناچیز و بی مقدار بودی و صدایت به جایی نمی رسید و آنگاه که باطل، نعره برآورد تو همچون شاخ بزی آشکار شدی!.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 130 - سخني با ابوذز:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که خطاب به «ابوذر» هنگامی که به «ربذه» تبعید می شد، ایراد فرمود
  ای ابوذر! تو به خاطر خدا (بر آن ها) غضب کردی پس به آن کس که برایش غضب کردی امیدوار باش، آن گروه به خاطر دنیایشان از تو بر ترسیدند و تو به خاطر دینت از آن ها ترسیدی! بنابراین، آنچه را که آن ها برای (از دست دادن) آن در وحشت اند به خودشان واگذار، و برای آنچه به دلیل از دست رفتنش می ترسی، از آن ها فرار کن!
  چه نیازمندند آن ها به آنچه از آن منعشان کردی، و چه بی نیازی از آنچه تو را از آن منع کردند. و به زودی می دانی چه کسی فردای قیامت سود می برد و چه کسی (از فزونی رحمت الهی) مورد غبطه واقع می شود. (بدان) اگر درهای آسمان ها وزمین ها به روی بنده ای بسته شده باشد، و او تقوای الهی را پیشه کند خداوند راهی در زمین و آسمان برای او خواهد گشود. (ای ابوذر!) چیزی جز حق مایه آرامش تو نشود. و چیزی غیر از باطل تو را به وحشت نیفکند. اگر تو دنیای آن ها را پذیرفته بودی (و به آن ها در نیل به مطامعشان کمک می کردی) تو را دوست می داشتند. و اگر سهمی از آن را به خود اختصاص می دادی (و با آن ها کنار می آمدی) به تو امان می دادند!.

  نامه 28 - در پاسخ معاويه که از بهترين نامه هاست:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که در پاسخ معاویه نگاشته است 

   قال الشّریف: وهو منْ محاسن الْکتب. شریف رضی می گوید: این نامه از نامه های بسیار جالب است.

  حکمت 346 - دانا و زيرک:
  امام (علیه السلام) فرمود: آبرویت جامد است و تقاضا آن را آب کرده، فرو می ریزد. ببین آن را نزد چه کسی فرو می ریزی.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 192 - خطبه قاصعه:
  آگاه باشید! خداوند مرا به نبرد با ستمگران، پیمان شکنان و مفسدان در زمین امر فرموده است، با ناکثین و پیمان شکنان (اشاره به اصحاب جمل) نبرد کردم (وآن ها را در هم شکستم) و با قاسطین (ستمگران شام و اصحاب معاویه) جهاد نمودم (و ضعف و زبونی آن ها را نشان دادم) و مارقین (خوارج نهروان) را بر خاک مذلت نشاندم؛ و شیطان ردهه (ذوالثدیه، رییس خوارج) با صاعقه ای که بر او فرود آمد به گونه ای که آخرین تپش های قلب و لرزش سینه اش شنیده شد، شرّ او از من دفع گردید؛ ولی گروه دیگری از ستمگران باقی مانده اند که اگر خداوند به من اجازه حمله دیگری به آن ها دهد (و مرا باقی بگذارد) آن ها را از میان برداشته ودولت حق را به جای آن ها قرار می دهم، جز افراد قلیلی از آنان که (ممکن است از دست ما بگریزند و) در اطراف بلاد پراکنده شوند.

  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).

  خطبه 61 - در باب خوارج:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  درباره خوارج
  بعد از من با خوارج نبرد نکنید! زیرا کسی که در جست وجوی حق بوده وخطا کرده، همانند کسی نیست که طالب باطل بوده و آن را به دست آورده است.

  خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استمرحوم سیّد رضی در آغاز این خطبه می گوید: اخبار متواتری از گوشه و کنار به امام (علیه السلام) رسید که اصحاب معاویه، بر پاره ای از بلاد، استیلا یافته اند. عبیدالله بن عباس و سعید بن نمران، فرمانداران امام (علیه السلام) در یمن، پس از غلبه بسْربن ابی ارْطاره بر آنجا، نزد امام (علیه السلام) بازگشتند. امام (علیه السلام) برای توبیخ و سرزنش اصحابش به دلیل مسامحه در جهاد و تخلّف از دستوراتش، بر منبر ایستاد و این سخن را ایراد فرمود.


text: رئیس خوارج چه کسی بود؟
date: 2026-02-24 12:32:22
type: private
first_name: m
answer:
  با توجه به پاسخ‌های جزئی ارائه شده، نمی‌توان به طور صریح نام رئیس خوارج را مشخص کرد. پاسخ‌های جزئی بیشتر به توصیف و پیش‌بینی سرنوشت خوارج و خطاب به یکی از افراد آنها (برج بن مسهر) می‌پردازند.

  *   **خطبه 184 - خطاب به برج بن مسهر:** در این خطبه، امیرالمومنین (ع) به شدت برج بن مسهر را مورد عتاب قرار می‌دهند و او را شخصی ناچیز و بی‌مقدار معرفی می‌کنند که در زمان آشکار شدن حق، صدایش به جایی نمی‌رسیده و هنگامی که باطل نعره برآورده، مانند شاخ بز آشکار شده است. این خطبه به طور مستقیم به ریاست خوارج اشاره‌ای ندارد.

  *   **خطبه 60 - خبر دادن از پایان کار خوارج:** در این خطبه، پیش‌بینی می‌شود که خوارج نطفه‌هایی در پشت پدران و رحم مادران خواهند بود و هر زمان شاخی از آنها سر برآورد، قطع می‌شود و در آخر کار، دزد و راهزن خواهند شد. این خطبه نیز به تعیین رئیس خوارج نمی‌پردازد.

  *   **خطبه 61 - در باب خوارج:** در این خطبه، توصیه می‌شود که "بعد از من با خوارج نبرد نکنید!" و دلیل آن تفاوت میان کسی است که حق را جستجو کرده و خطا کرده با کسی که طالب باطل بوده و آن را به دست آورده است. این خطبه نیز نامی از رئیس خوارج نمی‌برد.


text: رئیس خوارج چه کسی بود؟
date: 2026-02-24 12:36:04
type: private
first_name: m
answer:
  **پاسخ نهایی:**

  در متون ارائه شده، نامی از اولین رهبر یا رئیس جریان خوارج ذکر نشده است.

  *   **حکمت 323 - نکوهش آنانکه در بندگي کوتاهي کنند:** امام (علیه السلام) در این حکمت به کشتگان خوارج اشاره می کند و می فرماید: "بدا به حال شما. به یقین کسی که شما را فریب داد به شما ضرر زد." و در پاسخ به این سوال که چه کسی آنها را فریب داد، فرمود: "شیطان گمراه کننده و نفس اماره به سوئ." این متن به فریب خوردگان اشاره دارد اما به رهبر آنها نامی نمی برد.

  *   **خطبه 61 - در باب خوارج:** در این خطبه امام (علیه السلام) به خوارج اشاره می کند و می فرماید: "بعد از من با خوارج نبرد نکنید! زیرا کسی که در جست وجوی حق بوده و خطا کرده، همانند کسی نیست که طالب باطل بوده و آن را به دست آورده است." این خطبه به ماهیت خوارج و رویکرد امام (علیه السلام) نسبت به آنها می پردازد اما رهبر آنها را معرفی نمی کند.


text: با مرگ پیامبر چه چیزی قطع شد
date: 2026-02-24 12:36:34
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  حکمت 190 - در ذم اوباش و فرو مايگان:
  امام (علیه السلام) فرمود: عجبا! آیا خلافت با همنشینی پیامبر حاصل می شود؛ ولی با همنشینی و خویشاوندی حاصل نمی گردد مرحوم سید می گوید: از آن حضرت شعری در همین زمینه نقل شده است که (خطاب به خلیفه اوّل) می گوید: اگر تو به سبب شورا مالک امور مردم شدی این چه شورایی است که طرف های مشورت (امثال من و جمعی از بنی هاشم و دیگران) غایب بودند و اگر از طریق قرابت با پیامبر دربرابر مخالفانت استدلال کردی دیگری (اشاره به خود امام است) از تو به پیامبر سزاوارتر و نزدیک تر است. قال الرّضیّ: و روی له شعْر فی هذا الْمعْنی: فانْ کنْت بالشّوری ملکْت امورهمْ *** فکیْف بهذا والْمشیرون غیّب و انْ کنْت بالْقرْبی حججْت خصیمهمْ *** فغیْرک اوْلی بالنّبیّ و اقْرب.

  حکمت 168 - جلوگيري از بد کاري:
  امام (علیه السلام) فرمود: فرمان مرگ نزدیک است و مدت همراهی (با دنیا) کوتاه.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  خطبه 235 - هنگام غسل دادن و کفن کردن رسول خدا:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  این سخن را هنگامی ایراد فرمود که مشغول غسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و آماده کردن او برای دفن بود
  پدر و مادرم فدایت باد ای رسول خدا! با مرگ تو چیزی قطع شد که با مرگ دیگری قطع نگشت و آن نبوّت و پیام آوردن (ازسوی خدا) و اخبار آسمان بود. ولی مصیبت تو این اثر را داشت که تسلی دهنده دربرابر مصائب غیر توست (و با توجّه به این، مصائب دیگر در نظرم کوچک و کم اهمیّت است، اضافه بر این) مصیبت تو آن قدر گسترده است که عموم مردم در آن عزادارند. اگر تو ما را به صبر و شکیبایی امر نفرموده بودی و از جزع و بی تابی نهی نمی کردی، آن قدر برای تو گریه می کردیم که اشک هایمان تمام شود و این درد جانکاه همیشه برایمان باقی بود و حزن و اندوهمان دائمی، و همه این ها در مصیبت تو کم بود؛ امّا چه می توان کرد، چون مرگ چیزی است که نمی توان آن را بازگرداند و قدرت بر دفع آن نیست. پدر و مادرم فدایت باد! ما را در پیشگاه پروردگارت یاد کن و همیشه به خاطر داشته باش.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  حکمت 147 - عهد و پيمان:
  از سخنان امام (علیه السلام) به کمیل بن زیاد نخعی است
  کمیل بن زیاد می گوید: امیرمومنان علی بن ابی طالب (علیه السلام) دست مرا گرفت وبه سوی صحرا (خارج شهر کوفه) برد هنگامی که به صحرا رسید آه پردردی کشید و فرمود: ای کمیل بن زیاد! دل ها همانند ظرف هاست پس بهترین آنها ظرفی است که مقدار بیشتری را بتواند نگهداری کند بنابراین آنچه را که به تو
  می گویم حفظ کن وبه خاطر بسپار. مردم سه گروه اند: علمای ربانی، دانش طلبان در طریق نجات واحمقان بی سروپا و بی هدف که دنبال هر صدایی می روند و با هر بادی حرکت می کنند؛ آنهایی که با نور علم روشن نشده و به ستون محکمی پناه نبرده اند. ای کمیل! علم از مال بهتر است (چرا که) علم، از تو پاسداری می کند ولی تو باید از مال پاسداری کنی. مال با هزینه کردن کاستی می گیرد در حالی که علم، با انفاق افزون می گردد. دست پروردگان مال، با زوال آن از بین می روند (ولی دست پروردگان علوم پایدارند) ای کمیل بن زیاد! آشنایی با علم ودانش آیینی است که انسان به آن جزا داده می شود و باید به آن گردن نهد، به وسیله آن در دوران حیات، کسب طاعت فرمان خدا می کند و بعد از وفات نام نیک از اومی ماند (درحالی که مال به تنهایی نه وسیله طاعت است نه سبب نیک نامی بعد از مرگ) علم حاکم است و مال محکوم علیه (علم فرمانده است ومال فرمان بردار). ای کمیل! ثروت اندوزان هلاک شده اند در حالی که ظاهرآ در صف زندگان اند؛ ولی دانشمندان تا جهان برقرار است زنده اند. گرچه خود آن ها از میان مردم بیرون رفته اند؛ ولی چهره و آثارشان در دل ها ثبت است. (امام (علیه السلام) فرمود: بدان ای کمیل!) در اینجا علم فراوانی است  و با دست اشاره به سینه مبارکش کرد  ای کاش افراد لایقی را برای آن می یافتم (تا به آنها تعلیم دهم) آری کسی را می یابم که زود درک می کند ولی (از نظر تقوا) قابل اطمینان واعتماد نیست و دین را وسیله دنیا قرار می دهد و از نعمت خدا بر ضد بندگانش استفاده می کند و از دلایل الهی بر ضد اولیایش کمک می گیرد، یا کسی که مطیع حاملان حق است اما چون بصیرتی به پیچ وخم های علم و شبهات ندارد با نخستین شبهه و ایراد، شک در دل او پیدا می شود. آگاه باش (ای کمیل!) نه این به درد می خورد و نه آن، یا کسی که اسیر لذت است و در چنگال شهوات گرفتار (وبه همین دلیل دین و ایمانش را در پای لذات و شهواتش قربانی می کند)، یا کسی که حریص به جمع کردن مال و اندوختن آن است. این دو (این گروه وگروه پیشین) به هیچ وجه از دین داران نیستند و شبیه ترین موجودات به
  چهارپایانی هستند که برای چرا رها شده اند. (آری) این گونه علم با مرگ حاملانش می میرد. (سپس امام (علیه السلام) فرمود: درست است که عالمان باعمل اندک اند و علم و دانش با مرگ حاملانش می میرد ولی) بار خدایا! آری، هرگز روی زمین از کسی که با حجت الهی قیام کند خالی نمی شود؛ خواه ظاهر و آشکار باشد و یا ترسان وپنهان. وجود آنها به این سبب است که دلایل الهی و نشانه های روشن او هرگز باطل نگردد و از دست نرود. آنها چند نفرند و کجا هستند به خدا سوگند! تعدادشان کم و قدر و مقامشان نزد خدا بسیار والاست. خداوند به وسیله آنها حجت ها و دلایلش را حفظ می کند تا به افرادی که نظیر آنها هستند بسپارند وبذر آن را در قلوب افرادی شبیه خود بیفشانند. علم و دانش با حقیقت بصیرت به آنها روی آورده و روح یقین را لمس کرده اند. آنها آنچه را که دنیاپرستان
  هوس باز مشکل می شمردند آسان یافته اند و به آنچه جاهلان از آن وحشت دارند انس گرفته اند. آنها در دنیا با بدن هایی زندگی می کنند که ارواحشان به عالم بالا تعلق دارد، خلفای الهی در زمین اند و دعوت کنندگان به سوی آئینش. آه، آه، چقدر اشتیاق دیدارشان را دارم. ای کمیل! (همین قدر کافی است) هر زمان که می خواهی بازگرد.

  خطبه 203 - تشويق ياران خود به پرداختن به آخرت:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  درباره زهد در دنیا و تشویق به آخرت
  ای مردم! دنیا تنها سرای عبور و آخرت خانه جاودانه است، حال که چنین است از این گذرگاه خود برای محل استقرار خویش (در آخرت)، توشه برگیرید و پرده های خویش را در نزد کسی که از اسرارتان آگاه است ندرید و قلوبتان را از دنیا خارج کنید پیش از آن که بدن هایتان از آن خارج شود، چراکه شما در دنیا آزمایش می شوید و برای غیر آن، آفریده شده اید. هنگامی که انسان می میرد، مردم می گویند: چه چیزی باقی گذاشت ولی فرشتگان می گویند: چه چیزی پیش از خود فرستاد خدا پدرتان را رحمت کند، بخشی از ثروت خود را از پیش بفرستید تا به عنوان قرض (نزد خدا) برای شما باقی بماند و همه را برای بعد از خود نگذارید که مسئولیت سنگینی بر دوش شما خواهد گذاشت.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.


text: با مرگ پیامبر چه چیزی قطع شد
date: 2026-02-24 12:37:14
type: private
first_name: m
answer:
  در متن‌های ارائه شده، با مرگ پیامبر چه چیزی قطع شد، به طور مستقیم بیان نشده است. با این حال، در "حکمت 323 - نکوهش آنانکه در بندگي کوتاهي کنند"، امام علی (علیه السلام) در مورد فریب خوردگان (که در اینجا به خوارج اشاره دارد) فرمودند: "بدا به حال شما. به یقین کسی که شما را فریب داد به شما ضرر زد." و در پاسخ به این سوال که چه کسی آنها را فریب داد، فرمودند: "شیطان گمراه کننده و نفس اماره به سوئ. آن ها را به وسیله آرزوها فریفتند، راه گناه را بر آنان گشودند، نوید پیروزی به آن ها دادند و آنان را به سرعت به جهنم فرستادند." این سخنان نشان می‌دهد که پس از مرگ پیامبر، گمراهی توسط شیاطین و نفس اماره و در نتیجه انحراف از مسیر حق، رخ داد.

  همچنین در "خطبه 61 - در باب خوارج"، امام (علیه السلام) به خوارج اشاره کرده و می‌فرمایند: "بعد از من با خوارج نبرد نکنید! زیرا کسی که در جست وجوی حق بوده وخطا کرده، همانند کسی نیست که طالب باطل بوده و آن را به دست آورده است." این بیان نیز به انحراف فکری و اشتباه در درک حق اشاره دارد که پس از دوران پیامبر (ص) شکل گرفته است.


text: اوصاف خداوند چیست
date: 2026-02-24 12:39:07
type: private
first_name: m
answer:
  خطبه 45 - گذرگاه دنيا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که روز عید فطر برای مردم بیان فرمود، و در آن خداوند را ستایش و دنیاپرستی را نکوهش می فرماید.

  نامه 62 - به مردم مصر(در سال 38 هجري) که آن را همراه مالک اشتر رحمة ال:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که همراه مالک اشتر برای اهل مصر فرستاد در آن زمان که استانداری آن جا را به او واگذار کرد.

  خطبه 152 - ستايش خدا، پيشوايان دين:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که درباره صفات خداوند و اوصاف پیشوایان دین ایراد فرموده است.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 150 - در اشارت به حوادث بزرگ 1:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن به حوادث آینده اشاره می کند و اوصاف گروهی از گمراهان را بیان می فرماید.

  خطبه 89 - در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که درباره چگونگی ظهور پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و انجام رسالت های او توسط امام (علیه السلام) بعد از آن حضرت، سخن می گوید.

  خطبه 214 - در وصف پيامبر و عالمان، و اندرز مردم:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از صفات درونی پیامبر (صلی الله علیه و آله) و اوصاف دانشمندان سخن می گوید و اندرزی می دهد که به تقوا می انجامد.

  خطبه 26 - اعراب پيش از بعثت:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استکه حال اعراب و چگونگی حیات و معیشت آنان را در پیش از بعثت پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیان می کند؛ آنگاه به شرح حال خویش در سال های قبل از بیعت مسلمین با وی، می پردازد.

  خطبه 1 - آغاز آفرينش آسمان و زمين آدم:
  وجودی است که سابقه عدم برای او نیست. با همه چیز همراه است، امّا نه این که قرین آن باشد و با همه چیز مغایر است، امّا نه این که از آن بیگانه و جدا باشد. او انجام دهنده (هرکاری) است، امّا نه به آن معنا که حرکات و ابزاری داشته باشد. بیناست حتّی در آن زمانی که موجود قابل رویتی از خلقش وجود نداشته است. یگانه و تنهاست زیرا کسی نیست که او با آن کس انس گیرد و از فقدانش ناراحت و متوحّش شود. و هرکس بگوید: خدا در چیست او را در ضمن چیزی پنداشته و هرکس بپرسد: بر روی چه قرار دارد جایی را از او خالی دانسته است. همواره بوده و از چیزی به وجود نیامده است.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.


text: اوصاف خداوند چیست
date: 2026-02-24 12:39:21
type: private
first_name: m
answer:
  ## اوصاف خداوند چیست؟

  در متون ارائه شده، اوصاف خداوند به طور مستقیم و جامع بیان نشده است. با این حال، به نکات زیر اشاره شده است:

  *   **احاطه علم خداوند به تمام جزئیات هستی:** (خطبه 198 - در سفارش به تقوا و وصف اسلام و پيامبر)
  *   **یگانگی خداوند:** "گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست." (خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار)
  *   **مفهوم حق خداوند در نعمت‌ها:** "خداوند در هر نعمتی حقی دارد." (حکمت 244 - حکمتهاي بعضي از احکام شرعي)
  *   **وجود پیش از هر چیز و عدم درک با فکر و عقل:** (خطبه 182 - در توحيد الهي و يادي از ياران شهيد خود در صفين)
  *   **عدم نیاز به اعضا و ابزار، سخن گفتن بدون نیاز به زبان و حنجره:** (خطبه 182 - در توحيد الهي و يادي از ياران شهيد خود در صفين)
  *   **عدم مقایسه با مردم:** (خطبه 182 - در توحيد الهي و يادي از ياران شهيد خود در صفين)

  همچنین، به این نکته اشاره شده است که عقول از درک کنه ذات و صفات آفریدگار ناتوان هستند. (خطبه 165 - آفرينش طاووس)


text: حج خانه خدا بر چه کسی فرض است
date: 2026-02-24 12:40:35
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 136 - شکيبايي 3:
  امام (علیه السلام) فرمود: نماز وسیله تقرب هر پرهیزگاری است و حج، جهاد هر ضعیف، و برای هر چیز زکاتی است و زکات بدن روزه است و جهاد زن شوهرداری شایسته اوست.

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 130 - سخني با ابوذز:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که خطاب به «ابوذر» هنگامی که به «ربذه» تبعید می شد، ایراد فرمود
  ای ابوذر! تو به خاطر خدا (بر آن ها) غضب کردی پس به آن کس که برایش غضب کردی امیدوار باش، آن گروه به خاطر دنیایشان از تو بر ترسیدند و تو به خاطر دینت از آن ها ترسیدی! بنابراین، آنچه را که آن ها برای (از دست دادن) آن در وحشت اند به خودشان واگذار، و برای آنچه به دلیل از دست رفتنش می ترسی، از آن ها فرار کن!
  چه نیازمندند آن ها به آنچه از آن منعشان کردی، و چه بی نیازی از آنچه تو را از آن منع کردند. و به زودی می دانی چه کسی فردای قیامت سود می برد و چه کسی (از فزونی رحمت الهی) مورد غبطه واقع می شود. (بدان) اگر درهای آسمان ها وزمین ها به روی بنده ای بسته شده باشد، و او تقوای الهی را پیشه کند خداوند راهی در زمین و آسمان برای او خواهد گشود. (ای ابوذر!) چیزی جز حق مایه آرامش تو نشود. و چیزی غیر از باطل تو را به وحشت نیفکند. اگر تو دنیای آن ها را پذیرفته بودی (و به آن ها در نیل به مطامعشان کمک می کردی) تو را دوست می داشتند. و اگر سهمی از آن را به خود اختصاص می دادی (و با آن ها کنار می آمدی) به تو امان می دادند!.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 1 - آغاز آفرينش آسمان و زمين آدم:
  (خداوند) حجّ بیت الله (خانه گرامی و محترمش) را بر شما واجب کرده است، همان خانه ای که آن را قبله مردم قرار داده که همچون تشنه کامانی که به آبگاه می روند به سوی آن می آیند و همچون کبوتران به آن پناه می جویند. خداوند، حج را علامت فروتنی در برابر عظمتش و نشانه ای از اعتراف به عزّتش قرار داده و از میان خلق خود، شنوندگانی را برگزیده که دعوت او را اجابت کرده و سخنانش را تصدیق نموده اند و در جایگاه پیامبران الهی وقوف کرده و به فرشتگانی که بر گرد عرش الهی می گردند، شبیه می شوند. سودهای فراوانی در این تجارت خانه عبادت الهی به دست آورده و به سوی میعادگاه آمرزش و مغفرتش می شتابند. خداوند متعال این خانه را پرچم (یا علامتی) برای
  اسلام قرار داده و حرم امنی برای پناه جویان. ادای حقّ آن را واجب شمرده و حجّ آن را لازم کرده، و بر همه شما زیارت خانه اش را به طور دسته جمعی مقرّر داشته و فرموده است: «برای خدا بر مردم (واجب) است که آهنگ خانه (او) کنند آن ها که توانایی رفتن به سوی آن را دارند و هر کس کفر ورزد (و حجّ را ترک کند به خود زیان رسانده است) خداوند از همه جهانیان بی نیاز است».

  حکمت 57 - گفتار بي انديشه:
  امام (علیه السلام) فرمود: قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود. سیّد رضی می گوید: این کلام از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز نقل شده است؛ (قال الرّضی: و قدْ روی هذا الْکلام عن النّبیّ (صلی الله علیه و آله)).

  حکمت 346 - دانا و زيرک:
  امام (علیه السلام) فرمود: آبرویت جامد است و تقاضا آن را آب کرده، فرو می ریزد. ببین آن را نزد چه کسی فرو می ریزی.

  خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است که در آن یاران خود را با یاران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مقایسه می فرماید.

  نامه 67 - به قثم بن عباس، کارگزار امام در مکه:
  از نامه های امام (علیه السلام)
  به قثم بن العباس، فرماندار مکه است
  اما بعد (از حمد وثنای الهی)، مراسم حج را (و زیارت خانه خدا را به نحو احسن) برای مردم برپا دار. ایام الله و روزهای الهی را به آن ها یادآور شو. صبح و عصر برای رسیدگی به امور مردم جلوس کن، حکم الهی را برای کسانی که پرسش دینی دارند بیان کن، جاهلان را تعلیم ده و با دانشمندان مذاکره کن و نباید در میان تو ومردم واسطه و سفیری جز زبانت و حاجب و دربانی جز چهره ات باشد. افرادی را که به تو حاجت دارند از ملاقات با خویش محروم مساز، چراکه اگر آن ها در ابتدا از در خانه ات رانده شوند بعدآ برای حل مشکلاتشان تو را نخواهند ستود. و درباره اموالی که نزد تو از مال الله جمع شده دقت کن و آن را به مصرف عیالمندان و گرسنگانی که نزد تو هستند برسان آن گونه که دقیقآ به دست فقرا و نیازمندان برسد و مازاد آن را نزد ما بفرست تا میان نیازمندانی که در این جا هستند تقسیم کنیم. به مردم مکه دستور ده تا از کسانی که در این شهر مسکن می گزینند اجاره بها نگیرند، زیرا خداوند سبحان می فرماید: «و در این سرزمین «عاکف» و «بادی» یکسان اند؛ منظور از «عاکف» کسی است که در آن سرزمین اقامت دارد و منظور از «بادی» کسی است از غیر اهل مکه که برای حج به مکه می آید. خداوند به ما و شما توفیق انجام اعمالی را دهد که موجب رضا و محبّت اوست، والسلام.

  خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استمرحوم سیّد رضی در آغاز این خطبه می گوید: اخبار متواتری از گوشه و کنار به امام (علیه السلام) رسید که اصحاب معاویه، بر پاره ای از بلاد، استیلا یافته اند. عبیدالله بن عباس و سعید بن نمران، فرمانداران امام (علیه السلام) در یمن، پس از غلبه بسْربن ابی ارْطاره بر آنجا، نزد امام (علیه السلام) بازگشتند. امام (علیه السلام) برای توبیخ و سرزنش اصحابش به دلیل مسامحه در جهاد و تخلّف از دستوراتش، بر منبر ایستاد و این سخن را ایراد فرمود.


text: حج خانه خدا بر چه کسی فرض است
date: 2026-02-24 12:40:59
type: private
first_name: m
answer:
  **سوال اصلی:** حج خانه خدا بر چه کسی فرض است؟

  **پاسخ نهایی:**

  بر اساس متن نهج البلاغه، حج خانه خدا بر کسانی فرض است که **توانایی رفتن به سوی آن را دارند** (خطبه 1 - آغاز آفرينش آسمان و زمين آدم).

  همچنین اشاره شده است که حج "جهاد زن شوهرداری شایسته اوست" (حکمت 136 - شکيبايي 3)، که نشان‌دهنده این است که کیفیت اجرای حج برای زنان شوهردار متفاوت است، اما وجوب آن در صورت توانایی برقرار است.


text: در غوغاى ساحران حضرت موسی از چه ترسید
date: 2026-02-24 12:41:59
type: private
first_name: m
answer:
  نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت، برای معاویه نگاشت. این نامه را واقدی در کتاب «الجمل» آورده است
  این نامه ای است از بنده خدا علی امیرمومنان به معاویه فرزند ابوسفیان. اما بعد (از حمد و ثنای الهی، ای معاویه!) از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). این داستان، طولانی است و سخن در این جا فراوان است. گذشته گذشته است و آینده روی آورده (بنابراین سخن درباره این گونه مسائل را کنار بگذار) اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا، والسلام.

  نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به ابوموسی اشعری، فرماندار آن حضرت در کوفه هنگامی که به آن حضرت خبر رسید که ابو موسی اهل کوفه را از حرکت (به سوی بصره) برای همراهی آن حضرت در جنگ جمل بازداشته است
  این نامه ای است از بنده خدا علی، امیرمومنان به عبدالله بن قیس (ابوموسی اشعری) اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، سخنی از تو به من گزارش داده شده که هم به سود توست و هم به زیان تو. هنگامی که فرستاده من بر تو وارد شد دامن بر کمر زن و کمربندت را محکم ببند و از لانه ات بیرون آی و از کسانی که با تو هستند (برای شرکت در میدان جهاد و مبارزه با شورشیان بصره) دعوت کن؛ اگر حق را یافتی و تصمیم خود را گرفتی آن ها را (با خود به سوی ما) بیاور و هرگاه سستی را پیشه کردی از مقام خود کنار برو. به خدا سوگند! (در صورت تخلف از این دستور) هرجا باشی به سراغ تو خواهند آمد و تو را رها نخواهند ساخت تا گوشت و استخوانت و تر و خشکت به هم درآمیزد و حتی نتوانی بر زمین بنشینی و (تو را چنان محاصره می کنند که) از پیش رویت همان گونه خواهی ترسید که از پشت سرت. این فتنه (فتنه جمل) به آن آسانی ای که تو فکر می کنی نیست، بلکه حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود. اندیشه خود را به کار گیر و مالک کار خود باش و بهره و نصیبت را دریاب (و در میدان جهاد اسلامی با ما همراه باش) ولی اگر این کار برای تو خوشایند نیست (و لجوجانه بر فکر خود اصرار داری، از فرمانداری کوفه) کنار برو (و بدان که) نه گشایشی برای تو خواهد بود و نه نجاتی (نه راه رستگاری در دنیا و نه رستگاری در آخرت) اگر تو در خواب فرو روی سزاست که دیگران انجام وظیفه کنند و آن چنان به دست فراموشی سپرده شوی که نگویند فلانی کجاست به خدا سوگند! این راه (که ما می رویم) راه حقی است که به وسیله مرد حق پیموده می شود و من باکی ندارم که خدانشناسان (همچون تو) چه کار می کنند. والسلام.

  خطبه 146 - راهنمائي عمر در جنگ با ايرانيان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است که پس از مشورت خواهی عمر از آن حضرت در این باره که شخصا برای جنگ با ایرانیان حرکت کند یا خیر بیان فرموده است.

  خطبه 67 - در معني انصار:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که دربرابر گروهی از قریش بیان فرمود
  گفته اند: هنگامی که اخبار «سقیفه بنی ساعده» بعد از وفات رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به امام (علیه السلام) رسید حضرت پرسید: انصار (در برابر پیشنهاد خلافت برای مهاجرین) چه گفتند پاسخ دادند: انصار گفتند که زمامداری از ما انتخاب شود و زمامداری از شما (و امر خلافت، در میان ما دو گروه به طور مساوی باید تقسیم شود!) در این هنگام امام (علیه السلام) این سخنان را ایراد فرمود. چرا دربرابر آن ها (یعنی انصار که تقاضا داشتند خلیفه ای از ما و خلیفه ای از مهاجرین باشدبه این حدیث) استدلال نکردید که پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره آن ها (انصار) فرمود: «با نیکان آن ها به نیکی رفتار کنید و از بدان آن ها درگذرید» حاضران عرض کردند:«این چه دلیلی بر ضدّ آن ها می شود» امام (علیه السلام) فرمود: «اگر حکومت و زمامداری در میان آن ها بود، سفارش درباره آن ها (به مهاجران) معنا نداشت». سپس فرمود: «قریش به چه چیز استدلال کردند» عرض کردند: «دلیل آن ها (برای اولویّت خود در امر خلافت) این بود که آنان از شجره رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هستند (و از خویشاوندان او)» فرمود: «آن ها به شجره استدلال کردند اما ثمره را ضایع ساختند!» (اگر خویشاوند پیامبر (صلی الله علیه و آله) بودن، دلیل بر اولویّت است، اهل بیت او بودن، به طریق اولی دلیل بر این امر خواهد بود).

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رحلت فرمود، عباس و ابوسفیان به علی (علیه السلام) عرض کردند که آماده اند با او برای خلافت بیعت کنند (و این در زمانی بود که بیعت در «سقیفه» برای «ابوبکر» پایان یافته بود  حضرت نپذیرفت و این خطبه را ایراد فرمود  و در آن، نهی از فتنه و آشوب می کند و از روحیه و آگاهی های خود پرده برمی دارد).

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 163 - در توحيد الهي:
  ستایش، مخصوص خداوندی است که آفریدگار بندگان است؛ خداوندی که گستراننده زمین، جاری کننده سیل در رودخانه ها و رویاننده گیاهان بر کوه ها و تپّه هاست. نه برای اوّل بودن او آغازی است و نه برای ازلیّتش پایانی. آغازی است که همواره بوده و پایانی است که سرآمدی ندارد. پیشانی ها در برابر
  عظمتش به خاک افتاده و لب ها به یگانگی اش گشوده شده است. برای هر مخلوقی به هنگام آفرینش، حدّی قرار داد تا با وجود مقدّسش شباهت نیابد. افکار و اندیشه ها هرگز نمی توانند با حدود و حرکات و نه با اعضا و ابزار، اندازه و حدّی برای او بیان کنند. هرگز درباره او نتوان گفت: کی (به وجود آمده) و برایش سرآمدی نیست که گفته شود. تا کی (باقی است) آشکاری است که درباره اش نتوان گفت: از چه چیز عیان شده است و مخفی و پنهانی است که نمی توان گفت: در چه چیز پنهان شده است او نه جسم قابل رویت است که بتوان انتهایش را جست وجو کرد و نه پوشیده و پنهان است که چیزی بر آن محیط باشد. نزدیکی او به موجودات آن چنان نیست که به آن ها چسبیده باشد و دوری او از آن ها آن گونه نیست که از آن ها جدا گردد! نگاه های خیره بندگان از او پنهان نیست و نه تکرار الفاظ (بر زبان آن ها)، نه نزدیک شدن به تپّه ها و بالا رفتن از آن ها و نه برداشتن گام های بلند در شب های ظلمانی. شب هایی که (سرانجام) ماه درخشان بر آن می تابد (و از ظلمت آن می کاهد) و خورشید نورانی در غروب و طلوع، ماه را تعقیب می کند علم او در تغییرات و دگرگونی های زمان ها و روزگاران از روی آوردن شب و پشت کردن روز نافذ است. (و دامنه علمش به قدری گسترده است که) پیش از پایان و سرآمد هر چیز و قبل از احصا و شمارش آن ها از همه آگاهی داشته و دارد، و چیزی بر او مخفی وپنهان نیست، از آنچه محدودکنندگانش به او نسبت می دهند از نظر اندازه و ابعاد و استقرار در مسکن و جایگزین شدن در مکان، برتر است (چرا که) حدّ و اندازه مخصوص آفریده های اوست و مربوط به غیر او.

  خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي:
  از خطبه های امام (علیه السلام) استمرحوم سیّد رضی در آغاز این خطبه می گوید: اخبار متواتری از گوشه و کنار به امام (علیه السلام) رسید که اصحاب معاویه، بر پاره ای از بلاد، استیلا یافته اند. عبیدالله بن عباس و سعید بن نمران، فرمانداران امام (علیه السلام) در یمن، پس از غلبه بسْربن ابی ارْطاره بر آنجا، نزد امام (علیه السلام) بازگشتند. امام (علیه السلام) برای توبیخ و سرزنش اصحابش به دلیل مسامحه در جهاد و تخلّف از دستوراتش، بر منبر ایستاد و این سخن را ایراد فرمود.

  خطبه 114 - در اندرز به مردم:
  (آگاه باشید) دنیا سرای فنا، مشقت، دگرگونی و عبرت است. از نشانه های فنای آن این است که همچون تیراندازی ماهر، کمان را آماده ساخته (هرگز) تیرهایش به خطا نمی رود، و مجروحانش بهبودی نمی یابند. زندگان را هدف تیرهای مرگ و تندرستان را هدف بیماری، و نجات یافتگان را هدف هلاکت قرار می دهد. دنیا خورنده ای است که هرگز از خوردن (انسان ها) سیر نمی شود ونوشنده ای است که (از نوشیدن خون بشر) هیچ گاه عطش او فرو نمی نشیند. و از نشانه های درد و رنج دنیا این است که انسان اموالی را گردآوری می کند که هرگز نمی تواند آن را بخورد و مصرف کند، و بناهایی می سازد که هیچ گاه در
  آن ها ساکن نمی شود، سپس از این جهان به سوی خدا می رود درحالی که نه مالی با خود می برد و نه خانه ای را همراه خویش منتقل می سازد. و از نشانه های دگرگونی آن این است که آن کس که روزی مورد ترحم مردم بوده، روز دیگر مورد غبطه آن ها واقع می شود، و آن کس که مورد غبطه بود مورد ترحم قرار می گیرد، و این نیست مگر به دلیل زوال سریع نعمت ها و نزول ناگهانی بلاها. و از نشانه های عبرت انگیز بودن آن این است که انسان در حالی که نزدیک است به آرزوهایش برسد ناگهان اجلش فرامی رسد و امیدش را قطع می کند، نه او به آرزو رسیده و نه آنچه مورد آرزوی اوست بقایی دارد. سبْحان الله! چه کمیاب است سرور و نشاط در این دنیا! و چه تشنگی زاست سیراب شدنش، و چه زود سایه هایش از میان می رود. نه آنچه قرار است رخ دهد، قابل پیشگیری است و نه آنچه گذشته است بازمی گردد. سبْحان الله! چقدر زندگان به مردگان نزدیک اند؛ چراکه به زودی به آن ها ملحق می شوند وچقدر مردگان از زندگان دورند، زیرا برای همیشه از آن ها جدا شده اند!.


text: در غوغاى ساحران حضرت موسی از چه ترسید
date: 2026-02-24 12:43:01
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت موسی (ع) از غوغای ساحران نترسید.

  **اولین رهبر یا رئیس جریان خوارج چه کسی بود؟**
  متن مربوط به این سوال یافت نشد.

  **حکمت 323 - نکوهش آنانکه در بندگي کوتاهي کنند:**
  از متن بالا هیچ اطلاعاتی درباره اولین رهبر یا رئیس جریان خوارج استخراج نمی‌شود.

  **حکمت 323 - نکوهش آنانکه در بندگي کوتاهي کنند:**
  این سوال در متن موجود نیست.


text: علاقه فرزند ابوطالب به مرگ به چه چیزی تشبیه شده
date: 2026-02-24 12:44:29
type: private
first_name: m
answer:
  حکمت 466 - ستايش پاکدامني:
  امام (علیه السلام) فرمود: چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است. مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار می گوید: «این کلام امام (علیه السلام) از تشبیهات عجیب است. امام (علیه السلام) نشیمنگاه را به مشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک می بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر (صلی الله علیه و آله) شنیده شده ولی جمعی آن از امیرمومنان (علیه السلام) نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم»؛ (قال الرضیّ: و هذه من الاستعارات العجیبه، کانّه یشبّه السّه بالوعائ، و العین بالوکائ، فاذا اطلق الوکائ لم ینضبط الوعائ و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبیّ (صلی الله علیه و آله) و قد رواه قوم لامیرالمومنین (علیه السلام) و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم: «بمجازات الآثار النبویّه»).

  خطبه 172 - درباره خلافت خود،نکوهش اصحاب جمل:
  ستایش، مخصوص خداوندی است که هیچ آسمانی، آسمان دیگر را از دید علم او نمی پوشاند و نه هیچ زمینی زمین دیگر را. در بخش دیگری از خطبه آمده است:گوینده ای به من گفت: ای فرزند ابوطالب! تو درباره این امر یعنی خلافت  حریصی! در پاسخش گفتم: به خدا سوگند! شما با این که دورترید، حریص ترید (چراکه خلافت، شایسته اهل بیت پیامبر (علیهم السلام) است که به این کانون هدایت نزدیک ترند) و من شایسته تر و نزدیک ترم. من فقط حق خویش را مطالبه کردم، ولی شما میان من و آن حائل می شوید و دست ردّ بر سینه ام می گذارید. هنگامی که در آن جمع حاضر با این دلیل کوبنده به او پاسخ گفتم، مبهوت و سرگردان ماند و نمی دانست در پاسخم چه بگوید!
  بارخدایا! من دربرابر قریش و کسانی که آنان را یاری می دهند از تو استعانت می جویم (وشکایت پیش تو می آورم) آن ها پیوند خویشاوندی مرا قطع کردند ومقام و منزلت عظیم مرا کوچک شمردند و برای مبارزه با من در غصب چیزی که حق من بود، همدست شدند (و به این هم اکتفا نکردند) سپس گفتند: بعضی از حقوق را باید گرفت و پاره ای را باید رها کرد (و این از حقوقی است که باید رها سازی).

  حکمت 473 -:
  به حضرت عرض کردند: چه خوب بود محاسن خود را رنگ و خضاب می کردید. امام (علیه السلام) در پاسخ فرمود: خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم. (منظور امام (علیه السلام) رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود).

  خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا:
  اگر (درباره خلافت و شایستگی هایم برای آن و وضعیّت پیامبر (صلی الله علیه و آله) در این زمینه نسبت به من) سخن بگویم می گویند: او به حکومت بر مردم و زمامداری آن ها حریص است! و اگر سکوت کنم می گویند: از مرگ می ترسد! عجیب است، بعد از آن همه حوادث گوناگون (جنگ های بدر، احد، حنین، خیبر و احزاب و بعد از آن همه رشادت هایی که در غزوات اسلامی از من دیده یا شنیده اند چگونه ممکن است مرا به ترس از مرگ نسبت دهند) به خدا سوگند انس و علاقه فرزند ابوطالب به مرگ (و شهادت در راه خدا و اطاعت از اوامر الهی) از انس و علاقه طفل شیرخوار به پستان مادرش بیشتر است! (ولی اگر من سکوت می کنم) به دلیل آن است که اسراری در درون دارم که اگر آن ها را اظهار کنم شما همچون طناب های داخل چاه های عمیق به لرزه درمی آیید!.

  نامه 62 - به مردم مصر(در سال 38 هجري) که آن را همراه مالک اشتر رحمة ال:
  از نامه های امام (علیه السلام) است که همراه مالک اشتر برای اهل مصر فرستاد در آن زمان که استانداری آن جا را به او واگذار کرد.

  خطبه 34 - پيکار با مردم شام:
  شما به شتران بی ساربان می مانید که هرگاه از یک طرف گردآوری شوند، از سوی دیگر پراکنده می گردند. به خدا سوگند! شما وسیله بدی برای افروختن آتش جنگ (ضدّ دشمنان) هستید. نقشه های شوم و خطرناکی ضدّ شما کشیده می شود، امّا شما طرح و نقشه ای در برابر آن ندارید، و پیوسته اطراف شما کم می شود، (شهرهای اطراف شما را می گیرند و انسان ها را از بین می برند و شما به خشم نمی آیید) دیده دشمن (برای ضربه زدن به شما) به خواب نمی رود، در حالی که شما در غفلت و بی خبری به سر می برید. به خدا سوگند! شکست برای کسانی که دست از یاری یکدیگر بردارند حتمی است. به خدا قسم! من گمان می کنم اگر جنگ سختی درگیرد و حرارت و سوزش مرگ به شما نزدیک شود، از فرزند ابوطالب جدا می شوید، مانند جدا شدن سر از بدن، که التیامی در آن نیست.

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  خطبه 123 - هنگام نبرد صفين به يارانش فرمود:
  هرکدام از شما که در صحنه جنگ، قوت قلب بیشتری در خود احساس می کند، و در بعضی از برادرانش ضعف و سستی می بیند، باید به شکرانه برتری و شجاعتی که خدا به او بخشیده است، از وی دفاع کند، آن گونه که از خود دفاع می کند، چراکه اگر خدا می خواست، او را همانند برادرش ضعیف قرار می داد (حال که قوت و قدرت بیشتری به او بخشیده، باید شکر آن را ادا کند). (بدانید!) مرگ، طلب کننده سریعی است، که نه آن ها که بر جای خود ایستاده اند از چنگال او رهایی می یابند، و نه آن ها که فرار می کنند می توانند از دستش بگریزند. به یقین بهترین مرگ، شهادت (در راه خدا) است. سوگند به آن کس که جان فرزند ابوطالب در دست اوست! تحمل هزار ضربه شمشیر بر من، آسان تر است از مرگ در بستر در غیر طاعت خدا!.

  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  خطبه 203 - تشويق ياران خود به پرداختن به آخرت:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  درباره زهد در دنیا و تشویق به آخرت
  ای مردم! دنیا تنها سرای عبور و آخرت خانه جاودانه است، حال که چنین است از این گذرگاه خود برای محل استقرار خویش (در آخرت)، توشه برگیرید و پرده های خویش را در نزد کسی که از اسرارتان آگاه است ندرید و قلوبتان را از دنیا خارج کنید پیش از آن که بدن هایتان از آن خارج شود، چراکه شما در دنیا آزمایش می شوید و برای غیر آن، آفریده شده اید. هنگامی که انسان می میرد، مردم می گویند: چه چیزی باقی گذاشت ولی فرشتگان می گویند: چه چیزی پیش از خود فرستاد خدا پدرتان را رحمت کند، بخشی از ثروت خود را از پیش بفرستید تا به عنوان قرض (نزد خدا) برای شما باقی بماند و همه را برای بعد از خود نگذارید که مسئولیت سنگینی بر دوش شما خواهد گذاشت.


text: علاقه فرزند ابوطالب به مرگ به چه چیزی تشبیه شده
date: 2026-02-24 12:45:09
type: private
first_name: m
answer:
  در متن‌های ارائه شده، علاقه فرزند ابوطالب به مرگ به طور مستقیم به چیزی تشبیه نشده است.

  اما در **حکمت 323 - نکوهش آنانکه در بندگي کوتاهي کنند**، امام علی (ع) در مورد کشتگان خوارج می‌فرمایند: "بدا به حال شما. به یقین کسی که شما را فریب داد به شما ضرر زد." و وقتی پرسیده شد که چه کسی آنها را فریب داد، فرمودند: "شیطان گمراه کننده و نفس اماره به سوئ. آن ها را به وسیله آرزوها فریفتند، راه گناه را بر آنان گشودند، نوید پیروزی به آن ها دادند و آنان را به سرعت به جهنم فرستادند." این سخنان نشان می‌دهد که فریب خوردگان (که در اینجا به خوارج اشاره دارد) به سمت نابودی سوق داده شده‌اند.


text: امام علیه السلام هنگام دادن پرچم به فرزندش محمّد حنفیه در جنگ جمل چه فرمود
date: 2026-02-24 12:45:52
type: private
first_name: m
answer:
  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که در بعضی از روزهای جنگ صفین هنگامی که مشاهده کرد فرزندش امام حسن (علیه السلام) برای جنگ شتاب دارد، بیان فرمود
  این جوان (امام حسن (علیه السلام)) را از طرف من بگیرید و نگاه دارید (تا به میدان جنگ پا نگذارد) مبادا (مرگ او) مرا درهم بکوبد، زیرا من هرگز حاضر نیستم این دو  یعنی امام حسن و امام حسین (علیهما السلام)  را از دست بدهم تا نسل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با مرگ آن ها قطع نشود.

  خطبه 11 - خطاب به محمد حنفيه:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که به فرزندش محمّد بن حنفیّه فرمود، در آن هنگام که پرچم را در روز جنگ جمل به دست او سپرد. اگر کوه ها متزلزل شود تو تکان مخور! دندان هایت را بر یکدیگر بفشار و جمجمه خویش را به خدا عاریت ده! قدم هایت را بر زمین میخ کوب کن! و نگاهت به آخر لشکر دشمن باشد! چشمت را فرو گیر (و مرعوب نفرات و تجهیزات دشمن نشو)! و بدان!نصرت و پیروزی ازسوی خداوند سبحان است!. خداوند سبحان از فرشتگان خواست تا ودیعه ای را که نزد آن ها بود ادا کنند و به پیمانی که با او درباره سجود برای آدم و خضوع برای بزرگداشت او بسته بودند عمل نمایند و فرمود: برای آدم سجده کنید همه سجده کردند جز ابلیس که خشم و غضب و کبر و نخوت او را فراگرفت و شقاوت و بدبختی بر وی غلبه کرد، به آفرینش خود افتخار نمود و خلقت آدم را از گل خشکیده، سبک شمرد. خداوند خواسته او را پذیرفت چرا که مستحق غضب الهی بود و می خواست امتحان را بر بندگان تمام کند و وعده ای را که به او داده بود، تحقّق بخشد. فرمود: تو از مهلت داده شدگانی (نه تا روز قیامت بلکه) تا روز و وقت معیّنی.

  حکمت 233 - زيان ستم 1:
  امام (علیه السلام) به فرزندش امام حسن (علیه السلام) فرمود: هرگز کسی را به مبارزه دعوت مکن (و آغازگر جنگ مباش) ولی اگر کسی تو را به مبارزه فراخواند اجابت کن (و در جهاد با دشمن سستی مکن) زیرا دعوت کننده به مبارزه ستمکار و ستمکار در هر حال مغلوب است.

  خطبه 91 - خطبه اشباح:
  از خطبه های درخشان امام (علیه السلام) است که به خطبه «اشباح» معروف است 
   مسعده بن صدقه از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیرمومنان (علیه السلام) این خطبه را بر منبر کوفه به این دلیل ایراد کرد که شخصی از امام (علیه السلام) خواست، خدا را آن چنان برایش توصیف کند که گویا او را با چشم می بیند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام (علیه السلام) از این سخن خشمگین شد و اعلام کرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعیّت شد، امام (علیه السلام) بر منبر قرار گرفت، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره اش متغیّر؛ پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین فرمود:.

  حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:
  به هنگام بازگشت امیرمومنان علی (علیه السلام) از میدان صفین، «سهل بن حنیف» در کوفه چشم از دنیا فروبست در حالی که محبوب ترین مردم نزد امام (علیه السلام) بود. امام (علیه السلام) فرمود:
  حتی اگر کوهی مرا دوست بدارد از هم می شکافد و فرو می ریزد!.

  خطبه 73 - درباره مروان:
  از سخنان امام (علیه السلام)
  که به مروان بن حکم در بصره فرمود
  اویان اخبار، چنین نقل کرده اند که «مروان بن حکم» روز جنگ جمل

  اسیر شد (و او را خدمت علی (علیه السلام) آوردند) از امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) شفاعت خواست و آن ها نزد پدر برای او شفاعت کردند و درباره عفو او سخن گفتند، امام (علیه السلام) او را آزاد فرمود. آن دو بزرگوار عرض کردند: ای امیرمومنان! اجازه می دهید او با شما بیعت کند امام (علیه السلام) این خطبه را ایراد فرمود. مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!.

  خطبه 77 - نکوهش رفتار بني اميه با آن حضرت:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  که آن را در زمان عثمان، هنگامی که «سعید بن عاص» حق مسلّم امام (علیه السلام) را از بیت المال (به منظور قرار دادن آن حضرت در تنگناهای اقتصادی) دریغ داشت، بیان فرمود
  بنی امیّه از میراث محمّد (صلی الله علیه و آله) جز مقدار کمی در اختیار من نمی گذارند، به اندازه یک بار دوشیدن شیر شتر. به خدا سوگند! اگر زنده بمانم آن ها را از صحنه حکومت اسلامی بیرون خواهم ریخت، همان گونه که قصّاب اعضای درون شکم حیوان را  که به روی زمین می افتد  از خاک پاک می کند!.

  خطبه 219 - هنگام گذشتن از کشته شدگان جمل:
  از سخنان امام (علیه السلام) است
  این سخن را هنگامی فرمود که در روز جنگ جمل از کنار کشته طلحه بن عبدالله و عبدالرحمن بن عتّاب بن اسید عبور کرد
  ابومحمد (طلحه) در این مکان، غریب مانده است (و جسد بی جانش در وسط بیابان افتاده است). بدانید! به خدا قسم! من خوش نداشتم که اجساد قریش (پیشگامان) در زیر این آسمان بر روی زمین افتاده باشد (ولی جاه طلبی وپیمان شکنی آن ها کارشان را به این جا رساند) من سزای «بنی عبد مناف» را دادم (و خون شیعیانم را که به هنگام ورود به بصره و غارت بیت المال ریخته بودند، قصاص کردم) ولی روسای قبیله «بنی جمح» از دست من گریختند، آن ها به سوی امری گردن کشیده بودند که اهلیّت آن را نداشتند و پیش از آن که به آن برسند گردن هایشان شکسته شد!.

  خطبه 35 - بعد از حکميت:
  از سخنان امام (علیه السلام) استاز خطبه های امام (علیه السلام) است
  که پس از پایان گرفتن جریان حکمین ایراد فرمود، (عمروبن عاص با حیله و تزویر، ابوموسی اشعری نادان را فریب داد تا علی (علیه السلام) را از خلافت خلع و معاویه را نصب کنند و این موضوع مردم عراق را سخت تکان داد) و در این خطبه، امام (علیه السلام) بعد از حمد و ثنای الهی بر این ابتلا، به شرح آن می پردازد. ستایش مخصوص خداوند است، هر چند روزگار، حوادث سنگین و مهم (و دردناکی برای ما) پیش آورده است. و گواهی می دهم که معبودی جز خداوند یگانه نیست، شریکی ندارد و معبودی با او نیست و گواهی می دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) بنده (برگزیده) و فرستاده اوست. امّا بعد؛ نافرمانی از دستور نصیحت کننده مهربان دانای باتجربه، موجب حسرت و اندوه می گردد و پشیمانی به بار می آورد. من درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به شما گفتم و نظر خالص خویش را در اختیار شما گذاشتم؛ اگر به سخنان قصیر، گوش داده می شد (چه نیکو بود)! ولی شما مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن (از قبول سخنانم) امتناع کردید، تا آن جا که گویی نصیحت کننده در پند خویش به تردید افتاد و از ادامه اندرز خودداری کرد. در این حال، مثال من و شما مانند گفتار «اخوهوازن» (مردی از قبیله بنی هوازن) است که (در یک ماجرای تاریخی) گفت:
   من در سرزمین منعرج اللوی، دستور خود را دادم (ولی شما گوش ندادید) و اثر آن را فردا صبح درک کردید.


