# requests

text: حضرت درباره فتنه و فریب دنیا چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:18:29
type: private
first_name: m
answer:
  **حضرت درباره فتنه و فریب دنیا چه فرمود؟**

  حضرت علی (علیه السلام) در سخنان خود، فتنه را به صورت‌های گوناگون توصیف کرده و از فریبندگی و ناپایداری دنیا هشدار داده‌اند.

  **فتنه:**

  *   **خودنمایی در قالب حق:** حضرت فرموده‌اند: "هنگامی که فتنه ها روی می آورد به شکل حق خودنمایی می کند و هنگامی که پشت می کند (مردم را از ماهیّت خود) آگاه می سازد. در حال روی آوردن ناشناخته است و به هنگام پشت کردن شناخته می شود؛ مانند گردبادها به بعضی از شهرها اصابت می کند و از بعضی می گذرد." (خطبه 93 - خبر از فتنه)
  *   **فتنه بنی امیّه:** آن حضرت، فتنه بنی امیّه را "فتنه ای است کور و تاریک؛ و حکومت آن فراگیر است... ولی بلای آن ویژه گروه خاصّی است، هرکس در آن فتنه بصیر و بینا باشد (و با آن به ستیز برخیزد) بلا دامان او را می گیرد. و هرکس دربرابر آن نابینا باشد، بلایی به او نمی رسد." (خطبه 93 - خبر از فتنه)
  *   **فتنه جمل:** حضرت در نامه‌ای به ابوموسی اشعری، فتنه جمل را "حادثه بزرگی است که باید بر مرکبش سوار شد و سختی هایش را هموار کرد و کوه مشکلاتش را صاف نمود." (نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه)
  *   **چرخش فتنه:** در نامه‌ای به مردم کوفه، حضرت فرمودند: "فتنه به پا خاسته و بر محور خود در گردش است." (نامه 1 - به مردم کوفه هنگامي که از مدينه به بصره ميرفت)

  **فریبندگی دنیا:**

  *   **گریز از دنیا:** حضرت بندگان خدا را به "ترک این دنیایی که سرانجام شما را ترک می گوید توصیه می کنم؛ هر چند ترک آن را دوست نداشته باشید! دنیایی که جسم های شما را کهنه و فرسوده می سازد، با این که دوست دارید همواره تازه و نو گردد!" (بدون ذکر عنوان خاص در متن ارائه شده)
  *   **ناپایداری دنیا:** دنیا به سرعت پایان می‌یابد و "کسی که (در این دنیا) به سوی مقصد پیش می رود چه زود به آن می رسد! و چگونه می تواند امید به بقا داشته باشد آن کس که روز معیّنی در پیش دارد، که از آن نمی تواند فراتر برود، مرگ به سرعت او را دنبال می کند و به پیش می راند و اجل او را به زور و برخلاف میلش به جدایی از دنیا وادار می سازد." (بدون ذکر عنوان خاص در متن ارائه شده)
  *   **زوال نعمت‌ها:** "عزّت و افتخاراتش به زودی پایان می گیرد؛ زینت و نعمت هایش زایل می گردد و رنج وناراحتی هایش تمام می شود (و در یک کلمه) دوران هر چیز سپری می گردد و هر موجود زنده ای به سوی فنا پیش می رود!" (بدون ذکر عنوان خاص در متن ارائه شده)
  *   **ماهیت فریبنده دنیا:** "دنیا آبشخورش تیره و راه ورود به این آبگاه، پرگل و لای است. چشم اندازش فریبنده و باطن آن کشنده است. فریبی است گذرا! و پرتوی است ناپایدار! و سایه ای است زوال پذیر! و تکیه گاهی است نااستوار!" (خطبه غراء)
  *   **آزمایش و حسابرسی:** "دنیا سرایی است که جز در خودش (و از طریق بهره گیری صحیح،) از آن سالم نتوان ماند و با اموری که مخصوص دنیاست، از آن نجات نتوان یافت. انسان ها به وسیله آن آزمایش می شوند، آنچه از دنیا به دست آورند از آن جدا می شوند و حساب آن را باید پس بدهند و آنچه از دنیا برای غیر این جهان به دست آورند به آن خواهند رسید و در آن خواهند ماند؛ چراکه دنیا در نظر خردمندان همچون سایه بعد از زوال است؛ در حالی که آن را گسترده می بینی ناگهان جمع می شود و در حالی که فزونی می یابد (با فرارسیدن شب) نقصان می پذیرد." (نکوهش دنیا 8)
  *   **عبرت نگرفتن:** "پیوسه نسل های بعد به دنبال پیشینیان در حرکت اند؛ نه مرگ از تباه کردن آن ها دست برمی دارد و نه بازماندگان (از سرنوشت پیشینیان عبرت می گیرند و) از گناه و عصیان روی گردان می شوند!" (خطبه غراء)


text: حضرت درباره فتنه و فریب دنیا چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:21:14
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) درباره فتنه و فریب دنیا در نهج البلاغه می‌فرمایند:

  **درباره فتنه:**

  *   **نامه 1 - به مردم کوفه هنگامي که از مدينه به بصره ميرفت:** فتنه به پا خاسته و بر محور خود در گردش است.
  *   **خطبه 93 - خبر از فتنه:** هنگامی که فتنه ها روی می آورد به شکل حق خودنمایی می کند و هنگامی که پشت می کند (مردم را از ماهیّت خود) آگاه می سازد. در حال روی آوردن ناشناخته است و به هنگام پشت کردن شناخته می شود؛ مانند گردبادها به بعضی از شهرها اصابت می کند و از بعضی می گذرد. وحشتناک ترین فتنه ها برای شما، فتنه بنی امیّه است! چراکه فتنه ای است کور و تاریک؛ و حکومت آن فراگیر است (و همه تحت فشار آن حکومت ظالم قرار می گیرند،) ولی بلای آن ویژه گروه خاصّی است، هرکس در آن فتنه بصیر و بینا باشد (و با آن به ستیز برخیزد) بلا دامان او را می گیرد. و هرکس دربرابر آن نابینا باشد، بلایی به او نمی رسد.
  *   **نشانه‌های فتنه از دیدگاه امام علی (ع) در نهج‌البلاغه:**
      *   فتنه گران با سوگندها و تظاهر به ایمان، مردم را فریب می دهند.
      *   در چنین شرایطی سعی کنید شما پرچم های فتنه و نشانه های بدعت نباشید.
      *   از آنچه پیوند جماعت به آن گره خورده و ارکان اطاعت بر آن بنا شده، جدا نشوید.
      *   بر خداوند، مظلوم وارد شوید و ظالم وارد نشوید.
      *   از گام نهادن در راه های شیطان و سراشیبی های ظلم و عدوان بپرهیزید.
      *   لقمه های حرام، هر چند اندک باشد، وارد شکم خود نسازید.
      *   زمانی است که هیچ کس از فتنه ها نجات نمی یابد، مگر مومنی که بی نام ونشان است. اگر حاضر باشد، شناخته نمی شود و اگر غایب شود کسی سراغ او را نمی گیرد.
      *   اسلام واژگون می شود، همچون ظرفی واژگون که آنچه در آن است بریزد.
      *   خداوند به شما امان داده که هرگز بر شما ظلم روا ندارد؛ ولی هرگز امان نداده است که شما را آزمایش نکند.

  **درباره فریب دنیا:**

  *   فریب دنیا در نهج البلاغه به معنای ناپایداری، گذرا بودن و ماهیت فریبنده آن است که انسان را از مسیر حق منحرف می کند.
  *   **نکوهش دنیا (در چندین بخش تکرار شده است):** دنیا سرایی است که جز در خودش (و از طریق بهره‌گیری صحیح)، از آن سالم نتوان ماند و با اموری که مخصوص دنیاست، از آن نجات نتوان یافت. انسان ها به وسیله آن آزمایش می شوند، آنچه از دنیا به خاطر دنیا به دست آورند از آن جدا می شوند و حساب آن را باید پس بدهند و آنچه از دنیا برای غیر این جهان به دست آورند به آن خواهند رسید و در آن خواهند ماند؛ چراکه دنیا در نظر خردمندان همچون سایه بعد از زوال است؛ در حالی که آن را گسترده می بینی ناگهان جمع می شود و در حالی که فزونی می یابد (با فرارسیدن شب) نقصان می پذیرد.
  *   **خطبه 144 - فضيلت خاندان پيامبر:** (در تقابل با دنیاپرستان) (آن گروه دنیاپرست) گرد متاع پست دنیا ازدحام کرده‌اند، و برای به دست آوردن حرام به نزاع با یکدیگر برخاسته اند، پرچم بهشت و دوزخ دربرابر آنها برافراشته شده، اما از بهشت روی برگردانده و با اعمال خود به آتش دوزخ روی آورده اند!(آری) پروردگارشان آنها را فراخوانده، اما روی گردان شده و پشت کرده اند، (ولی) شیطان آنها را به سوی خود دعوت کرده، دعوتش را پذیرفته و به او روی آورده اند!
  *   **تعلیم یاران در کار جنگ:** به خدا سوگند! اگر از شمشیر دنیا فرار کنید از شمشیر آخرت در امان نخواهید بود.


text: حضرت هدف از آفریدن موجودات را چه چیزی بیان می کند؟
date: 2026-02-25 13:23:09
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت هدف از آفریدن موجودات را، **عبودیت و پرورش یافتن در سایه لطف الهی** بیان می کند.

  **از خطبه 65 - در علم الهي:**
  خداوند مخلوقات را نه برای تحکیم پایه‌های حکومت خود، نه به دلیل ترس از حوادث آینده، نه برای یاری گرفتن در مبارزه با همتایان، و نه برای جلوگیری از فخر و مباهات فزون‌طلبان و مخالفان، بلکه "همه آن ها مخلوق او هستند و در سایه لطفش پرورش می یابند و بندگانی خاضع اند." این نشان می‌دهد که هدف اصلی آفرینش، عبودیت و پرورش یافتن در سایه لطف الهی است که برای همه موجودات صادق است.

  **حکمت 237 - توانايي:**
  "گروهی خدا را از روی رغبت و میل (به بهشت) پرستش کردند، این عبادت تاجران است و عدّه ای از روی ترس او را پرستیدند و این عبادت بردگان است و جمعی دیگر خدا را برای شکر نعمت ها (و این که شایسته عبادت است) پرستیدند، این عبادت آزادگان است." این متن بیانگر سه نوع عبادت است که با انگیزه‌های مختلف انجام می‌شوند. عبادت آزادگان که برای شکر نعمت‌ها و درک شایستگی خداوند برای عبادت است، با هدف خلقت و شناخت مقام ربوبی همسو است. بنابراین، عبادت در ارتباط با هدف خلقت، پرستش خداوند به دلیل شایستگی ذاتی او برای عبادت و شکرگزاری از نعماتش است، که این همان عبادت آزادگان است.

  **خطبه 91 - خطبه اشباح:**
  این بخش از خطبه، نظم و تدبیر شگفت‌انگیز خلقت را به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که تمام هستی، از کرات آسمانی گرفته تا فرشتگان و اعمال مخلوقات، تحت فرمان و اراده الهی هستند و تسلیم امر او می‌باشند. هدف خلقت در این دیدگاه، پیوستن به این نظم الهی و تسلیم در برابر اراده اوست که خود به نوعی عبادت و شناخت جایگاه خالق است.

  **از خطبه 147 - در هدف از بعثت:**
  در این خطبه به هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) اشاره شده است که می توان آن را نشانه ای از اهداف کلی تر خداوند در هدایت بشر دانست. هدف بعثت، ارتقای بشریت و هدایت آن به سوی کمال است.

  **از خطبه 185 - در ستايش پيامبر:**
  این بخش به دقت خلقت موجودات و تضمین روزی آن‌ها توسط خداوند اشاره دارد. با توجه به اینکه خلقت همه موجودات "دقیق و حساب شده" و "متقن" است و "همه در آفرینش خداوند یکسان است و در برابر قدرتش همگون!"، می‌توان استنباط کرد که هدف آفرینش همه موجودات، هرچند ممکن است در جزئیات متفاوت باشد، اما در نهایت در برابر اراده و حکمت الهی یکسان و تابع آن هستند.

  **متن استخراج شده از خطبه 193:**
  خداوند مخلوقات را آفرید در حالی که از اطاعتشان بی نیاز و از معصیتشان ایمن بود، نه عصیان گنهکاران به او زیان می رساند و نه اطاعت مطیعان به او نفعی می بخشد. پس از آفرینش آنان، روزی و معیشتشان را با روش حکیمانه ای در میان آنان تقسیم کرد و هر یک را در جایگاه دنیوی اش جای داد.

  **حکمت 463 - نکوهش به جا نگفتن و بي جا گفتن:**
  امام (علیه السلام) فرمود: دنیا برای غیرش آفریده شده نه برای خودش. (هدف از آفرینش این جهان، تکامل و آمادگی برای زیستن در جهان آخرت است).

  **از خطبه 114 - در اندرز به مردم:**
  این خطبه به ماهیت ناپایدار دنیا و سرانجام انسان در برابر مرگ اشاره دارد. گرچه مستقیماً هدف خلقت را بیان نمی کند، اما توجه به این واقعیت ها می تواند انسان را به تأمل در چرایی وجود و هدف خود در این دنیا سوق دهد.

  **از حکمت 31 - علت از معلول:**
  این حکمت به چهار پایه ایمان (صبر، یقین، عدالت، جهاد) و چهار پایه کفر اشاره دارد. این مفاهیم به نحوه زیستن و تکامل انسان در این دنیا و رابطه او با حق و باطل می پردازند که می تواند بازتابی از اهداف خلقت در زمینه هدایت و آزمون انسان باشد.


text: در سحرگاهى که در سپیده دم آن ضربت خورد خواب رسول خدا چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:25:09
type: private
first_name: m
answer:
  در سحرگاه روزی که در آن ضربت خورد، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در خواب بر امام علی (علیه السلام) ظاهر شد. آن حضرت فرمود: "چه کژی ها و عداوت ها که از امّتت دیدم." (خطبه 70)

  رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به امام علی (علیه السلام) فرمود: "آن ها را نفرین کن!" (خطبه 70)

  امام علی (علیه السلام) در پاسخ فرمود: "خداوند بهتر از آنان را به من دهد و به جای من، شخص بدی را بر آن ها مسلّط کند." (خطبه 70)


text: حضرت در نکوهش جمعى از اهل عراق به خاطر ترک نبرد در آستانه پیروزى چه فرموده؟
date: 2026-02-25 13:27:05
type: private
first_name: m
answer:
  در نکوهش جمعی از اهل عراق به خاطر ترک نبرد در آستانه پیروزی، حضرت علی (علیه السلام) در خطبه 71 آنها را توبیخ می کنند. ایشان این اقدام را به سقط شدن جنین توسط زن بارداری در آخرین روزهای حمل تشبیه کرده و بیان می کنند که این اتفاق باعث شده که قیّم و سرپرست او نیز بمیرد و بیوگی او طولانی شود و میراثش را دورترین بستگانش ببرند.

  حضرت (علیه السلام) در ادامه می فرمایند که به میل خود به سوی آنها نیامده، بلکه حوادث اضطراری او را به سمتشان حرکت داده است. همچنین به کسانی که او را تکذیب می کنند و می گویند "علی خلاف می گوید"، چنین پاسخ می دهند: "خدا شما را بکشد! به چه کسی دروغ بستم؟ آیا به خدا حال آن که نخستین مومن به او بوده ام؛ یا به پیامبرش حال آن که نخستین تصدیق کننده او بوده ام؟" حضرت تاکید می کنند که آنچه گفته اند واقعیتی است که آنها از آن غایب بودند و اهل درک آن نبودند. ایشان همچنین به این نکته اشاره می کنند که اگر آنها ظرفیت می داشتند، علوم و معارف والا رایگان در اختیارشان قرار می گرفت.

  در بخش دیگری از این خطبه، حضرت (علیه السلام) به ترک حق توسط اهل عراق اشاره کرده و بیان می کنند که نظر و رای جمعی آنها بر این قرار گرفته بود که دو نفر را برای حکمیت انتخاب کنند. آنها از این دو نفر پیمان گرفتند که در برابر قرآن خاضع باشند و از آن تجاوز نکنند، ولی آنها گمراه شدند، از قرآن روی گردان شدند و حق را با وجود آشکار بودن، ترک کردند.

  همچنین، حضرت (علیه السلام) عدم پذیرش نصیحت را از سوی اهل عراق نکوهش کرده و می فرمایند که درباره مسئله حکمیت، فرمان خود را به آنها گفته و نظر خالص خویش را در اختیارشان گذاشته بودند. ولی آنها مانند مخالفان جفاکار و عصیان گران پیمان شکن، از قبول سخنانشان امتناع کردند.


text: حضرت هنگامى که مردم خواستند با عثمان بیعت کنند چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:29:05
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) هنگامى که مردم خواستند با ایشان بیعت کنند، فرمودند:

  مردم دست ایشان را برای بیعت گشودند و ایشان آن را بستند، اما مردم ایشان را به سوی خود کشیدند و حضرت دست خود را جمع کرد. مردم مانند شتران تشنه به سوی ایشان هجوم آوردند، به طوری که بند کفش حضرت پاره شد و عبایشان از دوششان افتاد و ضعیفان پایمال شدند. مردم از بیعت با حضرت آنقدر شادمان بودند که کودکان به وجد آمده و پیران با پای لرزان برای دیدن منظره بیعت به راه افتادند. بیماران و دوشیزگان نیز برای شرکت در این بیعت حاضر شدند. (خطبه 229 - در توصيف بيعت مردم با آن جناب برخلافت)


text: حضرت هنگامى که مردم خواستند با عثمان بیعت کنند چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:31:31
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) هنگامی که مردم با ایشان بیعت کردند، فرمودند: "شما دست مرا (برای بیعت) گشودید و من آن را بستم، شما بودید که دست مرا به سوی خود می کشیدید و من آن را جمع می کردم، آنگاه همچون شتران تشنه که در روز وعده آب با شتاب به آبشخور هجوم می آورند و به یکدیگر پهلو می زنند به سوی من آمدید، آن گونه که بند کفشم پاره شد و عبا از دوشم افتاد. و ضعیفان (در این میان) پایمال شدند. آن قدر مردم از بیعتشان با من مسرور و شادمان شده بودند که کودکان به وجد آمده و پیران خانه نشین با پای لرزان برای دیدن منظره این بیعت و شرکت در آن به راه افتاده بودند. بیماران برای مشاهده آن به زحمت خود را بدان جا می رساندند و دوشیزگان نو رسیده (براثر عجله و شتاب، سر از پا نشناخته،) بدون نقاب در آن جمع حاضر شده بودند!" (خطبه 229 - در توصيف بيعت مردم با آن جناب برخلافت)

  در مورد بیعت مردم با عثمان، متون نهج البلاغه به طور مستقیم به فرمایش حضرت در آن زمان اشاره‌ای ندارند. اما خطبه 240 (سخني با عبدالله بن عباس) به صورت غیرمستقیم به شرایط زمان خلافت عثمان و تعامل امام علی (ع) با او اشاره دارد. در این خطبه، امام علی (ع) به ابن عباس می‌گوید که عثمان با فرستادن پیام‌های متناقض، او را در موقعیت دشواری قرار داده است. یک بار از او خواسته که از مدینه خارج شود و بار دیگر او را فراخوانده است. امام همچنین اظهار می‌دارند که از عثمان آنقدر دفاع کرده که ترسیده گنهکار شود. این بخش نشان‌دهنده فشارهایی است که عثمان در زمان خلافت خود با آن روبرو بوده و همچنین تلاش‌های امام علی (ع) برای مدیریت اوضاع. با توجه به اینکه این خطبه در زمانی ایراد شده که عثمان در محاصره بوده، می‌توان برداشت کرد که نارضایتی‌هایی در میان مردم وجود داشته که منجر به چنین وضعیتی شده است.


text: هنگامى که خبر رسید بنى امیه حضرت را متّهم به شرکت در قتل عثمان کرده اند چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:33:10
type: private
first_name: m
answer:
  هنگامی که خبر رسید بنی امیه حضرت را متهم به شرکت در قتل عثمان کرده‌اند، امام علی (علیه السلام) در پاسخ به این اتهام ناروا فرمودند: "آیا آگاهی بنی امیه از (روحیات و صفات) من، آنان را از عیب جویی درباره من بازنداشته و آیا سابقه من (در اسلام) این افراد نادان را از گمان بد در حقّ من مانع نشده است!" (خطبه 75 - پاسخ به اتهامي ناروا).

  امام (علیه السلام) خود را به طور کامل از خون عثمان تبرئه کرده و در این باره فرمودند: "اگر من به آن (کشتن عثمان) فرمان داده بودم، قاتل محسوب می شدم و اگر از آن نهی می کردم، یاور او به شمار می آمدم (و من نه می خواستم قاتل او باشم و نه یاور او)". (خطبه 30 - درباره قتل عثمان).

  در نامه‌ای به معاویه، امام (علیه السلام) به ماجرای قتل عثمان اشاره کرده و فرمودند: "از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود". (نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او). همچنین، ایشان به عبدالله بن عباس فرمودند که عثمان را "تا جایی که امکان داشته از او دفاع کرده‌اند". (خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس).


text: حضرت درباره اخراج کارگزاران بنی امبه از صحنه حکومت اسلامى چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:34:49
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در خصوص اخراج کارگزاران بنی امیه از صحنه حکومت اسلامی فرمودند:

  "بنی امیّه از میراث محمّد (صلی الله علیه و آله) جز مقدار کمی در اختیار من نمی گذارند، به اندازه یک بار دوشیدن شیر شتر. به خدا سوگند! اگر زنده بمانم آن ها را از صحنه حکومت اسلامی بیرون خواهم ریخت، همان گونه که قصّاب اعضای درون شکم حیوان را که به روی زمین می افتد از خاک پاک می کند!" **(خطبه 77 - نکوهش رفتار بني اميه با آن حضرت)**

  این سخن نشان‌دهنده عزم جدی امام علی (ع) بر کنار زدن بنی امیه از حکومت اسلامی است. ایشان حکومت آن‌ها را به غصب میراث پیامبر (ص) تشبیه کرده و وعده داده‌اند که آن‌ها را به کلی از صحنه حکومت خارج خواهند کرد.

  همچنین در **حکمت 464 - دعاي باران** آمده است: "بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و همین که بین آن ها اختلاف افتاد دشمنان ضعیف کفتار صفتشان آن ها را فریب می دهند و بر آنان پیروز می شوند." این عبارت نیز به انقضای مهلت حکومت بنی امیه اشاره دارد.

  در **خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي** نیز به "اصحاب معاویه" اشاره شده است که بر پاره‌ای از بلاد استیلا یافته‌اند و "بسر بن ابی ارطاره" به عنوان فرماندار آن‌ها ذکر شده است. این موضوع نشان‌دهنده حضور نیروها و فرماندهانی از سوی بنی امیه در مناطق تحت سلطه آن‌ها است.


text: حضرت درباره استفاده از علم نجوم چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:36:34
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) درباره استفاده از علم نجوم فرمودند:

  ای مردم! از فرا گرفتن علم نجوم (آنچه مربوط به پیشگویی به وسیله ستارگان است) بپرهیزید! جز به آن مقدار که در خشکی، یا دریا به وسیله آن هدایت حاصل می شود؛ چرا که نجوم به کهانت دعوت می کند و منجم همچون کاهن است و کاهن همچون ساحر و ساحر همچون کافر است و کافر در آتش دوزخ است! حال که چنین است، به نام خدا به سوی مقصد حرکت کنید. (خطبه 79 - پاسخ اخترشناس)


text: حضرت پس از پایان جنگ جمل در نکوهش بعضى از زنان چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:37:46
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) پس از پایان جنگ جمل، در نکوهش بعضی از زنان فرمودند: "ای مردم! زنان از نظر ایمان و بهره اقتصادی و موهبت عقل، کاستی هایی دارند؛ امّا کاستی ایمان آن ها، به این دلیل است که از نماز و روزه در ایّام عادت بازمی مانند، و گواه کاستی عقول آنان این است که شهادت دو نفر از آنان همچون شهادت یک مرد است، و امّا کاستی بهره اقتصادی آن ها دلیلش این است که سهم ارث آنان، نصف سهم مردان است. حال که چنین است از زنان بد بپرهیزید و مراقب نیکان آن ها باشید و در اعمال نیک (به صورت اطاعت بی قید و شرط) از آنان اطاعت نکنید، تا در اعمال بد، از شما انتظار پیروی نداشته باشند." (خطبه 80 - نکوهش زنان)


text: حضرت در تعریف زهد چه فرموده؟
date: 2026-02-25 13:39:24
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) زهد را در دو جمله از قرآن مجید خلاصه فرموده اند: «تا بر گذشته تاسف مخورید و به آنچه در دست دارید دلبسته و شادمان نباشید». بنابراین، کسی که بر گذشته تاسف نخورد و به آنچه در دست دارد دلبستگی نداشته باشد، دو طرف زهد را در اختیار گرفته است. (حکمت 439 - زيان ناداني به احکام دين)

  در خطبه 209، امام (ع) درباره عاصم بن زیاد که از دنیا کناره گیری کرده بود، فرمودند که شیطان او را فریب داده و او باید به خانواده و فرزندان خود رحم کند. امام (ع) در پاسخ به مقایسه عاصم با خود، بیان کردند که وظیفه پیشوایان حق و عدالت، سخت گرفتن بر خود و زندگی همچون افراد ضعیف است تا فقر آنان را به سرکشی واد ندارد.

  همچنین، در خطبه 32 از زهد در دنیا و در خطبه 191 به رعایت زهد و تقوا توصیه فرموده اند.


text: حضرت در تعریف زهد چه فرموده؟
date: 2026-02-25 13:41:23
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت در تعریف زهد، به مفاهیم گوناگونی اشاره فرموده‌اند که از متن نهج البلاغه استخراج شده است:

  *   **پرهیز از دنیاگرایی و توصیه به زهد و تقوا**: در خطبه 191، امام (علیه السلام) به رعایت زهد و تقوا توصیه می‌فرمایند. همچنین در خطبه 178، به پرهیز از دنیاگرایی توصیه شده است. خطبه 99 نیز درباره گریز از دنیا است.
  *   **زهد به معنای عدم تاسف بر گذشته و عدم دلبستگی به داشته‌های فعلی**: بر اساس حکمت 439، امام (علیه السلام) بیان می‌دارند که تمام زهد در دو جمله از قرآن آمده است: «تا بر گذشته تاسف مخورید و به آنچه در دست دارید دلبسته و شادمان نباشید». این بدان معناست که کسی که بر گذشته تاسف نخورد و به آنچه در اختیار دارد دلبستگی نداشته باشد، هر دو جنبه زهد را در اختیار گرفته است.
  *   **قناعت به عنوان ارزشی پایدار**: حکمت 57، قناعت را مالی معرفی می‌کند که هرگز تمام نمی‌شود و اشاره به ارزشی پایدار و بی‌انتها دارد که از مصادیق زهد محسوب می‌شود.
  *   **زهد در قدرت و جایگاه**: در نامه 50، امام (علیه السلام) تاکید می‌کنند که نعمت‌ها نباید سبب تغییر حال والی نسبت به رعیّت شود، بلکه باید سبب نزدیکی بیشتر به بندگان خدا و مهربانی به برادران گردد. این بیانگر نوعی زهد در قدرت و جایگاه است.
  *   **تشویق به زهد در دنیا**: خطبه 103، خطبه 32 و خطبه 99 به تشویق به زهد در دنیا و سخن گفتن درباره آن اختصاص یافته‌اند.


text: حضرت در مذمت دنیا چه فرموده؟
date: 2026-02-25 13:42:29
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در مذمت دنیا، به جنبه‌های فریبندگی، زودگذر بودن و ارزش ناچیز آن اشاره فرموده‌اند. اما نکته مهم در دیدگاه ایشان، این است که نکوهش دنیا از سوی انسان، زمانی صحیح است که خود فرد فریب دنیا را نخورده باشد.

  **دنیا سرای فریب و گذر است:**
  دنیا به عنوان سرایی فریبنده و گذران معرفی شده است. با این حال، این دنیا می‌تواند برای کسانی که آن را خانه همیشگی خود ندانند و وطن خود برنگزینند، سرای خوبی باشد. کسانی که سعادتمند هستند، از دنیا در جهت رستگاری در قیامت بهره می‌برند. (خطبه 223) پیامبر اسلام (ص) نیز دنیا را بسیار حقیر و کوچک می‌شمردند و با قلب و روح خود از آن روی گردان بودند. (خطبه 109)

  **قناعت و زهد در دنیا:**
  پرهیزکاران از دنیا بهره می‌برند و در عین حال، زاهدانه زندگی می‌کنند. آنها بهترین مسکن و خوراک ساده را انتخاب کرده و با زاد و توشه کافی به سوی آخرت سفر می‌کنند. خود امام (ع) نیز به دو جامه کهنه و دو قرص نان قناعت می‌کردند و دنیا را خوارتر از شیره تلخ درخت بلوط می‌دانستند. (نامه 27، نامه 45)

  **دنیا ارزش ذخیره‌سازی ندارد:**
  امام (ع) هیچ‌گاه از ثروت‌های دنیوی، طلا و نقره، غنایم و اموال ذخیره نکردند و از اراضی دنیا چیزی به ملک خود درنیاوردند. (نامه 45)

  **اهمیت مواجهه صحیح با دنیا:**
  مذمت دنیا زمانی بجاست که خود انسان فریب آن را نخورده باشد. اگر کسی خود را در معرض فریبندگی دنیا قرار دهد و به باطل‌های آن دل ببندد، آنگاه حق دارد دنیا را نکوهش کند. اما اگر با راستی و بصیرت با دنیا رفتار شود، دنیا می‌تواند سرای صدق، عافیت، بی‌نیازی و محل اندرز باشد. دنیا برای دوستان خدا، مسجد، نمازگاه فرشتگان، محل نزول وحی و تجارت‌خانه اولیای الهی است. (حکمت 131)

  **دنیا دوستی و عواقب آن:**
  دنیاپرستی نکوهش شده است. (خطبه 45) اموال و اولاد وسیله آزمایش هستند و اعمالی که بر اساس حب مال یا فرزند صورت می‌گیرد، سبب استحقاق ثواب و عقاب می‌شود. (حکمت 93) نعمت‌های الهی نباید سبب تغییر حال در رفتار با مردم شود، بلکه باید باعث نزدیکی بیشتر به بندگان خدا و مهربانی به برادران گردد. (نامه 50)

  **نکته درباره دوستی:**
  معیار دوستی بر اساس منفعت رساندن، وفاداری، پرهیزگاری و صداقت است. منافع دنیوی ناپایدار و مضر، ارزش کمتری نسبت به اصول اخلاقی و عقلانی دارند. (وصیتی به حسن بن علی، حکمت 38)


text: حضرت در تعریف زهد چه فرموده؟
date: 2026-02-25 13:46:10
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در تعریف زهد، نکات زیر را بیان فرموده اند:

  **زهد، دو کلید قرآنی دارد:**
  تمام زهد در دو جمله از قرآن مجید آمده است. خداوند سبحان می فرماید: «تا بر گذشته تاسف مخورید و به آنچه در دست دارید دلبسته و شادمان نباشید». بنابراین آن کس که بر گذشته تاسف نمی خورد و به آینده (و آنچه در دست دارد) دلبستگی ندارد هر دو طرف زهد (از آغاز تا پایان آن) را در اختیار گرفته است. (حکمت 439 - زيان ناداني به احکام دين)

  **زهد، لازمه تقوا و پرهیز از دنیا است:**
  *   امام (علیه السلام) ضمن حمد و ستایش خداوند و پیامبر (صلی الله علیه و آله)، به رعایت زهد و تقوا توصیه می فرماید. (خطبه 191 - در حمد خدا و لزوم تقوا)
  *   در خطبه 32 - روزگار و مردمان، از زهد در دنیا سخن به میان آمده است.
  *   خطبه 103 - در تشويق به زهد، درباره زهد در دنیا ایراد شده است.
  *   خطبه 99 - در گريز از دنيا، درباره زهد در دنیا سخن می گوید.

  **زهد، به معنای عدم تعلق به دنیا و مال اندوزی است:**
  امام (علیه السلام) به فرزندش امام حسن (علیه السلام) می فرماید: چیزی از مال و ثروت دنیا را بعد از خود باقی مگذار. زیرا آنچه باقی می گذاری برای یکی از دو کس خواهد بود: یا کسی که آن را در راه اطاعت خداوند مصرف می کند یا کسی که آن را در راه معصیت خداوند به کار می گیرد. در واقع، نباید هیچ یک از این دو را بر خود مقدم داشت. (حکمت 416 - حلم و عقل)


text: حضرت محبوبترین بندگان نزد خداوند را چه کسى معرفی می کند؟
date: 2026-02-25 13:47:38
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی برگرفته از متن نهج البلاغه، حضرت علی (ع) محبوب‌ترین بندگان نزد خداوند را اینگونه معرفی می‌کنند:

  *   **کسی که خداوند او را در راه پیروزی بر هوس‌های سرکش نفسش یاری کرده است.** این فرد حزن و اندوه را شعار و ترس از خدا را جلباب خود قرار داده است. چراغ هدایت در قلبش روشن شده و وسیله پذیرایی برای روز مرگ و رستاخیز را فراهم ساخته است. او دور را برای خود نزدیک و سختی را آسان کرده، به یاد خدا بوده و اعمال نیک فراوان به جا آورده است. جامه شهوات را از تن برون کرده و از تمام هم و غم‌ها جز اندیشه وصال محبوب و قرب پروردگار، خود را تهی ساخته است. این زهد و اخلاص او را از نابینایی‌ها رهایی بخشیده و از زمره هوی‌پرستان خارج ساخته است. راه هدایت را با بصیرت دریافته و در آن گام نهاده و از میان دستگیره‌های هدایت، به مطمئن‌ترین آن‌ها چنگ زده و از رشته‌های نجات به محکم‌ترین آن‌ها متمسک شده است. (خطبه 87 - موعظه ياران،وصف بنده محبوب خدا)

  *   **کسی که به پیامبرش اقتدا کند و در پی او گام بردارد.** (خطبه 160 - در بيان عظمت پروردگار)


text: اسباب هلاکت ملّتها در بیان حضرت چیست؟
date: 2026-02-25 13:49:10
type: private
first_name: m
answer:
  اسباب هلاکت ملت‌ها در بیان حضرت علی (ع) عبارتند از:

  *   **هوی پرستی:** که شریک و همتای نابینایی است. (حکمت 31)
  *   **شک و چهار پایه آن:**
      *   **مرائ (گفت و گوی بی حاصل):** کسی که آن را عادت خود قرار دهد، ظلمت و تاریکی شب شک او به روشنایی روز یقین نمی‌رساند.
      *   **ترس (از کشف حقیقت):** کسی که از حقایق پیش روی خود وحشت کند (و از تصمیم گیری صحیح بپریزد)، به قهقرا بازمی‌گردد.
      *   **تردید (در تصمیم گیری):** کسی که در تردید و دودلی باشد (و در تصمیم گیری وسواس به خرج دهد)، زیر سم شیاطین له می‌شود.
      *   **تسلیم (خودباختگی):** کسی که در برابر عوامل هلاکت خویش در دنیا و آخرت تسلیم گردد (و به مبارزه بر ضد اسباب شک و شبهه برنخیزد)، در هر دو جهان هلاک خواهد شد.
  *   **عبرت نگرفتن از تاریخ گذشتگان:** از دست رفتن عمالقه، فرعون‌ها و صاحبان شهرهای رسّ که پیامبران را کشتند و سنّت‌های جباران را زنده ساختند. (خطبه 182)
  *   **پرهیز نکردن از فتنه و بدعت:** جدا شدن از آنچه پیوند جماعت به آن گره خورده و ارکان اطاعت بر آن بنا شده، ورود به ظلم و عدوان، و خوردن لقمه‌های حرام. (خطبه 151)
  *   **نشناختن حجت خدا:** کسی که حجت خدا را بر روی زمین نشناسد، مهاجر محسوب نمی‌شود و نام مستضعف بر او نهاده می‌شود. شناخت موقعیت اهل بیت (ع) برای جز بندگان مؤمنی که خداوند قلبشان را به وسیله ایمان آزموده است، دشوار است. (خطبه 189)
  *   **پذیرش سستی و کناره‌گیری از حق:** هنگامی که حق یافت می‌شود و تصمیم گرفته می‌شود، سستی و کناره‌گیری از مقام، نشانه هلاکت است. (نامه 63)
  *   **عدم حضور در میدان جهاد و رفع مشکلات:** ناتوانی در هموار کردن سختی‌ها و صاف نمودن کوه مشکلات، عامل هلاکت است. (نامه 63)


text: اسباب هلاکت ملّتها در بیان حضرت چیست؟
date: 2026-02-25 13:51:56
type: private
first_name: m
answer:
  اسباب هلاکت ملت‌ها در بیان حضرت علی (ع) عبارتند از:

  *   **سست‌رأیی و تخلّف از دستورات فرماندهان و رها کردن راه حق:** همانطور که در خطبه 121 آمده است، هنگامی که مردم از فرمان امام (علیه السلام) مبنی بر پذیرش حکمیّت سرپیچی کردند و راه حق را رها ساختند، دچار گرفتاری شدند. (خطبه 121)
  *   **عدم پذیرش حق و انحراف از آن، حتی با وجود آشکار بودن:** در خطبه 177، امام (علیه السلام) به ماجرای حکمیت اشاره می کنند و بیان می دارند که چگونه دو نفر با وجود پیمان بر اطاعت از قرآن، از آن روی گردان شدند و حق را ترک کردند. "جور و ستم، خواسته دل آن ها بود و اعوجاج و کژی موافق فکرشان". (خطبه 177)
  *   **رها کردن حق و زیر بار ستم رفتن:** حکمت 22 این موضوع را بیان می کند: "ما را حقی است که اگر به ما داده شود (آزادیم) و الّا (همچون اسیران و بردگانی خواهیم بود که) در عقب شتر سوار خواهیم شد، هر چند حرکت آن شتر زمانی طولانی در تاریکی بگذرد." (حکمت 22)
  *   **عدم یکسانی رابطه پنهان و آشکار:** نامه 10 به معاویه، این نکته را آشکار می سازد: "تو را برحذر می دارم از این که آشکار و نهانت یکسان نباشد (در ظاهر دم از اسلام بزنی ولی در باطن در افکار جاهلیّت غوطه ور باشی)." (نامه 10)
  *   **آرزوهای دراز و غفلت ناشی از آن:** در نامه 10 به معاویه آمده است: "و تو را برحذر می دارم از این که در طریق غفلت ناشی از آمال و آرزوهای دراز همچنان به راه خود ادامه دهی." (نامه 10)
  *   **گمراهی و روی گردانی از حق:** همانطور که در خطبه 177 به آن اشاره شده است. (خطبه 177)

  خطبه 88 به صراحت بیان می کند که امام (علیه السلام) اسباب هلاکت امت‌ها را بیان فرموده اند. (خطبه 88)


text: امام در پاسخ به درخواست توصیف خدا آنچنان که گویا او را با چشم مى بیند چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:53:53
type: private
first_name: m
answer:
  امام علی (علیه السلام) در پاسخ به درخواست توصیف خدا آنچنان که گویا او را با چشم می‌بیند، خشمگین شد و اعلام کرد که همه حاضر شوند. در مسجد، در حالی که غضبناک بود و رنگ چهره‌اش متغیر شده بود، بر منبر قرار گرفت و پس از ستایش خداوند و درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)، به توصیف خداوند پرداخت.

  (خطبه 91 - خطبه اشباح)

  در این توصیف، امام (علیه السلام) بیان داشتند که خداوند آغازگر و پدیدآورنده و خالق هر چیز است. او از ابتدای وجود، بدون اینکه چیزی قبل از او باشد، بوده است. او آسمان‌ها را با قدرت خود گشوده و ستارگان را در آن ها پراکنده است. بادها را فرمان داده تا در آسمان‌ها جریان یابند و ابرها را به حرکت درآورند. او با نظم و تدبیر خود، امور را در جهان جاری می‌سازد. او از هر عیب و نقصی پاک و منزه است. علم او به همه چیز احاطه دارد و غنی و بی‌نیاز است و همه موجودات به او نیازمندند. او نه متولد شده و نه کسی از او متولد شده و هیچ کس همتای او نیست.

  (خطبه 91 - خطبه اشباح)

  همچنین، ایشان فرمودند که خداوند با علم کامل به همه چیز احاطه دارد، که این توصیف بر اساس مشاهدات و درک درونی عمیق گوینده است.

  (خطبه 91 - خطبه اشباح)

  در وصیتی به فرزندش حسن (علیه السلام)، امام (علیه السلام) فرمودند که شناخت یگانگی خداوند و صفات او، مبنای شناخت خداست. ایشان بیان داشتند که خداوند یگانه است، همان گونه که خودش را توصیف کرده است. هیچ کس در ملک و مملکتش با او ضدیت نمی‌کند و همواره بوده است. او سرسلسله هستی است بی‌آنکه آغازی داشته باشد و آخرین آن‌هاست بی‌آنکه پایانی برایش تصور شود. بزرگ‌تر از آن است که ربوبیتش در احاطه فکر یا چشم قرار گیرد.

  (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي)


text: امام بعد از کشته شدن عثمان هنگام بیعت مردم با وى چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:55:21
type: private
first_name: m
answer:
  **سوال اصلی:** امام بعد از کشته شدن عثمان هنگام بیعت مردم با وی چه فرمود؟

  **پاسخ نهایی:**

  پس از کشته شدن عثمان، مردم با رغبت و اختیار با امام علی (ع) بیعت کردند. امام علی (ع) در توصیف این بیعت فرمودند: "شما دست مرا (برای بیعت) گشودید و من آن را بستم، شما بودید که دست مرا به سوی خود می کشیدید و من آن را جمع می کردم، آنگاه همچون شتران تشنه که در روز وعده آب با شتاب به آبشخور هجوم می آورند و به یکدیگر پهلو می زنند به سوی من آمدید، آن گونه که بند کفشم پاره شد و عبا از دوشم افتاد. و ضعیفان (در این میان) پایمال شدند. آن قدر مردم از بیعتشان با من مسرور و شادمان شده بودند که کودکان به وجد آمده و پیران خانه نشین با پای لرزان برای دیدن منظره این بیعت و شرکت در آن به راه افتاده بودند. بیماران برای مشاهده آن به زحمت خود را بدان جا می رساندند و دوشیزگان نو رسیده (براثر عجله و شتاب، سر از پا نشناخته،) بدون نقاب در آن جمع حاضر شده بودند!" (خطبه 229 - در توصيف بيعت مردم با آن جناب برخلافت)

  امام علی (ع) همچنین در مورد مروان، که پس از قتل عثمان با ایشان بیعت کرد، فرمودند: "مگر او (مروان) پس از قتل عثمان با من بیعت نکرد من نیازی به بیعت او ندارم، دست او دست یهودی است! اگر (امروز) با دستش بیعت کند (فردا) با پشت خود پیمانش را بر باد می دهد. بدانید او حکومت کوتاهی خواهد داشت همچون مقدار زمانی که سگی بینی خود را با زبانش می لیسد. او پدر قوچ های چهارگانه است و امّت اسلام به زودی از دست او و پسرانش روز خونینی خواهند داشت!" (خطبه 73 - درباره مروان)

  امام علی (ع) همچنین در اشاره به وقایع منجر به قتل عثمان و نحوه برخورد خود با او، به مردم کوفه چنین فرمودند: "من شما را از جریان کار «عثمان» آگاه می سازم، آن چنان که شنیدن آن همچون دیدنش باشد: مردم بر او عیب گرفتند وبر او طعنه زدند، من در این میان یکی از مهاجران بودم که برای جلب رضایت عثمان (از طریق رضایت مردم و تغییر روش های نادرستش) نهایت کوشش را به خرج دادم و کمتر او را سرزنش کردم (مبادا مردم تحریک به قتل او شوند) ولی طلحه و زبیر (خشونت دربرابر او را به آخرین حد رساندند به گونه ای که) آسان ترین فشاری که بر او وارد می کردند، مانند تند راندن شتر بود و نرم ترین «حدی ها» (آوازی که شتر را به شتاب وا می دارد و خسته می کند)، سخت ترین آن بود و عایشه نیز خشمی ناگهانی داشت (که مردم را سخت بر ضد عثمان شوراند) و به دنبال آن گروهی به تنگ آمدند و بر ضد او شوریدند و او را کشتند (سپس) مردم بدون اکراه و اجبار بلکه با رغبت و اختیار با من بیعت کردند." (نامه 1 - به مردم کوفه هنگامي که از مدينه به بصره ميرفت)


text: امام بعد از کشته شدن عثمان هنگام بیعت مردم با وى چه فرمود؟
date: 2026-02-25 13:56:58
type: private
first_name: m
answer:
  پس از کشته شدن عثمان و بیعت مردم با امام علی (علیه السلام)، برخی از یاران پیشنهاد کردند که قاتلان عثمان مجازات شوند. امام علی (ع) در پاسخ، در خطبه‌ای (خطبه 168 نهج البلاغه) فرمودند که شرایط کنونی اجازه چنین کاری را نمی‌دهد، زیرا قاتلان همچنان بر قدرت هستند و شورش آنها از مسائل داخلی است. ایشان تاکید کردند که باید صبر کرد تا مردم آرام گیرند و در شرایط مناسب اقدام شود.

  در مورد چگونگی بیعت مردم با ایشان پس از عثمان، خطبه 229 نهج البلاغه اشاره دارد که مردم با شور و شوق فراوان، همچون شتران تشنه به سوی ایشان هجوم آوردند تا بیعت کنند، به طوری که بند کفش‌ها پاره شد و عبا از دوش امام (ع) افتاد و افراد ضعیف پایمال شدند. همه، از کودکان تا پیران و بیماران و دوشیزگان، برای بیعت با آن حضرت حاضر شدند.


text: بخشی از مقامات رسول خدا صلى الله علیه و آله در بیان حضرت را بیان کنید
date: 2026-02-25 13:58:12
type: private
first_name: m
answer:
  **مقامات رسول خدا صلى الله علیه و آله در بیان حضرت (علیه السلام)**

  از خطبه های نهج البلاغه، بخش هایی به بیان مقامات و فضایل رسول خدا صلى الله علیه و آله پرداخته است که در زیر به آن ها اشاره می شود:

  *   **خطبه 158 - پيامبر و قرآن:** در این خطبه، امام علی (علیه السلام) به فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) اشاره می کنند.

  *   **خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:** پس از ستایش خداوند، امام (علیه السلام) در این خطبه به ستایش پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) می پردازند.

  *   **خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار:** این خطبه نیز شامل سخنانی درباره عظمت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) است.

  *   **خطبه 91 - خطبه اشباح:** در ابتدای این خطبه، پس از ستایش خداوند، درود بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) بیان شده است.

  *   **حکمت 88 - علم بي عمل:** در این حکمت، وجود رسول الله (صلی الله علیه و آله) به عنوان یکی از دو امان از عذاب الهی ذکر شده است.

  *   **حکمت 190 - در ذم اوباش و فرو مايگان:** در این حکمت، به ارتباط نسبی با پیامبر (صلی الله علیه و آله) و سزاوارتر بودن دیگران به ایشان اشاره شده است.

  *   **خطبه 152 - ستايش خدا، پيشوايان دين:** اگرچه این خطبه به طور مستقیم به مقامات پیامبر (صلی الله علیه و آله) نمی پردازد، اما به جایگاه "پیشوایان دین" که شامل پیامبر نیز می شود، اشاره دارد و اسلام را که پیامبر آورنده آن بوده، ستایش می کند.


text: بخشی از مقامات رسول خدا صلى الله علیه و آله در بیان حضرت را بیان کنید
date: 2026-02-25 14:00:04
type: private
first_name: m
answer:
  # مقامات رسول خدا (صلى الله عليه و آله) در بیان امام علی (ع)

  در سخنان امام علی (عليه السلام) به مقامات گوناگون رسول خدا (صلى الله عليه و آله) اشاره شده است که بخشی از آن‌ها در ادامه می‌آید:

  ## فضائل و عظمت پیامبر (صلی الله علیه و آله):

  *   **ستایش خدا و پیامبر (ص):** در خطبه 195، پس از ستایش خدا، امام علی (ع) پیامبر اسلام (صلى الله عليه و آله) را مورد ثنا قرار می‌دهند. همچنین در خطبه 91 (خطبه اشباح)، پس از ستایش خداوند، درود بر پیامبر (صلى الله عليه و آله) فرستاده شده است. در بخشی دیگر نیز پس از ستایش خدا و پیامبر (صلى الله عليه و آله)، مردم را نصیحت می‌فرمایند.
  *   **بیان فضایل پیامبر (صلى الله عليه و آله):** در خطبه 158، فضایل پیامبر اسلام (صلى الله عليه و آله) مورد توجه قرار گرفته است.
  *   **جایگاه پیامبر (صلى الله عليه و آله) در کنار خداوند و قرآن:** خطبه 133 به عظمت پیامبر اسلام (صلى الله عليه و آله) در کنار خداوند و قرآن اشاره دارد.
  *   **برتری اسلام و پیامبر (صلى الله عليه و آله):** در خطبه 198، برتری اسلام و پیامبر (صلى الله عليه و آله) بیان می‌شود.

  ## هدف از بعثت پیامبر (صلى الله عليه و آله):

  *   **بیان هدف بعثت:** در یکی از خطبه‌ها، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلى الله عليه و آله) بیان شده است.

  ## جایگاه امام علی (ع) نسبت به پیامبر (صلى الله عليه و آله) و امر خلافت:

  *   **قرابت و نزدیکی به پیامبر (صلى الله عليه و آله):** در حکمت 190، امام (ع) با طرح سوالی، جایگاه و برتری خود را نسبت به دیگران در نزد پیامبر (ص) و در امر خلافت مطرح می‌کنند. ایشان با اشاره به شعر خود، ادعا می‌کنند که اگر خلافت با شورا حاصل شده، چرا کسانی چون او که مشاوران اصلی بودند، غایب بودند. و اگر با قرابت پیامبر (ص) استدلال می‌شود، او از دیگران به پیامبر (ص) سزاوارتر و نزدیک‌تر است. همچنین در بخشی با عنوان "مقام قرابت با پیامبر (ص)"، امام (ع) می‌گویند: "اگر از طریق قرابت با پیامبر دربرابر مخالفانت استدلال کردی دیگری (اشاره به خود امام است) از تو به پیامبر سزاوارتر و نزدیک تر است."

  ## علم و حفظ آموزه‌های پیامبر (صلى الله عليه و آله) توسط امام علی (ع):

  *   **حفظ کامل آموزه‌های پیامبر (صلى الله عليه و آله):** در خطبه 210، امام (ع) از خود به عنوان کسی یاد می‌کنند که هرچه از پیامبر (ص) شنیده، حفظ نموده و بی‌کم و کاست نقل کرده است. ایشان با اشاره به اینکه از پیامبر (ص) سوال می‌کرده و حفظ می‌نموده، بیان می‌کنند که چیزی از فروع و اصول اسلام بر او مخفی نمانده است. این بخش به علم و حفظ کامل امام (ع) از آموزه‌های پیامبر (صلى الله عليه و آله) و جایگاه رفیع او در فهم دین اشاره دارد.

  ## جایگاه پیوند خویشاوندی با پیامبر (صلى الله عليه و آله):

  *   **نزدیکی به پیامبر (صلى الله عليه و آله) از طریق خویشاوندی:** در خطبه 164، امام (ع) به پیوند خویشاوندی عثمان با پیامبر (صلى الله عليه و آله) اشاره می‌کنند و او را از نظر این پیوند، نزدیک‌تر به رسول خدا (صلى الله عليه و آله) از ابوبکر و عمر می‌دانند. همچنین به افتخار دامادی عثمان به پیامبر (صلى الله عليه و آله) اشاره می‌کنند که نشانه‌ای از رابطه نزدیک او با پیامبر (صلى الله عليه و آله) است.

  ## اشاره به رحلت پیامبر (صلى الله عليه و آله):

  *   **عزاداری برای پیامبر (صلى الله عليه و آله):** در پاسخ به پرسش درباره رنگ کردن محاسن، امام (ع) فرمودند: "خضاب و رنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم." (منظور امام (ع) رحلت پیغمبر اکرم (صلى الله عليه و آله) بود).


text: حضرت درباره مهلت دادن خداوند، به ستمگر چه فرمود؟
date: 2026-02-25 14:02:23
type: private
first_name: m
answer:
  خداوند به ستمگران مهلت می‌دهد و این مهلت، نوعی آزمایش است. خداوند هیچ کس را با چیزی مانند مهلت دادن (و ادامه نعمت‌ها و ترک عقوبت) آزمایش نکرده است. این مهلت دادن از سوی خداوند، ممکن است باعث غفلت و غرور گنهکاران شود. چنان که در مورد بنی امیه نیز آمده است، آنها تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند. (حکمت 116 - اوصاف، حکمت 260 - دوستي و دشمني، حکمت 464 - دعاي باران)

  ستمگران غم و اندوه را در هر خانه و خیمه ای فرو می ریزند و بلا و بدبختی را در آن وارد می کنند. در آن روز برای مردم ستمدیده نه در آسمان عذرپذیری وجود دارد و نه در زمین یار و یاوری. به زودی خداوند از ستمگران انتقام می گیرد و کارهایشان را موبه مو کیفر می دهد. خوردنی به خوردنی و آشامیدنی به آشامیدنی، دربرابر هر لقمه لذیذی که خوردند لقمه ای بس ناگوار و زهرآلود خواهند خورد و در مقابل هر جرعه گوارایی، جامی تلخ و مسموم خواهند نوشید. از درون، وحشت و از برون، شمشیر بر آن ها مسلّط خواهد کرد؛ چرا که این گروه مرکب های معاصی و شتران بارکش گناهان اند. (خطبه 158 - پيامبر و قرآن)


text: حضرت درباره مبادله یاران خود با یاران معاویه چه فرمود؟
date: 2026-02-25 14:04:05
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده از نهج البلاغه، به طور مستقیم و صریح به فرمایشات حضرت علی (ع) درباره "مبادله یاران خود با یاران معاویه" اشاره‌ای نشده است.

  متون ذکر شده بیشتر به موارد زیر می‌پردازند:

  *   **وجود مکاتبه و گفتگو با معاویه:** نامه 65 نشان می‌دهد که در دوران حکومت امام علی (ع)، مکاتبه و گفت‌وگو با معاویه وجود داشته که می‌توانسته شامل موضوعات مختلفی از جمله تلاش برای حل و فصل اختلافات یا تبادل نظر در مورد مسائل سیاسی و نظامی باشد.
  *   **درگیری‌های نظامی:** خطبه 39 به حمله یکی از یاران معاویه به عین التمر اشاره دارد و نشان می‌دهد که درگیری‌های نظامی بین دو جبهه وجود داشته است. در چنین شرایطی، ممکن است بحث مبادله اسرا یا حتی مبادله افراد مطرح شده باشد، هرچند متن مستقیماً به "مبادله یاران با یاران" اشاره نمی‌کند.
  *   **فرایندهای دیپلماتیک و مذاکره‌ای:** خطبه 238 درباره حکمیت است که نشان‌دهنده فرایندهای دیپلماتیک و مذاکره‌ای بین دو طرف در جهت حل و فصل اختلافات بوده است، اما به مبادله افراد اشاره مستقیم ندارد.
  *   **روابط گذشته بین خاندان‌ها:** نامه 28 به روابط گذشته میان بنی‌هاشم و بنی‌امیه، از جمله ازدواج‌های متقابل اشاره دارد که نشان‌دهنده پیشینه تعاملاتی است، اما مربوط به دوران درگیری مستقیم و مبادله یاران نیست.
  *   **رویکرد قاطع در قبال بیعت:** نامه 75 به معاویه، که در آن حضرت علی (ع) از معاویه می‌خواهد از تمام کسانی که نزد او هستند برای حضرت بیعت بگیرد و با گروهی از یارانش برای بیعت مستقیم به سوی ایشان بیاید، نشان‌دهنده رویکرد قاطع حضرت در تلاش برای وحدت و بیعت است، اما موضوع مبادله اسرا یا افراد را مطرح نمی‌کند.

  متن‌های دیگر ارائه شده، عمدتاً به مسائل حکومتی، اخلاقی، یا تحلیل وقایع تاریخی مانند قتل عثمان و جنگ‌ها می‌پردازند و به طور مشخص به پیشنهادات مبادله اسرا با معاویه اشاره‌ای ندارند.


text: حضرت درباره مبادله یاران خود با یاران معاویه چه فرمود؟
date: 2026-02-25 14:05:47
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس متن ارائه شده، امام علی (علیه السلام) در **خطبه 97** به مبادله یاران خود با یاران معاویه اشاره فرموده‌اند. ایشان بیان می‌دارند:

  «ای قومی که جسم هایتان حاضر است و عقل هایتان پنهان و خواسته هایتان مختلف و پراکنده و زمامدارانتان به شما مبتلا هستند! رهبر شما خدا را اطاعت می کند و شما او را عصیان می کنید؛ امّا زمامدار اهل شام خدا را معصیت می کند، ولی آنان اطاعتش می کنند. به خدا سوگند! بسیار دوست داشتم معاویه شما را با نفرات خود مبادله می کرد، همچون مبادله کردن دینار به درهم: ده نفر از شما را از من می گرفت و یک نفر از آن ها را به من می داد.»

  حضرت در این خطبه ابراز تمایل می‌کنند که معاویه ده نفر از یاران امام را با یک نفر از یاران معاویه مبادله کند. دلیل این امر، اختلاف عمیق در اطاعت از رهبر و خدا بین یاران امام و یاران معاویه است. امام یاران خود را عاصی و یاران معاویه را مطیع او توصیف می‌کنند، که نشان‌دهنده ناخرسندی ایشان از کیفیت همراهی یاران خود در مقایسه با یاران دشمن است.


text: حضرت درباره زهد و ترک دنیا پرستى چه سخنی فرمود؟
date: 2026-02-25 14:07:35
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) درباره زهد و ترک دنیاپرستی سخنان ارزشمندی فرموده‌اند که در نهج‌البلاغه آمده است. در ادامه به برخی از این سخنان بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، اشاره می‌شود:

  **تعریف زهد و پارسایی:**
  حضرت علی (علیه السلام) زهد را اینگونه تعریف می‌فرمایند: «زهد، کوتاهی آرزو، و شکر و سپاس در برابر نعمت، و پارسایی در برابر گناه است. و اگر نتوانستید همه این صفات را فراهم سازید، لااقل مراقب باشید حرام بر اراده و صبر شما چیره نگردد، و در برابر نعمت‌های الهی شکر خدا را به فراموشی نسپارید؛ چرا که خداوند با دلایل روشن و آشکار و کتب آسمانی واضح، اتمام حجّت کرده است!» (خطبه 81 - وارستگي و پارسائي)

  **زهد در دنیا:**
  در چندین خطبه به موضوع زهد در دنیا اشاره شده است:
  *   «خطبه 8 - درباره زبير و بيعت او»
  *   «خطبه 81 - وارستگي و پارسائي»
  *   «خطبه 99 - در گريز از دنيا»
  *   «خطبه 103 - در تشويق به زهد»
  *   «خطبه 191 - در حمد خدا و لزوم تقوا»

  **دنیا به عنوان وسیله اصلاح آخرت:**
  در وصیت‌نامه به امام حسن (علیه السلام) آمده است: «بدان که از دنیا تنها آن قدری مال تو خواهد بود که با آن سرای آخرتت را اصلاح کنی.» (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت)

  **پرهیز از هوی پرستی:**
  حضرت تاکید می‌فرمایند: «هوی پرستی شریک و همتای نابینایی است.» (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت)

  **پرهیز از دنیاپرستی در مواجهه با نیاز و توانگری:**
  در نامه 31 آمده است: «چه زشت است خضوع (در برابر دیگران) به هنگام نیاز، و جفا و خشونت به هنگام بی نیازی و توانگری.»

  **نکوهش کناره‌گیری افراطی از دنیا (در پاسخ به شاکی از برادرش):**
  حضرت در مواجهه با کسی که از برادرش که از دنیا کناره‌گیری کرده بود شکایت می‌آورد، فرمودند: «ای دشمن حقیر خویشتن! شیطان تو را فریب داده و در بیابان زندگی سرگردان ساخته است. اگر به خود رحم نمی کنی، چرا به خانواده و فرزندانت رحم نکردی؟ تو گمان می کنی خداوند طیبات را بر تو حلال کرده ولی دوست ندارد از آن ها بهره ببری! تو در پیشگاه خدا بی ارزش تر از آن هستی که این گونه با تو رفتار کند.» (خطبه 209 - در خانه علاء حارثي) ایشان در ادامه توضیح می‌دهند که وظیفه پیشوایان حق و عدالت، سخت گرفتن بر خود و زندگی همچون افراد ضعیف مردم است تا فقر، آن‌ها را به طغیان و سرکشی وادار نکند.

  **نتیجه‌گیری:**
  از دیدگاه حضرت علی (علیه السلام)، زهد به معنای پرهیز از دلبستگی افراطی به دنیا و استفاده صحیح از آن برای اصلاح امور آخرت است. این زهد، زمینه‌ساز رهایی از دنیاپرستی و تبعات ناگوار آن، از جمله خضوع در نیاز، جفا در توانگری، و پیروی از هوس‌ها می‌شود. بنابراین، رابطه بین زهد و ترک دنیا پرستی، رابطه‌ای دوسویه و در هم تنیده است؛ زهد، راه ترک دنیاپرستی و ترک دنیاپرستی، ثمره زهد است.


text: حضرت درباره زهد پیامبر صلى الله علیه و آله چه فرمود؟
date: 2026-02-25 14:09:33
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، حضرت علی (ع) درباره زهد پیامبر (ص) موارد زیر را فرموده‌اند:

  *   **لزوم رعایت زهد و تقوا:** در خطبه 191، امام (ع) ضمن حمد خدا، پیامبر (ص) را ستایش کرده و به رعایت زهد و تقوا توصیه می‌فرمایند.

  *   **گریز از دنیا و زهد در دنیا:** خطبه 99 و خطبه 32 از سخنان امام (ع) هستند که به طور مشخص به موضوع زهد در دنیا و گریز از آن پرداخته‌اند.

  *   **ابعاد و ویژگی‌های زهد پیامبر (ص):**
      *   **کوتاهی آرزو:** در خطبه 81، امام (ع) زهد را به کوتاهی آرزو تعریف می‌کنند که این ویژگی در سیره پیامبر (ص) نیز وجود داشته است.
      *   **شکر در برابر نعمت:** همانطور که در خطبه 81 اشاره شده، شکر در برابر نعمت نیز بخشی از زهد است و پیامبر (ص) با وجود وارستگی، قدردان نعمت‌های الهی بوده‌اند.
      *   **پارسایی در برابر گناه:** ادامه همان خطبه 81، پارسایی در برابر گناه را از ابعاد زهد برشمرده که نشان‌دهنده دوری کامل پیامبر (ص) از هرگونه گناه است.
      *   **وارستگی در مصیبت:** حکمت 473 نقل می‌کند که پیامبر (ص) در پاسخ به پیشنهاد خضاب مو، فرمودند: "خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم." این نشان‌دهنده حالت اندوه و وارستگی در مصیبت است.
      *   **قناعت:** حکمت 57 به نقل از پیامبر (ص) می‌فرماید: "قناعت مالی است که هرگز تمام نمی شود." این حکمت، قناعت را به عنوان یکی از ویژگی‌های بارز زهد پیامبر (ص) معرفی می‌کند.
      *   **عدم دلبستگی به دنیا و توجه به حقوق مردم:** در خطبه 164، امام (ع) با اشاره به همنشینی با پیامبر (ص)، زهد و دوری آن حضرت از دنیا و پرداختن به امور مردم را در مقابل دلبستگی‌های دنیوی به تصویر می‌کشند. همچنین در نامه 25، بر لزوم برپاداشتن ارکان حق و فرمان به عدل در همه امور، چه کوچک و چه بزرگ، تاکید دارند که این رویکرد نشان‌دهنده عدم تعلق خاطر پیامبر (ص) به دنیا و اولویت دادن به عدالت و حقوق الهی و مردمی بوده است.


text: حضرت درباره فراگرفتن قرآن چه فرمود؟
date: 2026-02-26 11:27:28
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) درباره فراگرفتن قرآن و عمل به آن فرموده اند:

  *   **تلاوت و تدبر در قرآن:** در خطبه ۱۸۲ نهج البلاغه، امام علی (ع) از یاران شهید خود یاد می کنند که "قرآن را تلاوت می کردند و به کار می بستند، در فرائض الهی تدبّر می کردند و آن ها را به پا می داشتند." این بدان معناست که فراگرفتن قرآن شامل خواندن (تلاوت) و اندیشیدن در معانی و مفاهیم آن (تدبر) است.

  *   **تفسیر و عمل به قرآن:** در خطبه ۱۵۰ نهج البلاغه، امام علی (ع) در وصف حضرت مهدی (عج) می فرمایند: "چشم آنان با قرآن روشنی می گیرد و تفسیر آیاتش به گوش آن ها افکنده می شود و هر صبح و شام از جام حکمت سیراب می شوند!" این نشان می دهد که فهم تفسیر صحیح آیات قرآن برای هدایت ضروری است. همچنین، در خطبه ۱۸۲، عبارت "و به کار می بستند" به جنبه عملی فراگرفتن قرآن، یعنی عمل به آموزه های آن، اشاره دارد.

  *   **پایبندی به قرآن:** در عهدنامه ای که میان قبیله ربیعه و مردم یمن نگاشته شده (نامه ۷۴)، آمده است که مردم بر این اتفاق کردند که "به آنچه در قرآن است پایبند باشند و به سوی آن دعوت کنند و به آن امر نمایند."

  *   **حفظ قرآن (ضمنی):** اگرچه به صراحت به "حفظ" اشاره نشده، اما برای تدبر و تفسیر عمیق، نیاز به یادگیری و به خاطر سپردن آیات است. همچنین در خطبه ۱۴۷، به فراموشی سپردن حافظان قرآن اشاره شده که نشان دهنده اهمیت حفظ است.


text: حضرت برای طلب باران چه دعایی فرمود؟
date: 2026-02-26 11:28:45
type: private
first_name: m
answer:
  برای طلب باران، حضرت علی (علیه السلام) دعا فرمودند.

  **منابع:**
  *   خطبه 115 - در طلب باران 2
  *   خطبه 143 - در طلب باران 1


text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را تشبیه به گاو می‌كند و علت آن چیست؟
date: 2026-02-26 11:30:42
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس متن‌های ارائه شده، هیچ تشبیهی به گاو در نهج البلاغه یافت نشده است. تنها تشبیه مستقیمی که به حیوان مربوط می‌شود، تشبیه به "شتر آبکش" است که در **خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس** به کار رفته است.

  در این خطبه، امام علی (ع) به عبدالله بن عباس می‌فرمایند که عثمان با پیام‌های متناقض خود، ایشان را **"همچون شتر آب کش قرار دهد"**. این تشبیه به وضعیت بلاتکلیفی و رفتار متغیر عثمان اشاره دارد. همانند شتری که مرتبا برای آوردن آب فرستاده می‌شود و دوباره بازگردانده می‌شود، امام علی (ع) نیز از سوی عثمان دستورات متناقضی دریافت می‌کردند که نشان‌دهنده عدم قاطعیت و سرگردانی او بود.

  سایر تشبیهات ذکر شده در پاسخ‌های جزئی، شامل تشبیه چشم به بند مشک، ابرهای پر سر و صدا به شتران سرکش، دنیا به تیرانداز ماهر، و مراحل سلوک به درخشیدن برق و عبور از دری به در دیگر است که هیچ ارتباطی با تشبیه به گاو ندارند.


text: «زبیر» با حضرت علی علیه السلام چه نسبتی دارد؟
date: 2026-02-26 11:32:07
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس متن‌های ارائه شده از نهج البلاغه، نسبت "زبیر" با حضرت علی (ع) به صورت مستقیم بیان نشده است، اما روابط سیاسی و بیعت ایشان با حضرت علی (ع) مورد اشاره قرار گرفته است.

  *   **نامه 54 - به طلحه و زبير توسط عمر بن حصين خزاعي:** در این نامه، حضرت علی (ع) خطاب به طلحه و زبیر می‌فرمایند: "شما دو نفر از کسانی بودید که به سراغ من آمدید و با من بیعت کردید." این نشان می‌دهد که زبیر از کسانی بوده است که با حضرت علی (ع) بیعت کرده است.

  *   **خطبه 68 - پس از شهادت محمد بن ابي بکر:** در این خطبه، نامی از زبیر برده نشده است.

  *   **خطبه 205 - در خطاب به طلحه و زبير:** در این خطبه، به اعتراض طلحه و زبیر به امام (ع) مبنی بر عدم مشورت و کمک گرفتن از آنها اشاره شده است. این نشان‌دهنده جایگاه سیاسی و تعامل میان ایشان است.

  *   **خطبه 8 - درباره زبير و بيعت او:** در این خطبه، امام (ع) خطاب به زبیر در مورد بیعت او سخن می‌فرمایند و ادعای زبیر مبنی بر بیعت تنها با دست و نه دل را مطرح می‌کنند.

  *   **خطبه 137 - درباره طلحه و زبير:** در این خطبه، به بیعت طلحه و زبیر با حضرت علی (ع) اشاره شده است.

  به طور خلاصه، متن‌های ارائه شده نشان می‌دهند که زبیر با حضرت علی (ع) بیعت کرده و در مقاطعی از نظر سیاسی با ایشان در ارتباط بوده است، اما رابطه خانوادگی مستقیم در این متون ذکر نشده است.


text: كدام یك از مخلوقات خداوند خواب و فراموشی ندارد؟
date: 2026-02-26 11:33:14
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده از متن نهج‌البلاغه، مخلوقات خداوند که خواب و فراموشی ندارند، به شرح زیر است:

  *   **مردگان:** در خطبه 221 به مردگان اشاره شده است که "در حفره های گور خویش به صورت جمادی درآمده اند که هرگز نموّی ندارند و ناپیدایانی که امیدی به یافت شدنشان نیست. حوادث هراس انگیز هرگز آن ها را در وحشت فرو نمی برد و دگرگونی حالات، آنان را اندوهگین نمی سازد. به زلزله ها و لرزه ها اعتنایی ندارند و به صداهای وحشتناک گوش فرانمی دهند." همچنین بیان می‌شود که "شب یا روزی که رخت سفر مرگ در آن بسته و از آن کوچ کرده اند برای آن ها جاودان خواهد بود." در نگاه اول ممکن است گمان شود که آن‌ها به خواب فرو رفته‌اند، اما واقعیت آن متفاوت است و آن‌ها تجربه خواب را ندارند.

  *   **کسانی که در غفلت و بی خبری به سر می‌برند (به طور استعاری):** در خطبه 28، به طور کنایه‌آمیز بیان می‌شود که طالبان بهشت و فراریان از دوزخ، گویی به خواب فرو رفته‌اند. در خطبه 34 نیز آمده است که "دیده دشمن (برای ضربه زدن به شما) به خواب نمی رود، در حالی که شما در غفلت و بی خبری به سر می برید." این نشان می‌دهد که کسانی که در غفلت هستند، مانند کسانی توصیف شده‌اند که بیدار نیستند و نسبت به اطراف خود هوشیار نیستند، که این حالت را می‌توان به خواب استعاری تشبیه کرد.

  *   **مخلوقاتی که از سهو و خطا مصون هستند:** در خطبه 1، به مخلوقاتی اشاره شده است که "از سهو و خطا مصونند و غفلت نسیان بر آنان عارض نمی شود." این دسته نیز خواب و فراموشی ندارند.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام شریرترین مردم چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-26 11:34:18
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (ع)، شریرترین مردم کسانی هستند که در برابر منکرات هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند و هیچ‌گونه امر به معروف و نهی از منکری (نه با دست، نه با زبان، و نه با قلب) انجام نمی‌دهند. ایشان این گروه را "مردگانی در میان زندگان" نامیده‌اند.

  **منبع:** حکمت 374 - درباره سخن


text: حضرت علی علیه السلام بی ارزشی چه چیزی را به آب بینی گوسفند تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-26 11:35:54
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) بی ارزشی **نطفه بی ارزش** را به **آب بینی گوسفند** تشبیه نمی‌كند، بلکه به **نطفه بی ارزشی** اشاره می‌کند که سرانجام به مرداری (گندیده) تبدیل می‌شود.

  در پاسخ‌های جزئی ارائه شده، تشبیهی به آب بینی گوسفند برای بیان بی ارزشی چیزی وجود ندارد. اما در حکمت 454، حضرت علی (علیه السلام) به **آغاز انسان که نطفه بی ارزشی بود و سرانجام مرداری است** اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که انسان نمی‌تواند خود را روزی دهد و نه مرگ را از خود دور سازد. این بخش به بی ارزشی ذات اولیه انسان اشاره دارد.


text: چه كسی دوبار اسیر شده است؟
date: 2026-02-26 11:37:39
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ شخصیت تاریخی یا داستانی در متون نهج البلاغه ذکر نشده است که دوبار به اسارت گرفته شده باشد. پاسخ‌های جزئی به مواردی مانند صفات دوستان و دشمنان، طبقات مختلف جامعه، حالات اهل تقوا، عزاداری، مواجهه با دشمنان، شرح حال پیامبر (ص) و یاران، و انحراف از مسیر اسلام پرداخته‌اند. همچنین، به مواردی مانند سنگ غصبی در بنای خانه (حکمت 240)، خرید اموال (نامه 3)، خبر از وقایع بزرگ آینده (خطبه 108 و 222)، پاسخ به معاویه (نامه 28)، خطاب به کارگزار جمع آوری زکات (نامه 26)، عزاداری امام (ع) (حکمت 473)، پاداش بیماری (حکمت 42)، وصیت به امام حسن (ع) (نامه 31)، و خبر دادن از پیامبر (ص) (خطبه 101) اشاره شده است، اما هیچ یک از این موارد به اسارت افراد مربوط نمی‌شوند.


text: «عرف‌ النار» لقب چه كسی و به چه معنا است؟
date: 2026-02-26 11:38:33
type: private
first_name: m
answer:
  در متن‌های ارائه شده از نهج البلاغه، پاسخی برای پرسش "لقب «عرف‌ النار» متعلق به چه شخصیتی است؟" یافت نشد.

  اما در خطبه 192 - خطبه قاصعه، به معنای این لقب اشاره شده است:

  «عرف‌ النار» لقب به دلیل آن است که خداوند سبحان، مردم را از عذاب الهی و آتش دوزخ تهدید کرده و پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیز این تهدیدها را به مردم گوشزد می کرده است. مردم که در آن زمان جاهلانه فکر می کردند که یا آتش جهنم را می پذیرند یا ننگ و عار را، این را شعار خود قرار داده بودند.


text: «عرف‌ النار» لقب چه كسی و به چه معنا است؟
date: 2026-02-26 11:40:11
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی، پاسخی برای پرسش "لقب «عرف‌ النار» به چه کسی اطلاق می‌شود؟" یافت نشد. همچنین، هیچ بخشی به صراحت به دلیل یا ریشه اطلاق لقب «عرف‌ النار» به شخص خاصی اشاره نمی‌کند.


text: حضرت علی علیه السلام در مورد كدام قوم فرمود«از شما حتی ده نفر باقی نخواهد ماند»؟
date: 2026-02-26 11:41:21
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، حضرت علی (علیه السلام) درباره **خوارج** فرمودند: «از آن ها (حتی) ده نفر نیز نجات نخواهد یافت و از شما ده نفر نیز کشته نخواهد شد.»

  منبع: خطبه 59 - درباره خوارج


text: حضرت علی علیه السلام تركهای مغول را به چه صفاتی معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-26 11:43:02
type: private
first_name: m
answer:
  در هیچ یک از متون استخراج شده از نهج البلاغه، حضرت علی (ع) به توصیف قوم مغول نپرداخته اند. موضوعات مطرح شده در متن ها شامل توصیف منافقان، واقعه پس از رحلت پیامبر (ص)، نامه به ابوموسی اشعری، نامه به فرماندهان لشکرها، سخنانی درباره یاران در جنگ صفین، سخنانی در جنگ صفین، توصیف عاقل، نکوهش فقر، نکوهش مردم عراق و واکنشی به عدم همراهی در جنگ است.

  با توجه به متن‌های ارائه شده از نهج البلاغه، هیچ بخش مستقیمی که به نسبت دادن ویژگی‌های اخلاقی یا رفتاری حضرت علی (ع) به ترکان مغول اشاره داشته باشد، وجود ندارد. متون ارائه شده بیشتر به موضوعاتی چون صبر در برابر مصیبت، عزاداری، پرهیزکاری، شناخت خداوند، صفات پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)، و همچنین هشدار درباره غلو و افراط می‌پردازند.

  بنابراین، از میان متون استخراج شده، پاسخی برای پرسش مورد نظر قابل استخراج نیست. پرسه های انتخاب شده از نهج البلاغه ارتباط مستقیمی با تاریخچه و وقایع مرتبط با مغولان ندارند. مغولان در زمان خلافت امام علی (ع) وجود نداشتند و اقدامات و سخنان ایشان مربوط به زمانه و جامعه اسلامی صدر اسلام است.


text: حضرت علی علیه السلام تركهای مغول را به صفاتی معرفی می‌كند؟
date: 2026-02-26 11:44:48
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس متون ارائه شده، صفاتی که حضرت علی (ع) به ترکان مغول نسبت داده باشند، یافت نشد. متون ارائه شده شامل حکمت ها، نامه ها و خطبه هایی از نهج البلاغه هستند که به موضوعات مختلفی مانند صبر بر مصیبت، روابط با معاویه، وظایف کارگزاران، مسائل خلافت، پرهیز از غرور، شناخت حق و باطل، عزا، فضایل اهل بیت و اندرز به عثمان پرداخته اند. هیچ اشاره ای به ترکان مغول و صفات نسبت داده شده به آنها در این متن ها وجود ندارد.

  در متون "نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه" و "خطبه 73 - درباره مروان"، به خصوصیات و اعمال برخی افراد و گروه‌ها اشاره شده است، اما این اشارات مربوط به اقوام یا ملت‌هایی خارج از دایره مخاطبان مستقیم امام نیستند و هیچ ارتباطی با ترکان مغول ندارند.

  بنابراین، بر اساس متون ارائه شده، پاسخی برای این پرسش وجود ندارد.


text: مراد از«ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-26 11:46:05
type: private
first_name: m
answer:
  «قاسطین» به پیروان معاویه اطلاق می‌شود. (خطبه 238 - درباره حکمين 1)

  «مارقین» به کسانی اطلاق می‌شود که از دین بیرون رفته‌اند. (خطبه 238 - درباره حکمين 1)

  کلمه «ناكثین» در متون ارائه شده از نهج البلاغه به کار نرفته است و بنابراین پاسخی برای آن استخراج نمی‌شود.


text: مراد از«ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» چه كسانی هستند؟
date: 2026-02-26 11:48:14
type: private
first_name: m
answer:
  **ناگثین**

  **معنای لغوی:** پیمان شکنان

  **مصداق تاریخی:** کسانی که با امام علی (ع) پیمان بسته بودند اما بر سر پیمان خود ایستادگی نکردند و در مقابل ایشان ایستادند. این گروه بیشتر به عنوان «اصحاب جمل» شناخته می شوند که در واقعه جمل علیه امام علی (ع) شورش کردند.

  **استناد در نهج البلاغه:**
  اگرچه واژه «ناكثین» مستقیماً در متون ارائه شده به صراحت تعریف نشده است، اما مفهوم پیمان شکنی و عواقب آن در خطبه های مختلف به وضوح بیان شده است.

  *   **خطبه 130 - سخني با ابوذز:** این خطبه به موضوع غضب برای خدا و ترس از کسانی که به خاطر دنیا از ابوذر ترسیدند اشاره دارد. این می تواند تلویحاً به درگیری با کسانی که پیمان شکنی می کنند و در مقابل حق می ایستند، مرتبط باشد.
  *   **خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس:** امام علی (ع) در این خطبه از عثمان به دلیل رفتار متناقضش گلایه می کنند. این نشان دهنده وجود اختلاف و درگیری با کسانی است که به نوعی از توافقات و مسئولیت ها شانه خالی می کنند.
  *   **حکمت 176 - از صفات خود:** «وسیله ریاست، سعه صدر (و تحمل بسیار) است.» این حکمت نشان می دهد که امام علی (ع) برای برقراری نظم و عدالت، حتی با کسانی که پیمان شکنی می کنند، با سعه صدر برخورد می کردند، اما این سعه صدر به معنای پذیرش پیمان شکنی نبود.

  **ارتباط با منابع استخراج شده:**
  با توجه به متن "خطبه 219 - هنگام گذشتن از کشته شدگان جمل" که به کشته شدگان طلحه اشاره دارد و همچنین "خطبه 169 - هنگام حرکت به بصره" که به حرکت اصحاب جمل (لشکر طلحه و زبیر) اشاره می کند، می توان ناكثین را به لشکر طلحه و زبیر در جنگ جمل نسبت داد.

  **قاسطین**

  **معنای لغوی:** ستمکاران و خارج‌شدگان از حق

  **مصداق تاریخی:** کسانی که در برابر حق ایستاده و به ستم و تبعیض روی آورده‌اند. در این متن‌ها، اشاره مستقیم به گروه خاصی تحت عنوان «قاسطین» نشده است، اما مفهوم ستمگری و خروج از حق در سخنان امام علی (ع) مشهود است. «قاسطین» در زمینه جنگ صفین معمولاً به کسانی اطلاق می‌شود که با معاویه و سپاهیانش در برابر امام علی (ع) قرار گرفتند و از حق منحرف شدند.

  **استناد در نهج البلاغه:**

  *   **خطبه 238 - درباره حکمين 1:** این خطبه در زمینه جنگ صفین و اختلافاتی است که منجر به حکمیت شد.
  *   **خطبه 110 - اندرز به ياران 1:** این خطبه در مورد ارکان اسلام است و اگرچه مستقیماً به «قاسطین» اشاره نمی‌کند، اما مفاهیم کلی در مورد حق و باطل و برخورد با کسانی که از حق منحرف می‌شوند، در آن وجود دارد.
  *   **خطبه 111 - نکوهش دنيا 1:** در این خطبه، امام علی (ع) سرنوشت دنیاپرستان را بیان کرده و کسانی را که دنیا را بر همه چیز مقدم می‌دارند، مورد نکوهش قرار می‌دهند. این گروه با گمراهی و ستم در حق خود و دیگران، از مسیر حق دور می‌شوند که می‌تواند مصداقی از «قاسطین» باشد.
  *   **حکمت 432 - حکمرانان:** این حکمت به توصیف اولیائ الله (دوستان خدا) می‌پردازد که در مقابل دنیاپرستان قرار دارند. دنیاپرستان که به ظاهر دنیا مشغولند، ممکن است در زمره کسانی باشند که از حق منحرف شده و به سمت ستم و ظلم می‌روند.

  **ارتباط با منابع استخراج شده:**
  با توجه به متن "خطبه 54 - در مسئله بيعت 2" و "خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان" که به جنگ با شامیان (جنگ صفین) اشاره دارد، می توان قاسطین را به لشکر معاویه در جنگ صفین نسبت داد.

  **مارقین**

  **معنای لغوی:** خوارج

  **مصداق تاریخی:** کسانی که از دین خارج شده و دین را رها کرده‌اند. این واژه در نهج البلاغه در اشاره به کسانی به کار رفته است که با امیرالمؤمنین (ع) جنگیدند و از دین حق منحرف شدند.

  **استناد در نهج البلاغه:**
  در متن‌های ارائه شده، اشاره مستقیمی به معنای لغوی «مارقین» و مصداق تاریخی آن در صدر اسلام نشده است. اما خطبه 25 نهج البلاغه، با عنوان «رنجش از یاران سست رأی»، اشاره به حوادثی دارد که در آن برخی از اصحاب معاویه بر بلاد استیلا یافته‌اند و فرمانداران امام (ع) پس از غلبه دشمن نزد ایشان بازگشته‌اند. این خطبه بیانگر نارضایتی امام از سستی یاران در جهاد و تخلّف از دستورات است که می‌تواند به نوعی نشان‌دهنده انحراف از مسیر حق و دین تلقی شود، هرچند واژه «مارقین» مستقیماً در آن به کار نرفته است.

  **ارتباط با منابع استخراج شده:**
  با توجه به متن "حکمت 323 - نکوهش آنانکه در بندگي کوتاهي کنند" که به گذشتن امام از کنار کشتگان خوارج در جنگ نهروان اشاره دارد، می توان مارقین را به خوارج در جنگ نهروان نسبت داد.


text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام بهترین مخلوق در نزد خدا چه كسی است؟
date: 2026-02-26 11:49:26
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده از نهج‌البلاغه، حضرت علی (ع) به طور مشخص فرد یا گروه خاصی را به عنوان "بهترین مخلوق" در نزد خدا معرفی نکرده‌اند. با این حال، با تکیه بر مفاهیم و صفاتی که در پاسخ‌های جزئی به آن‌ها اشاره شده است، می‌توان درکی از ملاک‌های برتری در نزد خداوند از دیدگاه ایشان به دست آورد.

  **ملاک‌های برتری در نزد خدا از دیدگاه حضرت علی (ع) بر اساس پاسخ‌های جزئی:**

  *   **تقوا:** تقوا به عنوان یکی از صفات برجسته مورد تأکید قرار گرفته است. (دعوت به تقوا، از خطبه 198 - در سفارش به تقوا و وصف اسلام و پيامبر)
  *   **علم:** احاطه علم خداوند به همه جزئیات، نشان‌دهنده جایگاه علم است. (از خطبه 198 - در سفارش به تقوا و وصف اسلام و پيامبر)
  *   **حلم:** حلم همچون یک قوم و قبیله در یاری انسان در مقابل سفیهان توصیف شده است. (حکمت 418 - تندرستي و دارايي)
  *   **حق طلبی و شجاعت در راه حق:** پیمودن راه حق توسط مرد حق، و تلاش برای هموار کردن مشکلات در مسیر حق، ارزشمند شمرده شده است. (نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه)
  *   **حسن خلق، قناعت، پرهیز از فتنه و آشوب، صبر بر سختی ها، آراستگی به اخلاق نیکو:** این صفات نیز به عنوان مواردی ارزشمند ذکر شده‌اند.
  *   **شناخته شدن از طریق سخن:** سخن گفتن برای شناخته شدن و فهمیدن انسان، مورد اشاره قرار گرفته است. (حکمت 392 - انچه اثر دارد و ندارد)
  *   **امر به معروف و نهی از منکر:** کسانی که با دست، زبان و قلب با منکرات مبارزه می‌کنند و تمام خصلت‌های نیک را جمع کرده‌اند، معرفی شده‌اند. (حکمت 374 - درباره سخن)
  *   **عدالت و رفتار عادلانه:** اهمیت رفتار عادلانه و رعایت حقوق (مانند حقوق خویشاوندان) مورد تأکید است. (نامه 18 به عبدالله بن عباس، نامه 63 به ابوموسي اشعري)
  *   **پویایی در مسیر حق:** تاکید بر پویایی و تلاش در مسیر حق. (نامه 63 به ابوموسي اشعري)
  *   **استقامت در برابر سختی‌ها و فتنه:** سختی‌های دنیا آزمایشی برای بندگان است و نباید از حق منحرف شد. (حکمت 111 و 112)
  *   **بندگی خالص و عدم تعلق خاطر به دنیا:** انجام وظیفه الهی و عدم تعلق به دنیا نشانه‌ای از گرایش به این امر است. (خطبه 232)


text: حضرت علی علیه السلام چه چیز را به میوه نارس تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-26 11:50:44
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) میوه درخت تفریط را به پشیمانی و میوه درخت دوراندیشی را به سلامت تشبیه می‌کند (حکمت 181 - شکايات از خلفا).


text: حضرت علی علیه السلام چه چیز را به میوه نارس تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-26 11:51:31
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ عبارتی که به تشبیه میوه نارس در سخنان حضرت علی (ع) اشاره کند، یافت نشده است. بنابراین، پاسخی برای این پرسش بر اساس متون فوق وجود ندارد.


text: حضرت علی علیه السلام چه چیز را به میوه نارس تشبیه می‌كند؟
date: 2026-02-26 11:53:09
type: private
first_name: m
answer:
  با توجه به پاسخ‌های جزئی ارائه شده، حضرت علی (ع) به طور مستقیم چیزی را به میوه نارس تشبیه نکرده‌اند.

  اما در **حکمت 71 - در نکوهش مردم عراق**، مردم عراق به **زن بارداری که جنین خود را سقط می‌کند** تشبیه شده‌اند. این تشبیه می‌تواند به طور غیرمستقیم به مفهوم نارس بودن اشاره داشته باشد، چرا که سقط جنین قبل از موعد مقرر، نشان‌دهنده عدم رسیدگی و کامل نشدن است.


text: بزرگترین شاهد در نهج‌البلاغه در خطبه 212 چه كسی معرفی شده است؟
date: 2026-02-26 11:54:39
type: private
first_name: m
answer:
  بزرگترین شاهد در نهج البلاغه در خطبه 212 مشخص نشده است. پاسخ‌های جزئی ارائه شده به خطبه 212 اشاره‌ای ندارند و تنها خطبه 106 را ذکر می‌کنند که در آن پیامبر اسلام (ص) به عنوان "شاهد و گواهتان در رستاخیز" معرفی شده است.


text: حضرت زمامداران بنی امیه را به چه چیزی تشبیه نمود
date: 2026-02-26 11:56:09
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت امام علی (علیه السلام) زمامداران بنی امیه را به موارد زیر تشبیه نمودند:

  *   **کفتار صفتانی که تا زمان معینی مهلت تاخت و تاز دارند:** ایشان در حکمت 464 می‌فرمایند که بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و همین که بین آن‌ها اختلاف افتاد، دشمنان ضعیف کفتار صفتشان آن‌ها را فریب داده و بر آنان پیروز می‌شوند. همچنین در همین حکمت، مهلت حکومت آن‌ها را به میدان مسابقه‌ای تشبیه می‌کنند که نظمشان با رسیدن به هدف به هم می‌خورد و این نشان‌دهنده موقت بودن حکومتشان است. (حکمت 464 - دعاي باران)

  *   **کسانی که ریشه در دشمنی با اسلام و پیامبر دارند:** در نامه 28، امام (علیه السلام) بنی امیه را با شخصیت‌هایی چون ابوجهل، ابوسفیان، فرزندان مروان و ام جمیل مقایسه می‌کنند که همگی از دشمنان اسلام بودند. این مقایسه نشان می‌دهد که ماهیت حکومت آن‌ها در دشمنی با اسلام و پیامبر ریشه دارد. (نامه 28 - در پاسخ معاويه که از بهترين نامه هاست)

  *   **کسانی که شجره (خویشاوندی با پیامبر) را مبنای حکومت قرار داده اما ثمره (حقیقت و رسالت پیامبر) را ضایع کرده‌اند:** در خطبه 67، امام (علیه السلام) اشاره می‌کنند که قریش (که بنی امیه از آن بودند) به شجره استدلال کردند اما ثمره را ضایع ساختند. این می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که حکومت بنی امیه بر مبنای نسب و خویشاوندی با پیامبر بنا شده، اما از حقیقت و رسالت پیامبر دور افتاده است. (خطبه 67 - در معني انصار)

  *   **افرادی با ضعف در تصمیم‌گیری و ثبات نداشتن در حکومت:** در خطبه 240، امام (علیه السلام) عثمان را به شتر آب‌کش تشبیه می‌کنند که گاهی دستور رفتن و گاهی دستور بازگشت می‌دهد. این تشبیه می‌تواند نشان‌دهنده ماهیت حکومتی باشد که بر اساس تناقض و عدم ثبات در تصمیم‌گیری‌ها بنا شده و ممکن است بنی امیه نیز از این ضعف رنج ببرند. (خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس)


text: ستمى که بدون مجازات نمى ماند
date: 2026-02-26 11:58:02
type: private
first_name: m
answer:
  **ستمى که بدون مجازات نمى ماند**

  مفهوم ظلم در اسلام بر اساس متن‌های استخراج شده از نهج‌البلاغه نشان می‌دهد که ستم، چه به صورت دروغ بستن و نسبت ناروا دادن (حکمت 469)، چه ضایع کردن حقوق دیگران و عدم جبران آن (حکمت 417)، و چه هرگونه تجاوز به حقوق دیگران، اعم از اعمال و حتی حرکات کوچک (خطبه 223)، همواره با عواقب ناگواری همراه است. کسانی که از مسیر حق منحرف می‌شوند و عهد شکنی می‌کنند (خطبه 75)، و کسانی که جایگاه واقعی خود را نمی‌شناسند و برای تضعیف حق تلاش می‌کنند (نامه 28)، نیز مورد برخورد قرار می‌گیرند.

  **نکات کلیدی در خصوص عدم مجازات ستم:**

  *   **انذار از عواقب اعمال (خطبه 173 - شايسته خلافت):** دنیا فریبنده است و منفعت کسب شده از ستم، پایدار نخواهد بود و فرد گرفتار عواقب اعمال خود خواهد شد.
  *   **غفلت از حسابرسی الهی (خطبه 109 - توانايي خداوند):** حتی اگر ستمی در دنیا مجازاتی نداشته باشد، در حسابرسی نهایی خداوند، فرد پاسخگوی اعمال خود خواهد بود.
  *   **عدم صبر بر از دست دادن اموال (حکمت 307 - در آداب نوشتن):** ستم‌هایی که منجر به از دست دادن اموال می‌شود، ممکن است برای ستمدیده بسیار گران تمام شود، حتی اگر مجازاتی فوری برای ستمگر در پی نداشته باشد.
  *   **رها کردن طغیان و زیبایی جلوه دادن اعمال بد (خطبه 157 - سفارش به پرهيزگاري):** برخی ستم‌ها ممکن است به دلیل گمراهی فرد و فریب خوردن توسط وسوسه‌ها، بدون برخورد جدی در دنیا صورت گیرد، اما در نهایت فرد با عواقب آن روبرو خواهد شد.
  *   **اصل بازدارندگی و برابری در رفتار (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي):** ستم امری ناپسند و خلاف فطرت است و کسی که به اصل "برای دیگران چیزی را دوست دار که برای خود دوست می داری و برای آن ها نپسند آنچه را که برای خود نمی پسندی" عمل کند، از ارتکاب ستم خودداری خواهد کرد.

  **مجازات ستم در دنیا و آخرت:**

  *   **خطبه 192 - خطبه قاصعه:** خداوند ابلیس را به سبب تکبرش در دنیا کوچک و پست گردانید و در آخرت آتش فروزان دوزخ را برایش آماده ساخت.
  *   **نامه 53 - عهدي که براي مالک اشترنخعي نوشت:** پیمان شکنی و خیانتی که از مجازات آن ترسی، سبب مسئولیت الهی می‌گردد که نه در دنیا می‌توانی پاسخ گوی آن باشی، نه در آخرت.
  *   **نامه 53 - عهدي که براي مالک اشترنخعي نوشت:** هیچ چیز در تغییر نعمت های خداوند و تعجیل در انتقام و کیفر او از اصرار بر ظلم و ستم سریع تر نیست، زیرا خداوند دعای مظلومان را (بر ضد تو) می شنود و در کمین ستمکاران است.
  *   **نامه 53 - عهدي که براي مالک اشترنخعي نوشت:** کسی که به بندگان خدا ستم کند خداوند پیش از بندگانش دشمن او خواهد بود و کسی که خداوند دشمن او باشد عذرش را نمی پذیرد و در مقام نبرد با خداست تا زمانی که دست از ستم بردارد و توبه کند.

  به طور کلی، عدالت الهی تضمین کننده مجازات ستمکاران است و هیچ ستمی بدون پاسخ نخواهد ماند، چه در این دنیا و چه در سرای دیگر.


text: ستمى که بدون مجازات نمى ماند
date: 2026-02-26 11:59:43
type: private
first_name: m
answer:
  **ستمى که بدون مجازات نمى ماند**

  ستمگران غم و اندوه را در آن فرو می ریزند و بلا و بدبختی را در آن وارد می کنند. (پاسخ‌های جزئی)
  خوردنی به خوردنی و آشامیدنی به آشامیدنی، دربرابر هر لقمه لذیذی که خوردند لقمه ای بس ناگوار و زهرآلود خواهند خورد و در مقابل هر جرعه گوارایی، جامی تلخ و مسموم خواهند نوشید. (پاسخ‌های جزئی)
  از درون، وحشت و از برون، شمشیر بر آن ها مسلّط خواهد کرد؛ چرا که این گروه مرکب های معاصی و شتران بارکش گناهان اند. (پاسخ‌های جزئی)

  **پیامدهای ستم برای ستمگر و ستم‌دیده**

  *   **ستم به ناتوان:** ستم به ناتوان زشت ترین ستم هاست. (پاسخ‌های جزئی)

  **نشانه‌های ستمگران**

  مردان ستمگر سه نشانه دارند: به مافوق خود از طریق نافرمانی ستم می‌کنند و با قهر و غلبه، به زیردستان خویش ستم روا می‌دارند و پشتیبان ظالمان اند. (پاسخ‌های جزئی)

  **ستم در رفتار با دیگران**

  به دیگران ستم نکن همان گونه که دوست نداری به تو ستم شود. (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت)


text: ستمى که بدون مجازات نمى ماند
date: 2026-02-26 12:03:02
type: private
first_name: m
answer:
  **ستمى که بدون مجازات نمى ماند**

  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده از نهج‌البلاغه، ستمی که بدون مجازات نمی‌ماند، **ستم بندگان به یکدیگر** است که کیفر آن شدید خواهد بود. این کیفر فراتر از آسیب‌های جسمی متعارف است.

  **چگونگی مجازات ستمگران:**

  *   **در خطبه 158**، ستمگران به گونه‌ای کیفر خواهند دید که "خوردنی به خوردنی و آشامیدنی به آشامیدنی" است. این بدان معناست که در برابر هر لقمه لذیذی که خورده‌اند، لقمه‌ای بس ناگوار و زهرآلود خواهند خورد و در مقابل هر جرعه گوارایی، جامی تلخ و مسموم خواهند نوشید.
  *   همچنین در **خطبه 158**، این ستمگران از درون با **وحشت** و از بیرون با **شمشیر** مواجه خواهند شد.
  *   آنها به عنوان "مرکب های معاصی و شتران بارکش گناهان" توصیف شده‌اند که نشان‌دهنده درگیری عمیق آنها با گناه و معصیت است.

  **انواع ستم اشاره شده:**

  *   **در خطبه 158**، به ستمگرانی اشاره شده که غم و اندوه و بلا و بدبختی را در خانه‌ها و خیمه‌ها وارد می‌کنند، که نتیجه سپردن حکومت به غیر اهل آن است.
  *   **در خطبه 25**، به ستمی اشاره شده که اصحاب معاویه بر پاره‌ای از بلاد استیلا یافته و بر آنها غلبه کرده‌اند، که به صورت تجاوز و تصرف در سرزمین‌ها و حقوق دیگران نمود پیدا می‌کند.

  **علل عدم مجازات ستمکاران (به طور غیرمستقیم):**

  *   **خطبه 3 - شقشقيه**: در برخی مواقع، رسیدگی به امور و مجازات ستمکاران به درستی انجام نمی‌شود و به جای آن، شاهد سوء مدیریت و اشتباهات فراوان هستیم که خود می‌تواند به تداوم ظلم کمک کند.
  *   **حکمت 232 - زيان مال غصبي و دارايي**: نبودِ رسیدگی به ستم، مانع بزرگی برای تحقق خیر و اجرای عدالت خواهد بود.


text: چه عاملی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می شود
date: 2026-02-26 12:04:33
type: private
first_name: m
answer:
  عوامل متعددی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می‌شوند که در متن نهج‌البلاغه به آن‌ها اشاره شده است:

  *   **حمله و تهدید دشمن:**
      *   هنگامی که دشمن به سرزمین‌های اسلامی حمله می‌کند، این خود محرکی قوی برای بسیج مردم و فراخوان آنها به جهاد و مقاومت است. (خطبه 39 - نکوهش ياران و دعوت به جهاد)
      *   تجاوز و سلطه دشمن بر سرزمین‌ها، باعث رنجش رهبران شده و آنها را وادار به بسیج نیرو و هشدار به یاران سست‌رای می‌کند. (خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي)
      *   شنیدن خبر حمله دشمن به مناطقی مانند انبار، باعث حرکت رهبران برای بسیج مردم می‌شود، هرچند که ممکن است با سستی و عدم آمادگی آن‌ها مواجه شوند. (حکمت 261 - کوشش براي دنيا و آخرت)
      *   وجود تهدیدات خارجی، نیاز به آمادگی و هوشیاری فرماندهان و نیروهای مرزبانی را تشدید می‌کند. (نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها)

  *   **فراخوان رهبری و تبیین ارزش‌ها:**
      *   رهبران می‌توانند با فراخوانی مردم برای یاری دین خدا و تقاضای کمک، آن‌ها را بسیج کنند. (خطبه 39 - نکوهش ياران و دعوت به جهاد)
      *   رهبران با بیان نارضایتی از کوتاهی‌ها و ارائه راهکار، مردم را به اقدام علیه دشمن ترغیب می‌کنند. (خطبه 34 - پيکار با مردم شام)
      *   رهبران با شفاف‌سازی و تبیین شرایط، همراهی و مشارکت مردم را برای مقابله با دشمن جلب می‌نمایند. (خطبه 39 - نکوهش ياران و دعوت به جهاد)
      *   تبیین ارزش‌ها، اهداف، و فضیلت جهاد، می‌تواند به بسیج مردمی کمک کند. (خطبه 27 - در فضيلت جهاد)
      *   آگاهی رهبران به فنون و مدیریت جنگ و بیان مسئولیت عواقب عدم اطاعت، نشان‌دهنده نقش مهم اطلاع‌رسانی در هدایت افکار عمومی است. (خطبه 27 - در فضيلت جهاد)

  *   **ترغیب از طریق گفتمان و آگاهی‌بخشی:**
      *   یادآوری ارزش‌های دینی و معنوی، به رهبری اجازه می‌دهد تا مردم را حول یک هدف مشترک، که می‌تواند مبارزه با دشمن باشد، متحد کند. (خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او)
      *   یادآوری عظمت الهی و حقانیت دین، می‌تواند به تقویت روحیه و اراده مردم برای مقابله با هرگونه تهدیدی، از جمله دشمن، کمک کند. (خطبه 133 - در ذكر عظمت پروردگار)
      *   قرائت قرآن و توجه به آموزه‌های آن، می‌تواند روحیه جهادی و ایستادگی در برابر دشمنان را در مردم تقویت کند. (خطبه 176 - در پند گرفتن از سخن خداوند)
      *   نکوهش دشمن و روشن کردن ماهیت شرارت آن، یکی از ابزارهای گفتمان ملی برای بسیج مردم علیه دشمن است. (خطبه 238 - درباره حکمين 1)
      *   ترسیم تصویری از سختی‌ها و ظلم‌ها در جامعه، می‌تواند مردم را نسبت به ضرورت ایستادگی و مقابله با عوامل ایجاد کننده این مشکلات (که می‌تواند دشمن باشد) ترغیب کند. (خطبه 32 - روزگار و مردمان)
      *   مبارزه با تبلیغات دروغین دشمن از طریق روشنگری رسانه‌ها، می‌تواند از تأثیرات مخرب آن‌ها جلوگیری کند. (حکمت 469 - گناه 2)

  *   **تحریک احساسات و همدلی:**
      *   در مواجهه با دشمن، عواملی چون احساس عزاداری، خضوع قلب و رام شدن نفس سرکش، و اقتدا به مظاهر سادگی و پرهیز از دنیاگرایی می‌تواند احساسات و همدلی مردم را تحریک کند. (عزاداری، خضوع قلب و رام شدن نفس سرکش، پرهیز از دنیاگرایی)

  *   **بسیج عملی و اعزام نیرو:**
      *   حرکت رهبران برای جمع‌آوری لشکر و تلاش برای بسیج مردم، نشانه اقدام عملی در برابر تهدیدات است. (حکمت 261 - کوشش براي دنيا و آخرت)
      *   اعزام سپاه انبوه از مسلمانان به سوی دشمن، باعث عقب‌نشینی و فرار او می‌شود. (نامه 36)


text: اوصاف خداوند چیست
date: 2026-02-26 12:06:14
type: private
first_name: m
answer:
  اوصاف خداوند در پاسخ‌های جزئی به شرح زیر است:

  *   **احاطه علم خداوند به همه جزئیات:** (خطبه 198)
  *   **ستایش خداوند:** (ستایش خداوند، خطبه 152)
  *   **صفات خداوند:** (خطبه 152)
  *   **صفات خداوند سبحان:** (خطبه 72)
  *   **بخشی از صفات خداوند متعال:** (خطبه 86)
  *   **عظمت خداوند:** (بیان عظمت خداوند)
  *   **آفريدگار بي همتا:** (خطبه 213)
  *   **خداوند سبحان، احدی را درباره چیزی مانند قرآن، پند و اندرز نداده است؛ زیرا قرآن رشته محکم خدا و وسیله مطمئن اوست. در قرآن، بهار دل ها وچشمه های جوشان علم و دانش است و برای (زدودن زنگار غفلت و گناه از) قلب، صیقلی جز قرآن نیست:** (بیان عظمت خداوند)
  *   **خداوند سبحان، برتر از آنچه به آن امید دارند و دل بسته اند امیدوارکننده ای نمی بینند و برتر از آنچه از آن می ترسند مایه ترس سراغ ندارند:** (درک حقایق توسط قرآن و اولیاءالله)
  *   **خداوند سبحان به آن ها دستور اختلاف و پراکندگی داده است و آن ها اطاعت فرمان او را کرده اند! یا این که آن ها را از اختلاف بر حذر داشته و آن ها عصیان نموده اند! یا این که دین ناقصی نازل کرده و در تکمیل آن از آن ها کمک خواسته است! یا این که آن ها شریک های خدایند و حق دارند بگویند (و حکم صادر کنند و قانون بنویسند) و بر خدا لازم است رضایت دهد! یا این که خداوند سبحان دین کاملی نازل کرده، ولی پیامبر در تبلیغ و ادای آن کوتاهی نموده است! حال آن که خداوند سبحان می فرماید: «ما چیزی در قرآن فروگذار نکردیم» و در قرآن توضیح همه چیز آمده است و نیز فرموده، بخش های قرآن، یکدیگر را تصدیق و تایید می کنند و هیچ گونه اختلافی در آن راه ندارد:** (دلالت قرآن بر عدم وجود اختلاف)
  *   **خداوند سبحان می فرماید: «اگر این قرآن از ناحیه غیر خدا بود اختلافات بسیاری در آن می یافتند»:** (دلالت قرآن بر عدم وجود اختلاف)
  *   **خداوندی که عالم است بی آن که معلوماتش اکتسابی باشد یا فزونی گیرد و یا آن را از کسی فراگرفته باشد. خداوندی که همه امور را اندازه گیری کرده، بی آن که نیاز به تفکّر و یا رجوع به ضمیر و وجدان داشته باشد. خدایی که تاریکی ها پوششی بر او نمی افکند و از نور و روشنایی بهره نمی گیرد. شب او را نمی پوشاند و روشنایی روز بر او نمی گذرد. نه درک او از اشیا، با حسّ بینایی (و چشم ظاهری) است و نه علم و دانش وی از طریق خبرگیری:** (خطبه 213)


text: اوصاف خداوند چیست
date: 2026-02-26 12:08:04
type: private
first_name: m
answer:
  اوصاف خداوند (بر اساس متن‌های ارائه شده):

  *   **خداوند در هر نعمتی حقی دارد.** کسی که حق آن را ادا کند، آن نعمت را بر او افزون می سازد و کسی که در آن کوتاهی کند آن نعمت را در خطر زوال قرار می دهد. (خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار)
  *   **درباره صفات خداوند سخن گفته شده است.** (خطبه 152 - ستايش خدا، پيشوايان دين)
  *   **بخشی از صفات خداوند سبحان نیز آمده است.** (خطبه 72 - درود بر پيامبر)


text: در غوغاى ساحران حضرت موسی از چه ترسید
date: 2026-02-26 12:09:32
type: private
first_name: m
answer:
  در غوغاى ساحران حضرت موسی از هیچ چیز نترسید.

  **متن مربوط از نهج البلاغه:**

  *   **خطبه 182 - در توحيد الهي و يادي از ياران شهيد خود در صفين:** "... او همان کسی است که با موسی سخن گفت و آیات بزرگش را به او نشان داد بی آن که نیاز به اعضا و ابزار و زبان و حنجره داشته باشد. ..."
  *   **حکمت 327 - وفاي به وعده:** "کسی که با توسل به گناه پیروز شود پیروز نیست و کسی که با ستم غلبه کند (درواقع) مغلوب است."


text: چه کسی هم در کفر و هم در اسلام اسیر گشت
date: 2026-02-26 12:10:28
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ کدام به طور مستقیم به این سوال که "چه کسی هم در کفر و هم در اسلام اسیر گشت" پاسخ نمی‌دهند.

  پاسخ‌های جزئی به موضوعات زیر پرداخته‌اند:

  *   **بنی امیه:** به مقایسه‌ی افراد برجسته در دوران جاهلیت و اسلام توسط امام علی (ع) اشاره دارد، اما به اسارت افراد اشاره‌ای نمی‌کند.
  *   **حکمت 271 - ترغيب به واجبات:** به "اسارت" به معنای مجازات قانونی برای دزدی اشاره دارد، اما در مورد اسارت در دوران کفر و اسلام با هم، توضیحی نمی‌دهد.
  *   **خطبه 25 - رنجش از ياران سست راي:** به "اسارت" سرزمینی اشاره دارد که نتیجه ضعف نظامی و عدم اطاعت است.
  *   **خطبه 192 - خطبه قاصعه:** به بازگشت برخی افراد به خوی جاهلیت پس از گرویدن به اسلام اشاره دارد و اینکه این امر می‌تواند مقدمه‌ای برای درگیری‌ها و افتادن در اسارت باشد. این بخش به طور غیرمستقیم به کسانی اشاره دارد که ممکن است در جاهلیت اسیر بودند و با بازگشت به آن خوی، خود را در معرض اسارت قرار دهند.
  *   **حکمت 369 - عاقبت اشخاص:** به "فتنه و فساد" و سوق داده شدن افراد به سوی آن اشاره دارد که می‌تواند شامل اسارت باشد. کسانی که ظاهراً مسلمان هستند اما از اسلام دور افتاده‌اند، در معرض چنین حوادثی قرار می‌گیرند.
  *   **حکمت 111 و 112 - گرفتاري هاي دنيا و آزمايش بندگان 2:** به "گرفتاری‌های دنیا" و "آزمایش بندگان" اشاره دارد که می‌تواند شامل اسارت مؤمنان نیز باشد، خصوصاً اگر به دنیا دلبسته باشند.

  با توجه به اینکه هیچ یک از پاسخ‌های جزئی به طور صریح به سوال اصلی پاسخ نمی‌دهند، نمی‌توان پاسخی را از میان آن‌ها استخراج کرد.


text: عواقب روی گرداندن ازجهاد چیست؟
date: 2026-02-26 12:11:16
type: private
first_name: m
answer:
  عواقب روی گرداندن از جهاد، بر اساس متن‌های ارائه شده از نهج‌البلاغه، به شرح زیر است:

  *   **ننگ در نسل‌های آینده و عذاب در روز حساب:** فرار از جهاد، ننگی است که در نسل‌های آینده نیز باقی می‌ماند و آتشی است که در روز حساب دامان فرد را می‌گیرد. (خطبه 66 - در آداب جنگ)

  *   **از دست دادن حس تشخیص نیک و بد:** کسی که حتی با قلبش به طرفداری از معروف و مبارزه با منکر نپردازد، قلبش واژگونه شده و حس تشخیص نیک و بد را از دست می‌دهد. (حکمت 375 - ترغيب به دوري از معصيت)


text: امبرمومنان ارزش حکومت را برای ابن عباس چگونه تشبیه کرد
date: 2026-02-26 12:12:15
type: private
first_name: m
answer:
  امام علی (ع) در **خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس**، در پاسخ به نامه ابن عباس در زمان محاصره عثمان، ارزش حکومت را برای ابن عباس به گونه‌ای تشبیه نکردند که بیانگر آن باشد. بلکه در این خطبه، امام (ع) اشاره فرمودند که عثمان (با پیام‌های متناقض) قصد دارد ایشان را **"همچون شتر آب کش قرار دهد؛ گاهی بگوید بیا و گاهی بگوید بازگرد"**. این تشبیه به بی ثباتی و کشاندن امام (ع) به سمتی ناخواسته در ماجرای حکومت اشاره دارد.

  با این حال، با توجه به متن‌های ارائه شده، می‌توان به موارد زیر به عنوان جنبه‌هایی از "ارزش حکومت" در نظر گرفت:

  *   **اهمیت انتخاب افراد شایسته برای حکومت:** در **نامه 34 - به محمد بن ابي بکر**، امام به اهمیت انتخاب فردی "خیرخواه و در برابر دشمنان سرسخت و انتقام گیر" برای حکومت اشاره می‌کنند.
  *   **ضرورت رعایت عدالت و اصول اخلاقی در حکومت‌داری:** در **حکمت 476**، امام به زیاد بن ابیه توصیه می‌کنند که "عدالت را پیشه کن و از خشونت و سختگیری و ستمگری بپرهیز".
  *   **مسئولیت سنگین امانت‌داری در حکومت:** در **نامه 20 - به زياد ابن ابيه هنگامي که جانشين عبدالله بن عباس در بصره بو**، امام بر حفظ بیت المال مسلمین تأکید کرده و عدم رعایت آن را موجب سختی شدید برای متخلف می‌دانند.
  *   **آگاهی از پیچیدگی‌ها و فشارهای سیاسی مرتبط با حکومت:** در **خطبه 240 - سخني با عبدالله بن عباس**، امام به پیچیدگی‌ها و فشارهای سیاسی مرتبط با حکومت و مواجهه حساب‌شده با آن‌ها اشاره دارند.
  *   **ارزش کارگزاری شایسته و فداکار در حکومت:** در **نامه 35 - به عبدالله بن عباس، پس از کشته شدن محمد بن ابي بکر در مصر**، امام محمد بن ابی بکر را "فرزندی خیرخواه و کارگزاری تلاشگر و کوشا و شمشیری برنده و قاطع و ستونی حافظ و مدافع" وصف می‌کنند.
  *   **پاسداری از ارکان حق و فرمان به عدل در همه امور:** در **نامه 25 - سفارشي به مامور جمع آوري زکات**، مقصود از تشبیه این است که امام علی (ع) در حکومت، همواره به پاسداری از ارکان حق و فرمان به عدل در همه امور، چه بزرگ و چه کوچک، چه پرارزش و چه کم‌ارزش، اهتمام داشته‌اند.


text: چه عاملی در یاران حضرت موجب یاری نکردن پروردگار شد
date: 2026-02-26 12:13:15
type: private
first_name: m
answer:
  عامل اصلی در یاران حضرت علی (ع) که موجب عدم یاری پروردگار شد، **سستی و کوتاهی در امر جهاد** بود. این سستی به اشکال مختلفی بروز می‌کرد:

  *   **رنجش از یاران سست رای:** امام علی (ع) از مسامحه یارانش در جهاد و تخلّف از دستوراتشان گلایه مند بودند و آن‌ها را توبیخ می‌کردند. این نشان دهنده نارضایتی امام از برخی یاران به دلیل عدم یاری مناسب است. (رنجش از یاران سست رای)
  *   **عدم نصرت در میدان جنگ:** در خطبه 71، امام علی (ع) مردم عراق را به دلیل دست کشیدن از جنگ در حالی که پیروزی نزدیک بود، مورد نکوهش قرار می‌دهند. این "یاری نکردن" به معنای عدم همراهی در میدان نبرد و عقب‌نشینی از وظیفه جهاد است. (خطبه 71 - در نکوهش مردم عراق)
  *   **عدم تبعیت از دستورات:** خطبه 207 به طور صریح به موضوع "نگاه داشتن" امام حسن (ع) توسط یاران از رفتن به میدان جنگ اشاره دارد. این عمل، نوعی عدم تبعیت از اراده امام (ع) در آن زمان خاص تلقی می‌شود، هرچند با انگیزه‌ای دلسوزانه. (خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان)
  *   **عدم آمادگی برای نبرد و درک موقعیت:** در خطبه 238، امام (ع) به عدم آمادگی مردم برای نبرد و عدم درک صحیح موقعیت اشاره می‌کنند. انتخاب افراد نالایق برای حکمیّت و فریب خوردن با بالا بردن قرآن بر نیزه، نشانه‌ای از عدم یاری پروردگار از طریق بصیرت و اقدام صحیح است. (در پاسخ‌های جزئی به طور مستقیم ذکر نشده است اما با توجه به مفهوم "عدم یاری پروردگار" قابل استنباط است.)
  *   **ناپایداری و عدم ثبات در تصمیم‌گیری:** خطبه 3، امام (ع) بیان می‌کنند که شرایط باعث شده مردم "گرفتار عدم تعادل و سرکشی و عدم ثبات و حرکات نامنظم شدند". این عدم ثبات و ناپایداری در رفتار و تصمیم‌گیری‌ها نیز می‌تواند به نوعی "یاری نکردن" تلقی شود، زیرا مانع پیشرفت و تحقق اهداف الهی می‌شود. (در پاسخ‌های جزئی به طور مستقیم ذکر نشده است اما با توجه به مفهوم "عدم یاری پروردگار" قابل استنباط است.)

  همچنین، **عدم همراهی و یاری مطلوب از سوی برخی یاران و کارگزاران** نیز عامل مهمی بود. به عنوان مثال، نامه 63 به ابوموسی اشعری نشان می‌دهد که سستی کارگزاران نیز مورد نکوهش قرار می‌گرفته و مانع یاری رسانی می‌شده است. (نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه)

  مقایسه یاران امام با اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله) در خطبه 97 نیز تلویحا بیانگر ضعف و سستی در یاران امام است که می‌توانسته منجر به عدم یاری پروردگار شود. (خطبه 97 - در باب اصحابش و اصحاب پيامبر)


text: امام علیه السلام دنیا را چگونه خانه اى توصیف کرد؟
date: 2026-02-26 12:14:25
type: private
first_name: m
answer:
  امام علی (ع) دنیا را به صورت غیرمستقیم و با توجه به ماهیت آن توصیف کرده است. در نهج البلاغه، دنیا دارای ویژگی‌های متعددی است که در ادامه به برخی از آن‌ها با استناد به متن اشاره می‌شود:

  **1. دنیا متاعی است و سهم افراد بر اساس تلاش و مشارکت تعیین می‌شود:**
  در **خطبه 232 - با عبدالله بن زمعه**، امام (ع) به تقسیم اموال اشاره کرده و آن را مربوط به مسلمانانی می‌دانند که با شمشیر به دست آورده‌اند. این بیانگر این است که در دنیای دنیوی، سهم و قسمت افراد بر اساس تلاش و مشارکت آن‌ها در دست‌یابی به منافع تعیین می‌شود.

  **2. دنیا مکانی است که به امور مادی و تعلقات دنیوی ارزش می‌گذارد:**
  **حکمت 307 - در آداب نوشتن** نشان می‌دهد که دنیا مکانی است که فقدان مال آن، انسان را بی خواب می‌کند. این موضوع به وابستگی شدید انسان به دنیا و اموال دنیوی و سختی تحمل فقدان آن‌ها اشاره دارد.

  **3. دنیا در معرض تحولات و رویدادهای ناگوار است:**
  **خطبه 35 - بعد از حکمیت** نشان می‌دهد که دنیای فانی، گاهی حوادث سنگین و دردناکی را پیش می‌آورد و نافرمانی از نصیحت کنندگان در مسائل دنیوی، موجب حسرت و پشیمانی می‌گردد.

  **4. دنیا آزمونی است که باید در مواجهه با نعمت‌هایش فروتن و مهربان باقی ماند:**
  **نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهیز از غرورزدگي در نعمت ها** تأکید می‌کند که فضل و برتری‌هایی که به انسان می‌رسد، نباید سبب تغییر حال او در برخورد با خلق شود، بلکه باید او را به بندگان خدا نزدیک‌تر و نسبت به برادرانش مهربان‌تر گرداند.

  **5. دنیا محل تفاوت‌ها و تنوعات بشری است:**
  **خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟** به تفاوت‌های سرشتی انسان‌ها اشاره دارد که ریشه در عناصر اولیه خلقت آن‌ها دارد و این تنوعات به سرشت اولیه انسان‌ها باز می‌گردد.

  **6. دنیا ناپایدار و فانی است:**
  در **خطبه 145 - در فناي دنيا و نکوهش بدعت** و **خطبه 63 - نکوهش دنيا**، امام (ع) به ناپایداری و فتنه و فریب دنیا اشاره کرده و بیان می‌کنند که دنیا سرایی است که انسان‌ها به وسیله آن آزمایش می‌شوند. آنچه از دنیا برای دنیا به دست آورند از آن جدا می‌شوند، اما آنچه از دنیا برای غیر این جهان به دست آورند به آن خواهند رسید. دنیا در نظر خردمندان همچون سایه بعد از زوال است.

  **7. دنیا آزمونی است که افراد باید در مواجهه با تعلقات آن، توجه خود را به مسائل مهم‌تر معطوف کنند:**
  **حکمت 473** عدم تمایل امام (ع) به رنگ کردن محاسن خود، بیانگر عدم دل‌بستگی به ظواهر فانی دنیا و توجه به مسائل مهم‌تر است.

  **8. نفسمان با خود ما رفیق است، اما در سختی‌ها به ما پشت می‌کند:**
  این نکته از **خطبه 227 - خطبه متقین**، به ماهیت پیچیده و گاه متضاد وجود انسان در مواجهه با سختی‌های دنیا اشاره دارد.

  **9. نافرمانی از دستور نصیحت کننده، موجب حسرت و اندوه می‌گردد:**
  این موضوع از **خطبه 35**، بر اهمیت گوش سپردن به نصایح در مسائل دنیوی تأکید دارد.


text: طبق توضیح سید رضى رحمه الله منظور امام علیه السلام از «مِلْطاط» چیست؟
date: 2026-02-26 12:15:55
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، منظور امام علی (ع) از «مِلْطاط» (یا «مَلْطاط») در عبارات مختلف به معانی زیر است:

  *   **توانایی تحمل و صبر در برابر از دست دادن اموال:** در "حکمت 307 - در آداب نوشتن"، امام (ع) بیان می‌کنند که صبر در برابر از دست دادن اموال دشوارتر از صبر بر قتل فرزندان است. این نشان‌دهنده‌ی مفهوم "مَلْطاط" به معنای توانایی تحمل و صبر در این زمینه است.

  *   **گستردگی و سعه صدر در تعامل با مردم:** در "نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها"، منظور از "مَلْطاط" گستردگی و سعه صدر در تعامل والی با رعیّت و استفاده از نعمت‌های الهی برای نزدیکی بیشتر به بندگان خدا و مهربانی به برادران است.

  *   **گستردگی و تنوع روحی و رفتاری:** در "خطبه 234 - چرا مردم در سرشت مختلفند؟"، تفاوت‌های سرشتی و بروز ویژگی‌های متضاد در افراد، می‌تواند به گستردگی و تنوع روحی و رفتاری اشاره داشته باشد که در مفهوم "مَلْطاط" نیز دیده می‌شود.

  *   **گستردگی و عمق درک از وقایع و توانایی مواجهه با سختی‌ها و مشکلات:** در "نامه 63 - به ابوموسي اشعري کارگزار امام در کوفه"، اهمیت "مَلْطاط" در معنای گستردگی و عمق درک از وقایع و توانایی مواجهه با سختی‌ها و مشکلات نمایان است، هنگامی که امام (ع) بر لزوم مواجهه با فتنه و هموار کردن سختی‌های آن تاکید دارند.

  نکته قابل توجه این است که در پاسخ‌های جزئی ارائه شده، هیچ توضیحی از سوی سید رضی (ره) در خصوص کلمه «مِلْطاط» یافت نشد. همچنین، در متن‌های ارائه شده، اشاره‌ای به کلمه "مِلْطاط" در "خطبه 19 - به اشعث بن قيس" و "خطبه 73 - درباره مروان" نشده است.


text: چرا امام علیه السلام مردم را از متابعت هوا و هوس و آرزوهاى طولانى بر حذر مى دارد
date: 2026-02-26 12:17:02
type: private
first_name: m
answer:
  امام علی (ع) مردم را از متابعت هوا و هوس و آرزوهای طولانی بر حذر می‌دارد، زیرا پیروی از این دو، پیامدهای وخیمی برای فرد و جامعه به همراه دارد:

  **پیامدهای پیروی از هوا و هوس برای فرد و جامعه:**

  *   **هشدار از هلاکت و نابودی:** آن کس که بر جهالت خود تکیه کند و تسلیم هوس‌های خویش شود، همچون کسی است که بر لب پرتگاهی که در شرف فروریختن است قرار گرفته است. او بار هلاکت را بر دوش می‌کشد و برای توجیه آرای ناپخته و ضد و نقیض خویش، مطالب نامتناسب را به هم پیوند می‌دهد. (خطبه 105 - در ذکر صفات پيامبر و تهديد بني اميه)
  *   **گمراهی و انحراف از حق:** یکی از پایه‌های کفر، انحراف از حق به سبب هوا و هوس‌ها و تعصب‌ها است. کسی که از راه حق منحرف شود، خوبی در نظرش بدی و بدی نزدش خوبی جلوه می‌کند و گرفتار مستی گمراهی می‌شود. کسی که میانه روی را ترک کند از راه حق منحرف می شود. هوی پرستی شریک و همتای نابینایی است. لجاجت، فکر و رای انسان را از میان می برد.
  *   **مشتبه شدن حقایق و اختلاف:** هوا و هوس می‌تواند باعث شود که حقایق برای انسان مشتبه شود و در نتیجه مردم در عقاید خود اختلاف کنند. روشن کردن حقایق دشوار می‌گردد و خطر تسلیم شدن به اموری که منجر به هلاکت می‌شود، افزایش می‌یابد.
  *   **از دست دادن هدایت الهی:** هوا و هوس‌های سرکش می‌توانند انسان را از هدایت‌های الهی باز دارند و باعث گردند که فرد از گفتار حق روی گردان شود. (خطبه 215 - نيايش 2)
  *   **عدم تبعیت از فرمان خدا:** پیروی از هوا و هوس در نهایت به نافرمانی از خدا منجر می‌شود.

  **خلاصه پیامدها:**
  *   هلاکت و نابودی فرد و جامعه.
  *   گمراهی، انحراف از حق و نابینایی نسبت به حقیقت.
  *   ایجاد شبهه و اختلاف در عقاید و حقایق.
  *   دوری از هدایت الهی.
  *   نافرمانی از خداوند.

  امام علی (ع) مردم را از پیروی هوای نفس و آرزوهای طولانی برحذر می‌دارند. (خطبه 42 - پرهيز از هوسراني و دنياپرستي) و خود را ملزم به عدالت کرده و نخستین گام عدالتش، بیرون راندن هوا و هوس از دل خویش است. (خطبه 87 - موعظه ياران،وصف بنده محبوب خدا)


text: حضرت درباره فتنه و فریب دنیا چه فرمود؟
date: 2026-02-26 12:18:47
type: private
first_name: m
answer:
  **پاسخ نهایی:**

  حضرت علی (ع) درباره فتنه و فریب دنیا سخنان بسیاری فرموده‌اند که در ادامه به مهمترین آنها اشاره می‌شود:

  **درباره فتنه:**

  *   **ماهیت فتنه:** حضرت در **خطبه 93** می‌فرمایند: "هنگامی که فتنه ها روی می آورد به شکل حق خودنمایی می کند و هنگامی که پشت می کند (مردم را از ماهیّت خود) آگاه می سازد. در حال روی آوردن ناشناخته است و به هنگام پشت کردن شناخته می شود؛ مانند گردبادها به بعضی از شهرها اصابت می کند و از بعضی می گذرد." ایشان همچنین از **خطبه 2** نقل می‌کنند که در زمان پیامبر (ص) مردم در فتنه‌هایی گرفتار بودند که "رشته دین در آن گسسته و ستون های ایمان و یقین متزلزل شده بود."
  *   **بدترین فتنه:** از نظر حضرت، "وحشتناک ترین فتنه ها برای شما، فتنه بنی امیّه است! چراکه فتنه ای است کور و تاریک؛ و حکومت آن فراگیر است ولی بلای آن ویژه گروه خاصّی است." در این فتنه، "هرکس در آن بصیر و بینا باشد (و با آن به ستیز برخیزد) بلا دامان او را می گیرد. و هرکس دربرابر آن نابینا باشد، بلایی به او نمی رسد." (**خطبه 93**)
  *   **راه مقابله با فتنه:**
      *   **شناخت و پیروی از حجت خدا:** حضرت مردم را به شناخت خود و پرسیدن از ایشان پیش از آنکه فتنه فرا رسد، دعوت می‌کنند: "ای مردم! از من سوال کنید پیش از آنکه مرا از دست بدهید، زیرا من به راه های آسمان از راه های زمین آشناترم! (آری بپرسید) پیش از آنکه فتنه و فساد، سرزمین شما را همچون شتر لجام گسیخته لگدمال کند (و سایه شوم خود را همه جا بگستراند) و عقل های مردم را برباید." (**خطبه 189 - ايمان**)
      *   **پرهیز از فتنه و آشوب:** حضرت در **خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا**، مردم را از فتنه و آشوب نهی می‌کنند.
      *   **جلوگیری از تفرقه و ایجاد وحدت:** حضرت در **خطبه 119 - در تحريض مردم به جهاد**، خود را همچون قطب و محور سنگ آسیاب معرفی می‌کنند که برای گردش امور اسلام باید در محل خود بماند و با دور شدن ایشان، همه چیز به هم می‌ریزد.
      *   **مقابله با انحراف و بازگشت به راه راست:** حضرت در **نامه 64 - به معاويه**، به انحراف گروه‌ها اشاره کرده و راه راست را تنها راه نجات می‌دانند.

  **درباره فریب دنیا:**

  *   **ماهیت دنیا:** حضرت دنیا را "سرایی است که در آن انسان ها آزمایش می شوند." (**خطبه 63 - نکوهش دنيا 8**). دنیا "سرای فنا، مشقت، دگرگونی و عبرت است." (**خطبه 114 - در اندرز به مردم**). در نظر خردمندان، دنیا "همچون سایه ای است که گسترده می بینی ناگهان جمع می شود و در حالی که فزونی می یابد نقصان می پذیرد." (**خطبه 63 - نکوهش دنيا 8**).
  *   **فریبندگی دنیا:** حضرت می‌فرمایند: "آنچه از دنیا به خاطر دنیا به دست می آورند از آن جدا می شوند و حساب آن را باید پس بدهند." اما "آنچه از دنیا برای غیر این جهان به دست آورند به آن خواهند رسید و در آن خواهند ماند." (**خطبه 63 - نکوهش دنيا 8**). همچنین در **خطبه 99 - در گريز از دنيا**، فرمودند: "برای به دست آوردن عزّت وافتخارات (موهوم) سرودست نشکنید؛ و به زینت و نعمت هایش فریفته نشوید؛ و از رنج و ناراحتی های آن بی تابی نکنید!"
  *   **مسئولیت انسان در برابر فریب دنیا:** حضرت در **حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات**، می‌فرمایند: "تو خودت تن به غرور دنیا داده ای و به باطل های آن فریفته شده ای (عیب از توست نه از دنیا) تو خود فریفته دنیا شده ای سپس دنیا را مذمت می کنی (و گناه را به گردن آن می افکنی)." و در **خطبه 223 - تلاوت يا ايها الانسان . . .** تأکید می‌کنند: "دنیا تو را فریب نداده، این تو هستی که به آن فریفته و مغرور شده ای (و خود را فریب داده ای)."
  *   **نشانه های عبرت انگیز دنیا:** در **خطبه 114 - در اندرز به مردم**، به نشانه هایی چون ناپایداری، بیماری، مرگ، جمع‌آوری مال و ساخت بنای بی‌فایده، دگرگونی حال افراد، و رسیدن اجل در آرزوها اشاره شده است.
  *   **نکوهش دنیاپرستی:** در **خطبه 157 - سفارش به پرهيزگاري**، حضرت مردم را به فراهم کردن زاد و توشه برای آخرت و پرهیز از دنیاپرستی دعوت کرده و می‌فرمایند: "بدانید، آن کس که برای آخرت آفریده شده با دنیا (و دنیاپرستی) چه کار دارد و آن کس که به زودی ثروتش را از او می گیرند، با اموال و ثروت دنیا چه می کند."


text: حضرت هنگامى که مردم خواستند با عثمان بیعت کنند چه فرمود؟
date: 2026-02-26 12:21:17
type: private
first_name: m
answer:
  هنگامی که مردم با حضرت علی (ع) برای خلافت بیعت کردند، ایشان در ابتدا تمایلی به پذیرش آن نداشتند و مردم خودشان اصرار کردند.

  **بیان حضرت در مورد نحوه بیعت مردم:**
  در خطبه 229، حضرت علی (ع) در توصیف بیعت مردم با خودشان فرمودند: "شما دست مرا (برای بیعت) گشودید و من آن را بستم، شما بودید که دست مرا به سوی خود می کشیدید و من آن را جمع می کردم، آنگاه همچون شتران تشنه که در روز وعده آب با شتاب به آبشخور هجوم می آورند و به یکدیگر پهلو می زنند به سوی من آمدید، آن گونه که بند کفشم پاره شد و عبا از دوشم افتاد."

  همچنین در همین خطبه اشاره می‌کنند که مردم از این بیعت "مسرور و شادمان شده بودند که کودکان به وجد آمده و پیران خانه نشین با پای لرزان برای دیدن منظره این بیعت و شرکت در آن به راه افتاده بودند. بیماران برای مشاهده آن به زحمت خود را بدان جا می رساندند و دوشیزگان نو رسیده (براثر عجله و شتاب، سر از پا نشناخته،) بدون نقاب در آن جمع حاضر شده بودند!" (خطبه 229)

  **ارتباط با عثمان و معاویه:**
  در نامه 75 به معاویه، حضرت علی (ع) در آغاز بیعت مردم با خودشان، به ماجرای قتل عثمان اشاره کرده و به معاویه می‌فرمایند: "از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است)." سپس از معاویه می‌خواهند که از تمام کسانی که نزد او هستند بیعت بگیرد و با گروهی از یارانش برای بیعت مستقیم با ایشان به سوی او بیایند. (نامه 75)

  **نکته‌ای در مورد درخواست‌های عثمان:**
  در سخنی با عبدالله بن عباس (خطبه 240)، حضرت علی (ع) به درخواست‌های متناقض عثمان در مورد خروج از مدینه اشاره کرده و بیان می‌دارند که عثمان قصد داشته ایشان را "همچون شتر آب کش قرار دهد؛ گاهی بگوید بیا و گاهی بگوید بازگرد". حضرت همچنین می‌فرمایند که "من آن قدر از عثمان دفاع کردم که ترسیدم گنهکار باشم!" (خطبه 240)

  **ذکر این نکته مهم است که متن "پاسخ‌های جزئی" شامل تمام جزئیات مربوط به پرسش اصلی نیست و برخی از موارد ذکر شده، به زمینه و اتفاقات اطراف بیعت با حضرت اشاره دارند.**


text: حضرت در تعریف زهد چه فرموده؟
date: 2026-02-26 12:22:51
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در تعریف زهد فرموده‌اند:

  «زهد» همان کوتاهی آرزو، و شکر و سپاس در برابر نعمت، و پارسایی در برابر گناه است. و اگر نتوانستید همه این صفات را فراهم سازید، لااقل مراقب باشید حرام بر اراده و صبر شما چیره نگردد، و در برابر نعمت های الهی شکر خدا را به فراموشی نسپارید؛ چرا که خداوند با دلایل روشن و آشکار و کتب آسمانی واضح، اتمام حجت کرده است! (خطبه 81 - وارستگي و پارسائي)

  همچنین، امام علی (ع) به رعایت زهد و تقوا توصیه فرموده‌اند (خطبه 191 - در حمد خدا و لزوم تقوا) و در مورد زهد در دنیا سخن گفته‌اند (خطبه 32 - روزگار و مردمان و خطبه 99 - در گريز از دنيا).

  بر اساس سخنان ایشان، زهد در مواقعی مانند اندوه و پیوند با مصائب، به صورت پرهیز از زینت و تعلقات دنیوی ظاهر می‌شود (حکمت 473). علاوه بر این، پرهیز از نگاه به غیر همسر و کنترل شهوت نیز بخشی از مفهوم زهد و خویشتن‌داری تلقی می‌شود (حکمت 420).


text: حضرت در مذمت دنیا چه فرموده؟
date: 2026-02-26 12:24:11
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت امام علی (علیه السلام) در مذمت دنیا، بر ناپایداری، فریبندگی و پایان‌پذیری آن تأکید فرموده‌اند. ایشان دنیا را خانه‌ای می‌دانند که با وجود تمام زرق و برق و لذت‌های زودگذرش، سایه‌ای است که ناگهان جمع می‌شود و با فرارسیدن شب، نقصان می‌پذیرد.

  *   **خطبه 99 - در گريز از دنيا:** امام (علیه السلام) بندگان خدا را به ترک دنیایی که سرانجام آنها را ترک خواهد گفت، توصیه می‌کنند. ایشان دنیا را عامل کهنه و فرسوده شدن جسم‌ها می‌دانند و سرعت پایان یافتن آن را یادآور می‌شوند. همچنین تأکید می‌کنند که در این دنیا نباید به عزّت و افتخارات موهوم دل خوش کرد، از زینت و نعمت‌های آن فریفته شد و یا از رنج و ناراحتی‌هایش بی‌تاب گشت، چرا که همه اینها پایان‌پذیر است.

  *   **حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات:** امام (علیه السلام) در پاسخ به کسی که دنیا را نکوهش می‌کند، بیان می‌دارند که عیب از خود فرد است که تن به غرور دنیا داده و فریفته باطل‌های آن شده است. ایشان دنیا را در این حالت، سرای صدق و راستی برای کسی که با راستی با آن رفتار کند، جایگاه عافیت برای کسی که از آن چیزی بفهمد، سرای بی‌نیازی برای کسی که از آن توشه برگیرد و محل موعظه و اندرز برای کسی که اندرز گیرد، توصیف می‌کنند. همچنین بیان می‌کنند که دنیا با اعلام جدایی و فراق خود، مرگ خود و اهلش را خبر داده و با بلاهایش، بلاهای آخرت را به انسان نشان می‌دهد.

  *   **خطبه 63 - نکوهش دنيا 8:** امام (علیه السلام) دنیا را سرایی می‌دانند که جز در خودش و از طریق بهره‌گیری صحیح، نمی‌توان از آن سالم ماند. ایشان بیان می‌کنند که انسان‌ها به وسیله دنیا آزمایش می‌شوند و آنچه از دنیا به دست می‌آورند، از آنها جدا می‌شود و حساب آن را باید پس بدهند. در مقابل، آنچه برای غیر این جهان به دست آورند، به آن خواهند رسید و در آن خواهند ماند. امام (علیه السلام) دنیا را همچون سایه‌ای بعد از زوال توصیف می‌کنند که در حال گسترده شدن دیده می‌شود اما ناگهان جمع می‌شود.

  *   **خطبه 114 - در اندرز به مردم:** از نشانه های فنای دنیا، این است که همچون تیراندازی ماهر، کمان را آماده ساخته (هرگز) تیرهایش به خطا نمی رود، و مجروحانش بهبودی نمی یابند. زندگان را هدف تیرهای مرگ و تندرستان را هدف بیماری، و نجات یافتگان را هدف هلاکت قرار می دهد. دنیا خورنده ای است که هرگز از خوردن (انسان ها) سیر نمی شود و نوشنده ای است که (از نوشیدن خون بشر) هیچ گاه عطش او فرو نمی نشیند. از نشانه های درد و رنج دنیا این است که انسان اموالی را گردآوری می کند که هرگز نمی تواند آن را بخورد و مصرف کند، و بناهایی می سازد که هیچ گاه در آن ها ساکن نمی شود، سپس از این جهان به سوی خدا می رود درحالی که نه مالی با خود می برد و نه خانه ای را همراه خویش منتقل می سازد. از نشانه های دگرگونی آن این است که آن کس که روزی مورد ترحم مردم بوده، روز دیگر مورد غبطه آن ها واقع می شود، و آن کس که مورد غبطه بود مورد ترحم قرار می گیرد، و این نیست مگر به دلیل زوال سریع نعمت ها و نزول ناگهانی بلاها. و از نشانه های عبرت انگیز بودن آن این است که انسان در حالی که نزدیک است به آرزوهایش برسد ناگهان اجلش فرامی رسد و امیدش را قطع می کند، نه او به آرزو رسیده و نه آنچه مورد آرزوی اوست بقایی دارد. سبْحان الله! چه کمیاب است سرور و نشاط در این دنیا! و چه تشنگی زاست سیراب شدنش، و چه زود سایه هایش از میان می رود. نه آنچه قرار است رخ دهد، قابل پیشگیری است و نه آنچه گذشته است بازمی گردد. سبْحان الله! چقدر زندگان به مردگان نزدیک اند؛ چراکه به زودی به آن ها ملحق می شوند وچقدر مردگان از زندگان دورند، زیرا برای همیشه از آن ها جدا شده اند!

  *   **خطبه 223 - تلاوت یا ایها الانسان . . .:** دنیا شما را نه فریب داده و نه فریفته است، بلکه شما خود به آن فریفته شده‌اید. دنیا با هشدارها و دگرگونی‌هایش، راستگوی‌ترین پنددهنده است. اگر به خانه‌های ویران و ساکنان تهی از سکنه آن نظر کنی، آن را یادآوری نیکو و واعظی گویا خواهی یافت. دنیا چه خانه‌ی خوبی است برای کسی که آن را خانه‌ی همیشگی خود نداند و چه منزلگاهی است برای کسی که آن را وطن خود نگیرد.

  *   **خطبه 157 - سفارش به پرهيزگاري:** آن کس که برای آخرت آفریده شده با دنیا (و دنیاپرستی) چه کار دارد و آن کس که به زودی ثروتش را از او می گیرند، با اموال و ثروت دنیا چه می کند ثروتی که (سودش برای دیگران و) مواخذه و حسابش برای اوست.


text: امام بعد از کشته شدن عثمان هنگام بیعت مردم با وى چه فرمود؟
date: 2026-02-26 12:26:59
type: private
first_name: m
answer:
  هنگامی که مردم با امام علی (ع) بیعت کردند، ایشان در توصیف این بیعت فرمودند: "شما دست مرا (برای بیعت) گشودید و من آن را بستم، شما بودید که دست مرا به سوی خود می کشیدید و من آن را جمع می کردم، آنگاه همچون شتران تشنه که در روز وعده آب با شتاب به آبشخور هجوم می آورند و به یکدیگر پهلو می زنند به سوی من آمدید، آن گونه که بند کفشم پاره شد و عبا از دوشم افتاد. وضعیفان (در این میان) پایمال شدند. آن قدر مردم از بیعتشان با من مسرور و شادمان شده بودند که کودکان به وجد آمده و پیران خانه نشین با پای لرزان برای دیدن منظره این بیعت و شرکت در آن به راه افتاده بودند. بیماران برای مشاهده آن به زحمت خود را بدان جا می رساندند و دوشیزگان نو رسیده (براثر عجله و شتاب، سر از پا نشناخته،) بدون نقاب در آن جمع حاضر شده بودند!" **(خطبه 229 - در توصيف بيعت مردم با آن جناب برخلافت)**

  همچنین، امام علی (ع) در آغاز بیعت مردم با ایشان، نامه‌ای به معاویه نوشتند و فرمودند: "از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است). اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا." **(نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او)**


text: بخشی از مقامات رسول خدا صلى الله علیه و آله در بیان حضرت را بیان کنید
date: 2026-02-26 12:28:40
type: private
first_name: m
answer:
  ## مقامات رسول خدا (صلى الله عليه وآله) در بیان امام علی (ع) از نهج البلاغه

  امام علی (ع) در نهج البلاغه، مقامات و جایگاه رفیع رسول خدا (صلى الله عليه وآله) را در ابعاد مختلف بیان فرموده‌اند. این مقامات شامل موارد زیر است:

  **1. منشأ و اساس خاندان نبوت:**
  *   **خطبه 207 - بازداشتن امام حسن از رفتن به ميدان:** امام علی (ع) نسل رسول خدا (ص) را به واسطه امام حسن و امام حسین (ع) دانسته و بر حفظ جان ایشان تاکید می‌کنند. این بیانگر آن است که رسول خدا (ص) منشأ این نسل شریف هستند.
  *   **خطبه 67 - در معني انصار:** امام (ع) با اشاره به استدلال قریش مبنی بر خویشاوندی با پیامبر (ص) و نقد آن، به برتری اهل بیت (ع) بر سایر خویشاوندان اشاره می‌کنند. این امر نشان‌دهنده جایگاه ویژه ایشان به عنوان محور و اساس خانواده نبوت است.

  **2. ارتباط عمیق معنوی و امانت‌داری:**
  *   **خطبه 202 - آه و ناله هنگام به خاک سپردن فاطمه زهراء:** امام علی (ع) در کنار قبر حضرت فاطمه (س)، خطاب به پیامبر (ص) از رحلت ایشان به عنوان "روان شدن روح تو در میان گلو و سینه من" یاد می‌کنند و بیان می‌دارند که "امانتی که به من سپرده بودی هم اکنون بازپس داده شد". این عبارات عمق ارتباط روحی و معنوی و همچنین مسئولیت امانت‌داری را نشان می‌دهد.

  **3. مرجعیت و راهنمایی:**
  *   **خطبه 70 - در سحرگاه روزي که ضربتش زدند، فرمود:** امام (ع) در خواب، رسول خدا (ص) را می‌بینند و به ایشان عرض می‌کنند: «ای رسول خدا! چه کژی ها و عداوت ها که از امّتت دیدم.» این گفتگو نشان‌دهنده جایگاه پیامبر (ص) به عنوان مرجع و مرشد در بیان مشکلات و دریافت راهنمایی است.
  *   **خطبه 210 - در باب حديث هاي مجعول:** امام (ع) اشاره می‌کنند که خود ایشان هرچه به خاطرشان می‌گذشته از پیامبر (ص) سوال می‌کرده‌اند و حفظ می‌نموده‌اند. این نشان‌دهنده ارتباط نزدیک و درک عمیق امام (ع) از کلام و مقام پیامبر (ص) به عنوان منبعی برای فراگیری احکام و معارف است.

  **4. جایگاه در هدایت امت و حفظ دین:**
  *   **خطبه 100 - درباره پيامبر و خاندان او:** این خطبه به طور کلی درباره پیامبر و اهل بیت او سخن می‌گوید و بیانگر فضایل و جایگاه رفیع ایشان است.
  *   **خطبه 158 - پيامبر و قرآن:** این خطبه نیز به طور کلی به فضایل پیامبر (ص) اشاره دارد و عظمت ایشان را برجسته می‌کند.
  *   **خطبه 195 - در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز:** این خطبه پس از ستایش خدا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) به نصیحت مردم می‌پردازد و حاوی اشاراتی به جایگاه ایشان است.
  *   **خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار:** در این خطبه درباره عظمت خداوند، قرآن و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سخن گفته شده است.
  *   **خطبه 87 - موعظه ياران،وصف بنده محبوب خدا:** در این خطبه، امام (ع) بر لزوم تبعیت از عترت پیامبر (ص) به عنوان "زمامدار حق" و "چراغ‌های هدایت" تاکید می‌کنند.

  **5. عظمت و محبوبیت:**
  *   **حکمت 473 -:** امام (ع) در پاسخ به توصیه برای رنگ کردن محاسن، می‌فرمایند: «خضاب ورنگ بستن زینت است ولی ما عزاداریم.» (منظور رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود). این بیان نشان‌دهنده عزاداری و اندوه عمیق امام (ع) و مسلمانان به مناسبت رحلت پیامبر (ص) و اهمیت این فقدان است.

  **6. سزاواری برای خلافت:**
  *   **حکمت 190 -:** امام علی (ع) با اشاره به خلافت و ذکر اینکه دیگری (خودشان) از پیامبر (ص) به او سزاوارتر و نزدیک‌تر است، به جایگاه و منزلت پیامبر (ص) و نزدیکی ایشان به آن حضرت اشاره می‌کند.


text: حضرت درباره مهلت دادن خداوند، به ستمگر چه فرمود؟
date: 2026-02-26 12:30:07
type: private
first_name: m
answer:
  خداوند به ستمگران مهلت می‌دهد و این مهلت نوعی آزمایش است. این مهلت دادن با ادامه نعمت‌ها و ترک عقوبت، باعث غفلت، غرور و فریب خوردن ستمگران می‌شود. خداوند هیچ کس را با چیزی مانند مهلت دادن آزمایش نکرده است. (از سخنان امام علی (علیه السلام) در حکمت 116 و حکمت 260)

  بنی امیه تا زمان معینی مهلت دارند که به تاخت و تاز مشغول باشند و زمانی که بین آن‌ها اختلاف افتاد، دشمنانشان بر آنان پیروز می‌شوند. مفهوم "مرود" در اینجا مهلت دادن است و گویی مهلتی را که آن‌ها برای حکومت دارند، به میدان مسابقه‌ای تشبیه کرده که پس از رسیدن به هدف، نظم آن به هم می‌خورد. (مهلت تا زمان معین)


text: حضرت درباره زهد پیامبر صلى الله علیه و آله چه فرمود؟
date: 2026-02-26 12:31:13
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، در مورد زهد پیامبر (ص) نکات زیر قابل استخراج است:

  *   **لزوم رعایت زهد و تقوا:** در خطبه 191 (در حمد خدا و لزوم تقوا)، امام علی (ع) پس از حمد خدا و ستایش پیامبر (ص)، به رعایت زهد و تقوا توصیه می‌فرمایند.
  *   **گریز از دنیا:** خطبه 99 (در گريز از دنيا) به طور کلی به موضوع زهد در دنیا می‌پردازد.
  *   **پرهیز از تعلقات دنیوی:** در خطبه 32 (روزگار و مردمان)، ضمن توصیف ستمگری زمانه و تقسیم‌بندی مردم، از زهد در دنیا نیز سخن به میان آمده است.
  *   **نکوهش دنیاپرستی:** خطبه 45 (گذرگاه دنيا) به نکوهش دنیاپرستی اشاره دارد که مستقیماً یکی از ارکان زهد پیامبر (ص) را بیان می‌کند و نشان می‌دهد که پیامبر (ص) پیروان خود را از دل‌بستگی افراطی به دنیا برحذر می‌داشتند.


text: حضرت درباره فراگرفتن قرآن چه فرمود؟
date: 2026-02-26 12:32:30
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت درباره فراگرفتن قرآن، مستقیماً فرمایشی بیان نکرده‌اند. در متن‌های ارائه شده، بیشتر به اهمیت قرآن و جایگاه آن پرداخته شده است.

  **خطبه 176:** در این خطبه، قرآن به عنوان "رشته محکم خدا و وسیله مطمئن او"، "بهار دل ها" و "چشمه های جوشان علم و دانش" معرفی شده است. همچنین بیان شده که "صیقلی جز قرآن" برای قلب وجود ندارد.

  **خطبه 183:** در این خطبه، قرآن به عنوان "امرکننده و بازدارنده"، "خاموش و گویا" و "حجت خدا بر خلق" توصیف شده است. همچنین اشاره شده که خداوند، دین خود را با قرآن به کمال رسانده و پیامبر (صلی الله علیه و آله) احکام هدایت بخش قرآن را به مردم رسانده است. این خطبه بر لزوم بزرگ شمردن خدا آن گونه که در قرآن بیان شده، تأکید دارد.


username: nasle_sevvom
text: مومن را با منافق مقایسه کن
date: 2026-02-26 18:29:04
type: private
first_name: جوکار
answer:
  **مقایسه مومن با منافق**

  **ایمان مومن او را از کار خلاف باز می‌دارد (نامه 27).**

  **ویژگی‌ها و صفات منافق:**

  *   **زبان منافق پشت قلب اوست؛ قلب مومن پشت زبان اوست (خطبه 176).**
      *   مومن هرگاه بخواهد سخنی بگوید، نخست می‌اندیشد؛ اگر خیر بود اظهار می‌کند و اگر شر بود آن را پنهان می‌سازد.
      *   منافق آنچه بر زبانش جاری می‌شود می‌گوید، در حالی که نمی‌داند کدام به سود اوست و کدام به زیان او.

  *   **منافق فرزند کافر است.**

  *   **حکمت گاهی در سینه منافق است، اما در سینه او آرام نمی‌گیرد تا از آن خارج شود و در کنار حکمت‌های دیگر در سینه مومن جای گیرد (حکمت 79).**

  *   **کسانی که در دل منافقند، در زبان به ظاهر دانا (و مومن) سخنانی می‌گویند که شما می‌پسندید؛ ولی اعمالی انجام می‌دهند که شما آن را زشت و ناپسند می‌شمارید (نامه 27).**


username: nasle_sevvom
text: نماز جمعه
date: 2026-05-02 14:52:52
type: private
first_name: جوکار
answer:
  نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي که هنگام بازگشت از صفين بر حاضرين نوشت:
  از وصایا و سفارش های امام (علیه السلام) است به امام حسن مجتبی (علیه السلام) هنگام بازگشت از صفین در حالی که در سرزمین حاضرین.

  نامه 69 - به حارث همداني اخلاق کارگزاران حکومتي:
  بدان که برترین مومنان کسانی هستند که خود و خانواده و اموالشان را تقدیم پروردگار می کنند (و رضای او را جلب می نمایند؛ آن ها از همه در این راه پیشگام ترند). از کارهای خیر هرچه از پیش بفرستی برای تو ذخیره خواهد شد
  و آنچه (از مال و ثروت) باقی بگذاری خیرش برای دیگران خواهد بود (و حسابش برای تو) از همنشینی با کسی که فکرش ضعیف و عملش زشت است بپرهیز، زیرا معیار سنجش شخصیت هرکس، یارانش هستند. در شهرهای بزرگ مسکن گزین، زیرا آن جا مرکز اجتماع مسلمانان است و از اماکن غفلت زا و خشونت آفرین و جاهایی که یاران مطیع خدا در آن کم اند بپرهیز و فکرت را به چیزی مشغول دار که به تو مربوط است. از نشستن بر دکه های بازارها اجتناب کن چون آن جا محل حضور شیطان و معرض فتنه هاست. بیشتر به افراد پایین تر از خود نگاه کن، زیرا این کار درهای شکر را به روی تو می گشاید. روز جمعه پیش از آن که در نماز جمعه حاضر شوی مسافرت مکن مگر برای جهاد در راه خدا یا برای کاری که به راستی در آن معذور هستی. در تمام کارهایت فرمان خدا را اطاعت کن، زیرا اطاعت خداوند بر سایر امور برتری دارد و در انجام عبادت، نفس خود را بفریب (و آن را رام ساز) و با آن مدارا کن و خویشتن را به عبادت مجبور نساز، بلکه بکوش آن را در وقت فراغت و بانشاط به جا آوری. مگر فرایضی که بر تو مقرر شده است که در هر حال باید آن ها را به جا آوری و در موقعش مراقب آن باشی و بترس از آن که مرگ در حالی گریبانت را بگیرد که در حال فرار از خدا و در طلب دنیایی. از همنشینی با گنهکاران بپرهیز که بدی به بدی ملحق می شود (و معاشرت با آلودگان انسان را آلوده می سازد) خدا را بزرگ دار و محترم بشمار، و دوستانش را دوست بدار، از خشم وغضب بپرهیز که لشکری بزرگ از لشکریان شیطان است. والسلام.

  خطبه 194 - در وصف منافقان:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن منافقان را توصیف می فرماید.

  خطبه 199 - در سفارش به ياران خود:
  برنامه نماز را به خوبی مراقبت کنید و در محافظت از آن بکوشید. بسیار نماز بخوانید و به وسیله آن به خدا تقرّب جویید، زیرا «نماز به عنوان فریضه واجب (در اوقات مختلف شب و روز) بر مومنان مقرر شده است». آیا پاسخ دوزخیان را در برابر این سوال که «چه چیز شما را به دوزخ کشانید» نمی شنوید که می گویند: «ما از نمازگزاران نبودیم» (آری) نماز گناهان را فرو می ریزد، همچون فروریختن برگ از درختان (در فصل پاییز) و طناب های معاصی را از گردن ها می گشاید. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نماز را به چشمه آب گرمی تشبیه فرمود که بر
  در خانه انسان باشد و او هر شبانه روز پنج مرتبه خود را در آن شست وشو دهد که بی شکّ چرک و آلودگی در بدنش باقی نخواهد ماند (نمازهای پنج گانه نیز روح وقلب انسان را شست وشو می دهند وآثاری از گناه در آن باقی نمی گذارند). آن گروه از مومنان که زینت متاع دنیا و فرزندان و اموالی که مایه چشم روشنی است، آن ها را به خود مشغول نداشته است، حق نماز را خوب شناخته اند. خداوند سبحان درباره آن ها می فرماید: «آن ها مردانی هستند که تجارت و بیع آنان را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و پرداختن زکات بازنمی دارد» و رسول خدا بعد از بشارت به بهشت، خویش را برای نماز به تعب و مشقّت می انداخت، زیرا خداوند به او فرموده بود: «خانواده خویش را به نماز دعوت کن و در برابر آن شکیبا باش» (زیرا نماز کلید ورود به بهشت است)، آن حضرت پی درپی اهل بیت خود را به نماز دعوت می کرد و خود را به آن وادار می فرمود (و در انجام آن اصرار و شکیبایی داشت).

  نامه 50 - به فرماندهان لشکرها پرهيز از غرورزدگي در نعمت ها:
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به سران سپاهش.

  نامه 52 - به فرمانداران شهرها درباره اوقات نماز(وقت نمازهاي يوميه):
  از نامه های امام (علیه السلام) است
  به فرمانداران شهرها درباره معنای نماز (و بخشی از احکام آن)
  اما بعد (از حمد و ثنای الهی)، نماز ظهر را هنگامی با مردم بخوانید که خورشید (از دایره نصف النهار گذشته باشد و) به اندازه خوابگاه یک بز از نصف النهار دور شده باشد، و نماز عصر را هنگامی برای آن ها به جای آورید که خورشید هنوز در بخشی از روز روشن و زنده است (یعنی هنوز به زردی نگراییده) به گونه ای که بتوان تا غروب آفتاب دو فرسخ راه را طی کرد و نماز مغرب را برای آن ها هنگامی بخوانید که روزه دار افطار می کند و حاجی از عرفات (به سوی مشعر وسپس از آن جا) به سوی منی حرکت می کند و نماز عشا را از وقتی که شفق پنهان می گردد تا ثلث شب با آنان (مردم) به جا آورید و نماز صبح را هنگامی با آن ها اقامه کنید که انسان می تواند صورت رفیقش را ببیند و او را بشناسد و باید آن گونه با آن ها نماز بخوانید که ضعیف ترین مامومین می توانند بخوانند و هرگز فتنه گر نباشید (که با طول دادن نماز و دعاهای آن، گروهی را بفریبید و گروه دیگری را به زحمت بیفکنید).

  خطبه 158 - پيامبر و قرآن:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که در آن از فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلی الله علیه و آله) و عظمت قرآن مجید و سپس از وضع دولت بنی امیّه سخن می گوید.

  خطبه 199 - در سفارش به ياران خود:
  برنامه نماز را به خوبی مراقبت کنید و در محافظت از آن بکوشید. بسیار نماز بخوانید و به وسیله آن به خدا تقرّب جویید، زیرا «نماز به عنوان فریضه واجب (در اوقات مختلف شب و روز) بر مومنان مقرر شده است». آیا پاسخ دوزخیان را در برابر این سوال که «چه چیز شما را به دوزخ کشانید» نمی شنوید که می گویند: «ما از نمازگزاران نبودیم» (آری) نماز گناهان را فرو می ریزد، همچون فروریختن برگ از درختان (در فصل پاییز) و طناب های معاصی را از گردن ها می گشاید. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نماز را به چشمه آب گرمی تشبیه فرمود که بر
  در خانه انسان باشد و او هر شبانه روز پنج مرتبه خود را در آن شست وشو دهد که بی شکّ چرک و آلودگی در بدنش باقی نخواهد ماند (نمازهای پنج گانه نیز روح وقلب انسان را شست وشو می دهند وآثاری از گناه در آن باقی نمی گذارند). آن گروه از مومنان که زینت متاع دنیا و فرزندان و اموالی که مایه چشم روشنی است، آن ها را به خود مشغول نداشته است، حق نماز را خوب شناخته اند. خداوند سبحان درباره آن ها می فرماید: «آن ها مردانی هستند که تجارت و بیع آنان را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و پرداختن زکات بازنمی دارد» و رسول خدا بعد از بشارت به بهشت، خویش را برای نماز به تعب و مشقّت می انداخت، زیرا خداوند به او فرموده بود: «خانواده خویش را به نماز دعوت کن و در برابر آن شکیبا باش» (زیرا نماز کلید ورود به بهشت است)، آن حضرت پی درپی اهل بیت خود را به نماز دعوت می کرد و خود را به آن وادار می فرمود (و در انجام آن اصرار و شکیبایی داشت).

  خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او:
  از خطبه های امام (علیه السلام) است
  که از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید و در ضمن، مردم را به تقوا دعوت می فرماید.

  حکمت 299 - علاقه به مال و دارائي:
  امام (علیه السلام) فرمود: گناهی که پس از آن به اندازه دو رکعت نماز مهلت برایم باشد مرا نگران نمی کند چرا که (در این نماز یا پس از آن، عفو و) عافیت را از خدا می طلبم (و توبه می کنم).


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را تشبیه به گاو می‌كند و علت آن چیست؟
date: 2026-05-03 19:09:12
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) کسانی را به گاو تشبیه کرده است:

  * **موعظه یاران 2:** در این بخش، حضرت علی (ع) مردم غافل را به گلّه شتران یا گوسفندانی تشبیه می‌کنند که چوپان آن‌ها را به سوی چراگاه‌های زیان‌آور می‌برد. همچنین آنان را به حیوان پرواری تشبیه می‌کنند که برای ذبح آماده می‌شود ولی از سرنوشت خود بی‌خبر است. در این تشبیه، منظور بیان غفلت و ناآگاهی انسان از پایان و عواقب اعمالش است، و گاو به عنوان نمادی از حیوان فربه و آماده ذبح، نشان‌دهنده‌ی وضعیتی است که فرد در آن قرار دارد بدون اینکه از خطر پیش رو آگاه باشد.


username: md83game
text: «زبیر» با حضرت علی علیه السلام چه نسبتی دارد؟
date: 2026-05-03 19:40:01
type: private
first_name: m
answer:
  **نسبت زبیر با حضرت علی (ع)**

  بر اساس پاسخ‌های جزئی برگرفته از نهج البلاغه، زبیر بن عوام با حضرت علی (ع) نسبت خویشاوندی نزدیک داشته است. این نسبت در عبارت «پسر دایی تو (علی (ع))» در خطبه 31 به صراحت بیان شده است. (خطبه 31 - دستوري به ابن عباس)

  **روابط و سابقه زبیر با حضرت علی (ع)**

  *   **بیعت و یاری:** زبیر از کسانی بود که با حضرت علی (ع) بیعت کرد. (نامه 54 - به طلحه و زبير توسط عمر بن حصين خزاعي)
  *   **یار خاص:** زبیر همواره از یاران خاص اهل بیت (ع) بود. (حکمت 453 - نکوهش غيبت)
  *   **گمراهی:** این یاری و نزدیکی تا زمانی ادامه داشت که فرزندش عبدالله او را گمراه ساخت. (حکمت 453 - نکوهش غيبت)
  *   **بیعت شکنی:** زبیر به همراه طلحه، از بیعت خود با حضرت علی (ع) بازگشتند و باعث افروختن آتش جنگ شدند. (نامه 54 - به طلحه و زبير توسط عمر بن حصين خزاعي)
  *   **مقصد و کینه:** حضرت علی (ع) در مورد طلحه و زبیر اشاره کرده است که هر یک امیدوار به رسیدن حکومت به دست خود بوده و کینه یکدیگر را بر دوش می‌کشیدند. (خطبه 148 - درباره اهل بصره)
  *   **اهمیت مناصب:** این دو نفر به خاطر امور ناچیزی خشم گرفتند و وظایف مهم خود را به تاخیر انداختند. (خطبه 205 - در خطاب به طلحه و زبير)
  *   **پیشگویی پیامبر (ص):** حضرت علی (ع) انس بن مالک را نزد طلحه و زبیر فرستاد تا آنچه را که از پیامبر (ص) درباره آن دو شنیده بود (پیشگویی ظلم آنها به علی (ع)) به آنها یادآوری کند. (حکمت 311 - نکوهش فقر و تنگدستي)


username: md83game
text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام شریرترین مردم چه كسانی هستند؟
date: 2026-05-03 19:52:13
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (ع)، شریرترین مردم کسانی هستند که دارای ویژگی‌های زیر می‌باشند:

  *   **خوارج**: ایشان در خطبه 127 خوارج را "شرورترین مردم و کسانی" معرفی می‌کنند که شیطان آن‌ها را هدف تیرهای خود قرار داده و به سرگردانی کشانده است.
  *   **بنی امیه**: حضرت علی (ع) در خطبه 93، بنی امیه را "زمامداران بد" و مایه فتنه و فساد می‌دانند و ایشان را به شتر شرور و بدخویی تشبیه می‌کنند که صاحب خود را می‌گزد، با دست بر سرش می‌کوبد و او را از شیر دوشیدن منع می‌کند.
  *   **ستمگران به بندگان خدا**: بر اساس حکمت 221، ستم به بندگان خدا "بدترین توشه‌ای" است که فرد می‌تواند برای آخرت خود برگزیند.
  *   **کسانی که بدون شایستگی متصدی مقام قضاوت می‌شوند**: در خطبه 17، امام (ع) به "مبغوض ترین خلایق نزد خدا" اشاره کرده و با توجه به متن، می‌توان حدس زد که داوران بدون شایستگی از مصادیق این بغض الهی هستند.
  *   **برادران (دوستان) پرتوقع**: در حکمت 479، بدترین برادران (دوستان) کسی معرفی شده است که انسان ناچار است برای پذیرایی از او خود را به زحمت افکند.
  *   **حاکمان مستبد و خودکامه**: بر اساس حکمت 160، کسانی که به حکومت می‌رسند و غالباً راه استبداد و خودکامگی پیش می‌گیرند و از مسیر عدالت خارج می‌شوند، از شریرترین افراد محسوب می‌گردند.
  *   **پیشوای ستمگر گمراه کننده**: بدترین مردم نزد خداوند "پیشوای ستمگری" است که هم خود گمراه است و هم مردم را گمراه می‌کند، سنت‌های مقبول را از میان برده و بدعت‌های متروک را زنده کرده است (خطبه 164).
  *   **کسانی که در نسبت دادن کارهای بد به مردم شتاب کنند**: کسی که در نسبت دادن کارهای بد به مردم شتاب کند، مردم نیز نسبت‌های ناروایی به او می‌دهند (حکمت 35).
  *   **دروغ پردازان و فریبکاران**: در خطبه 108، دروغ پردازی‌ها مردم را فریب داده و منحرف می‌سازند و مردم در شکستن قوانین الهی و فاصله گرفتن از دین همدست شده و برای دروغ گفتن پیمان می‌بندند و با صدق و راستی دشمنی می‌ورزند.
  *   **کسانی که حق را نشناخته و به سراغ باطل رفته‌اند**: در حکمت 262، کسانی که حق را نشناخته‌اند تا کسانی را که به سراغ حق آمده‌اند بشناسند و باطل را نیز نشناخته‌اند تا کسانی را که به سراغ باطل رفته‌اند شناسایی کنند، در این دسته قرار می‌گیرند.

  همچنین، در نامه 53 به مالک اشتر، دورترین و مبغوض‌ترین رعایا در نزد والی کسانی هستند که "بیشتر در جستجوی عیوب مردم اند". حضرت علی (ع) بیان می‌دارند که والی از همه سزاوارتر است که عیوب مردم را بپوشاند.


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام بی ارزشی چه چیزی را به آب بینی گوسفند تشبیه می‌كند؟
date: 2026-05-03 19:55:36
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) **ارزش ناچیز دنیا** را به "آب بینی گوسفند" تشبیه می‌کنند.

  **منابع:**
  *   **خطبه 3 - شقشقيه**: در این خطبه، امام علی (ع) ارزش ناچیز دنیا را در مقایسه با مسائل مهم‌تر بیان می‌کنند. عبارت "آب بینی یک بز" به عنوان نمادی از چیزی بسیار بی‌ارزش و ناچیز به کار رفته است تا نهایت بی‌اهمیتی دنیا را در برابر عهد الهی و مسئولیت عدالت‌خواهی نشان دهد. این بدان معناست که در برابر حق و حقیقت، زرق و برق دنیا هیچ ارزشی ندارد.
  *   **حکمت 454 - آزمايش بندگان 1**: امام (علیه السلام) فرمود: انسان را با تكبر چه كار در آغاز، نطفه بى ارزشی بود و سرانجام مردارى (گنديده) است. نمى تواند خود را روزى دهد و نه مرگ را از خود دور سازد. از دنیای شما در نظر من از آب بینی یک بز کمتر است.


username: md83game
text: چه كسی دوبار اسیر شده است؟
date: 2026-05-03 20:02:30
type: private
first_name: m
answer:
  مروان بن حکم دوبار اسیر شده است. در ابتدا در جنگ جمل اسیر شد و با شفاعت امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) آزاد گردید. (خطبه 73 - درباره مروان)


username: md83game
text: «زبیر» با حضرت علی علیه السلام چه نسبتی دارد؟
date: 2026-05-04 19:11:23
type: private
first_name: m
answer:
  «زبیر بن عوام» پسر دایی حضرت علی (علیه السلام) بود. (خطبه 31)

  زبیر از یاران خاص اهل بیت (علیه السلام) به شمار می‌آمد. (حکمت 453)

  زبیر بن عوام با حضرت علی (علیه السلام) بیعت کرد. (نامه 54 - به طلحه و زبير، خطبه 137 - درباره طلحه و زبير)

  امام علی (علیه السلام) در نامه‌ای به زبیر و طلحه، به بیعت آنها اشاره کرده و از پیمان‌شکنی آنها ابراز نارضایتی فرمودند. (نامه 54 - به طلحه و زبير)

  حضرت علی (علیه السلام) در خطاب به زبیر، او را «پسر دایی» خود خواندند و اظهار امیدواری کردند که او نرم‌خوتر باشد و سخنان حق را بپذیرد. (خطبه 31 - دستوري به ابن عباس)

  امام علی (علیه السلام) اشاره فرمودند که زبیر و طلحه گمان کرده‌اند ایشان قاتل عثمان بوده‌اند و این توهم موجب فتنه شده است. (نامه 54 - به طلحه و زبير)

  در متن نهج البلاغه به جاه‌طلبی زبیر و تمایل او به کسب حکومت اشاره شده است. (خطبه 148 - درباره اهل بصره)

  امام علی (علیه السلام) از زبیر و طلحه به دلیل پذیرش امور ناچیز و به تاخیر انداختن وظایف مهم انتقاد کردند. (خطبه 205 - در خطاب به طلحه و زبير)

  در حکمت 453، به گمراه شدن زبیر توسط فرزندش عبدالله اشاره شده است.


username: md83game
text: از دیدگاه حضرت علی علیه السلام شریرترین مردم چه كسانی هستند؟
date: 2026-05-04 19:14:34
type: private
first_name: m
answer:
  از دیدگاه حضرت علی (ع) شریرترین مردم کسانی هستند که:

  *   **خوارج:** آن ها شرورترین مردم و کسانی هستند که شیطان آن ها را هدف تیرهای خود قرار داده و به سرگردانی کشانده است. (خطبه 127)
  *   **منافقان:** (خطبه 194)
  *   **کسانی که زیاد سخن می گویند:** این افراد زیاد اشتباه می کنند، حیایشان کم می شود، تقوایشان نقصان می یابد، قلبشان می میرد و در آتش دوزخ وارد می شوند. (حکمت 349 - مرگ 2)
  *   **کسانی که حلال های الهی را با شبهات دروغین و هوس های غفلت زا تحریم می کنند:** مانند حرام شمردن شراب به نام "نبیذ"، رشوه به نام "هدیه" و ربا به اسم "تجارت". (خطبه 156)
  *   **کسانی که اگر دست به فساد نمی زنند، به دلیل ناتوانی روح، کندی شمشیر و کمی مالشان است:** در مقابل، کسانی که شمشیر کشیده و شرارت و فساد خویش را آشکار ساخته اند، باطن خود را برای ظلم و فساد آماده کرده و دین خود را تباه ساخته اند. (خطبه 32)
  *   **کسانی که دنیا را با کارهای آخرت طلب می کنند (ریاکاران):** این افراد دین خود را به دنیا می فروشند و پوشش خدایی را وسیله معصیت قرار می دهند. (خطبه 32)
  *   **کسانی که به دلیل حقارت، ناتوانی و نداشتن وسیله کافی از رسیدن به جاه و مقام بازداشته شده اند:** این افراد خود را به زیور قناعت آراسته و لباس زاهدان درآمده اند، در حالی که در زمره پارسایان راستین نبوده اند. (خطبه 32)
  *   **کسانی که به دنیا اعتماد می کنند با وجود دگرگونی های آن:** (حکمت 384 - گفتار 1)
  *   **کسانی که در حسن عمل با وجود اطمینان به پاداش الهی کوتاهی می کنند:** (حکمت 384 - گفتار 1)
  *   **کسانی که قبل از آزمایش و امتحان، به هرکس اعتماد می کنند:** (حکمت 384 - گفتار 1)


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام چه كسی را تشبیه به گاو می‌كند و علت آن چیست؟
date: 2026-05-04 19:23:07
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، حضرت علی (علیه السلام) مستقیماً فردی را به گاو تشبیه نکرده‌اند. اما در **موعظه یاران 2 (خطبه 175)**، ایشان مردم را به **گلّه شتران یا گوسفندانی** تشبیه کرده‌اند که چوپان، آن ها را به چراگاه "وباخیز" و چشمه ای بیماری زا می‌برد، یا همچون **حیوان پرواری** که از سرنوشت خود بی‌خبر است. علت این تشبیه، اشاره به گمراهی و بی‌خبری مردم از عواقب اعمالشان است.


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام بی ارزشی چه چیزی را به آب بینی گوسفند تشبیه می‌كند؟
date: 2026-05-04 19:31:02
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) **ارزش دنیا و آنچه مردم برای آن سر و دست می‌شکنند** را به آب بینی بز تشبیه می‌کند. ایشان این مطلب را در زمانی بیان کرده‌اند که به دلیل حضور حاضران و اتمام حجت بر ایشان، ناچار به پذیرش خلافت شده‌اند، اما در غیر این صورت، آن را رها می‌کردند و ارزش دنیا در نظرشان از آب بینی بز کمتر بود. (حکمت 3 - شقشقيه)

  همچنین، حضرت علی (ع) در موارد زیر به تشبیه بی‌ارزشی پرداخته‌اند:
  *   **ماهیت انسان:** انسان را با تکبر چه کار در آغاز، نطفه بی ارزشی بود و سرانجام مرداری (گندیده) است. نمی تواند خود را روزی دهد و نه مرگ را از خود دور سازد. (حکمت 454 - آزمايش بندگان)
  *   **حکومت مروان بن حکم:** حکومت او به مدت کوتاهی که سگی بینی خود را با زبانش می‌لیسد تشبیه شده است. این تشبیه نیز بر بی‌ارزشی و ناپایداری حکومت او تأکید دارد. (خطبه 73 - درباره مروان)
  *   **دنیا:** دنیا در چشم شما کم ارزش تر از تفاله برگ هایی باشد که با آن دبّاغی می کنند یا بقایای پشم حیوانات باشد. (خطبه 32 - روزگار و مردمان)
  *   **گروهی بی ارزش:** اشاره به گروهی بی ارزش که لب ها جز به نکوهش آن ها حرکت نمی کند، تا قدر و مقام آن ها را کوچک بشمرد، و برای همیشه آن ها را به فراموشی بسپارد. (خطبه 129 - درباره پيمانه ها و ترازوها)


username: md83game
text: چه كسی دوبار اسیر شده است؟
date: 2026-05-04 19:48:18
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، افراد زیر دو بار اسیر شده‌اند:

  *   **کسانی که فریب دنیا را می‌خورند:**
      *   **خطبه 193 - به همام درباره پرهيزکاران:** "دنیا (با جلوه گری هایش) به سراغ آن ها آمد؛ ولی آن ها فریبش را نخوردند و آن را نخواستند. دنیا می رفت که آن ها را اسیر خود سازد ولی آنان به بهای جان، خویش را از اسارتش آزاد ساختند!" (اینجا اسارت اول که دنیا به سراغشان آمده و دوم تلاش برای رهایی از اسارت است).

  *   **گناهکاران:**
      *   **خطبه 109:** "اما گناهکاران را در بدترین منزلگاه جای می دهد و دست آن ها را با غل و زنجیر به گردنشان می بندد ... همیشه در آن اقامت دارند و برای آزادی اسیرانش غرامتی پذیرفته نمی شود، و زنجیرهایش گسسته نمی گردد!" (اینجا اشاره به اسارت در دنیا به واسطه گناه و سپس اسارت در عذاب اخروی است).

  در موارد دیگر، اشاراتی به اسارت وجود دارد اما به طور واضح به "دو بار اسیر شدن" یک گروه یا فرد اشاره نشده است، بلکه به مفاهیم کلی اسارت در شرایط مختلف اشاره شده است:

  *   **افراد غافل و بی خبر:** **خطبه 181 - پيوستگان به خوارج:** (خروج از هدایت و بازگشت به گمراهی می‌تواند منجر به اسارت شود).
  *   **مردم در زمان هجوم دشمن:** **خطبه 238 - درباره حکمين 1:** (هجوم دشمن می‌تواند منجر به اسارت شود).
  *   **مردم در ناامنی و آشفتگی:** **خطبه 111 - نکوهش دنيا 1:** (ناپایداری حکومت و غارت شدن همسایگان می‌تواند زمینه ساز اسارت باشد).
  *   **کسانی که رانده، آواره، ترسان، خاموش و ناتوان شده‌اند:** **خطبه 32 - روزگار و مردمان:** (این شرایط می‌تواند افراد را در معرض اسارت قرار دهد).
  *   **مردم در اثر فساد و انحراف:** **خطبه 156 - خطاب به مردم بصره و اخبار از حادثه هاي آينده:** (فساد و انحراف از مسیر صحیح می‌تواند زمینه ساز falla و اسارت افراد شود).
  *   **فرزندان اسماعیل و اولاد اسحاق و یعقوب:** **خطبه 192:** (توضیحاتی درباره دوران سختی و تبعیدشان که نوعی اسارت بوده است).
  *   **مردم در ظلم بنی امیه:** **خطبه 98:** (اسارت در ظلم و ستم).
  *   **مردم در دنیا (دنیاداران):** **حکمت 269** و **خطبه 226** و **خطبه 191:** (اسارت در طلب دنیا و نادیده گرفتن آخرت).


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام بی ارزشی چه چیزی را به آب بینی گوسفند تشبیه می‌كند؟
date: 2026-05-04 19:52:02
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در **خطبه 3 - شقشقيه**، دنیا را با تمام زرق و برقش، از **آب بینی یک بز** کم‌ارزش‌تر می‌دانند. این تشبیه نشان‌دهنده نهایت ناچیزی و بی‌اهمیت بودن دنیا در مقابل ارزش‌های حقیقی و معنوی است.


username: md83game
text: «عرف‌ النار» لقب چه كسی و به چه معنا است؟
date: 2026-05-04 19:54:22
type: private
first_name: m
answer:
  **عرف‌ النار**

  جمله «النار و لا العار» (آتش دوزخ آری! اما ننگ و عار نه!) در خطبه 192 نهج البلاغه، موسوم به خطبه قاصعه، آمده است. این عبارت بیانگر موضعی است که در آن، ترجیح داده می‌شود فرد به عذاب الهی دچار شود، اما ننگ و رسوایی را تحمل نکند.

  **معنا:**

  این جمله نشان‌دهنده اهمیت حفظ آبرو و شرف است، تا حدی که فرد حاضر است رنج و عذاب را متحمل شود، اما از پذیرش ننگ و خواری خودداری کند. این نگرش در تقابل با تسلیم شدن به ذلت و پستی است.

  **منبع:**

  *   خطبه 192 - خطبه قاصعه (نهج البلاغه)


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام تركهای مغول را به صفاتی معرفی می‌كند؟
date: 2026-05-04 19:57:02
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) در **خطبه 128**، ترکان مغول را به صفات زیر معرفی می‌کنند:

  *   چهره‌هایشان همچون سپرهای چکّش خورده است.
  *   لباس حریر سفید و رنگین می‌پوشند.
  *   اسب‌های اصیل را یدک می‌کشند.
  *   چنان کشتار می‌کنند که مجروحان از روی بدن کشتگان عبور می‌کنند.
  *   فراریان از اسیرشدگان کمترند.


username: md83game
text: مراد از«ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» چه كسانی هستند؟
date: 2026-05-04 20:00:58
type: private
first_name: m
answer:
  مراد از «ناكثین»، «قاسطین» و «مارقین» به شرح زیر است:

  *   **ناكثین**: اشاره به اصحاب جمل (پیمان شکنان) دارد. (خطبه 192 - خطبه قاصعه)

  *   **قاسطین**: به ستمگران شام و اصحاب معاویه اطلاق می‌شود. (خطبه 192 - خطبه قاصعه)

  *   **مارقین**: آنان که از دین خدا خارج شده‌اند. (خطبه 75 - پاسخ به اتهامي ناروا)


username: md83game
text: حضرت علی علیه السلام چه چیز را به میوه نارس تشبیه می‌كند؟
date: 2026-05-04 20:05:17
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) در **خطبه 5 - پس از رحلت رسول خدا**، کسی را که میوه را پیش از رسیدن بچیند، به کسی تشبیه می‌کند که بذر را در زمین نامناسب (مانند کویر و شوره زار) بپاشد. این تشبیه بیانگر تلف شدن سرمایه و نیرو بدون به دست آوردن نتیجه مطلوب، عجله، عدم تدبیر و نتیجه ناگوار است.


username: md83game
text: بزرگترین شاهد در نهج‌البلاغه در خطبه 212 چه كسی معرفی شده است؟
date: 2026-05-04 20:08:06
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، در مورد خطبه 212 نهج‌البلاغه اطلاعاتی وجود ندارد.

  در خطبه 106 نهج‌البلاغه (وصف پیامبر و بیان دلاوری) پیامبر اسلام (ص) به عنوان "شاهد و گواه شما در رستاخیز" معرفی شده است.


username: md83game
text: حضرت زمامداران بنی امیه را به چه چیزی تشبیه نمود
date: 2026-05-04 20:10:15
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (ع) زمامداران بنی امیه را به شتر شرور و بدخو تشبیه کرده است. (خطبه 93 - خبر از فتنه)

  این تشبیه به این صورت بیان شده است که آن ها صاحب خود را گاز می گیرند، با دست بر سر او می کوبند و با پا او را دور می سازند و از دوشیدن شیرش منع می کنند. (خطبه 93 - خبر از فتنه)

  همچنین، حضرت علی (ع) در مورد بنی امیه می فرمایند که آن ها همچون شتر شرور و بدخویی هستند که صاحب خود را گاز می گیرد؛ با دست خود بر سر او می کوبد و با پا او را دور می سازد. و از دوشیدن شیرش او را منع می کند. (خبر از فتنه)

  در حکمت 464 (دعاي باران) نیز به مهلت داشتن بنی امیه برای تاخت و تاز اشاره شده است که مرحوم سید رضی این مهلت را به میدان مسابقه تشبیه کرده است.


username: md83game
text: ستمى که بدون مجازات نمى ماند
date: 2026-05-04 20:13:06
type: private
first_name: m
answer:
  پاسخ نهایی:

  ستمى که بدون مجازات نمى ماند، ستمی است که خود را به سوی هلاکت می‌کشد و عاقبت آن به سوی نابودی است. (برگرفته از حکمت 404 نهج البلاغه)


username: md83game
text: چه عاملی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می شود
date: 2026-05-04 20:14:52
type: private
first_name: m
answer:
  عوامل گوناگونی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می‌شوند که ریشه در مفاهیم دفاع، اتحاد، غیرت، و لزوم اقدام جمعی در برابر تهدیدات دارند. این عوامل را می‌توان در دسته‌های زیر طبقه‌بندی کرد:

  **۱. دعوت به جهاد و یاری:**
  *   فراخوان مردم برای یاری و همکاری، به ویژه در جهت جهاد و دفاع از حق، زمانی صورت می‌گیرد که دشمن حمله کرده یا قصد حمله دارد و نیاز به اتحاد و اقدام جمعی احساس می‌شود (مفهوم بسیج مردمی).
  *   امام (علیه السلام) مردم را برای یاری و همکاری بسیج می‌کند (خطبه 39).
  *   امام (علیه السلام) مردم را به منظور حرکت به سوی شامیان، بعد از پایان کار خوارج در نهروان، بسیج می‌کند (خطبه 34).
  *   امام (علیه السلام) مردم را به قیام در برابر غارتگران شام تشویق می‌کند (خطبه 27).
  *   امام (علیه السلام) مردم را برای جهاد با دشمن برانگیخته، اما با بی‌اعتنایی و عدم اجابت مواجه شده است (خطبه 97).

  **۲. فراهم کردن نیرو و آماده‌سازی:**
  *   امام (علیه السلام) سپاهیانی را برای مبارزه با دشمنان بسیج کرده است (نامه 60).
  *   دستور به حرکت در صورت فرمان بسیج و حرکت (نامه 38).

  **۳. جمع‌آوری و گردآوری سپاه:**
  *   شیطان، حزب خود را بسیج کرده و سپاهش را گردآورده است (خطبه 22).

  **۴. ایجاد انگیزه برای اقدام:**
  *   وجود انگیزه در زمامداران دشمن برای طریق باطل، در حالی که در ادای حق سستی می‌شود (خطبه 97).
  *   برانگیختن غیرت و دین به عنوان عامل جمع شدن مردم (خطبه 39).

  **۵. بیان ناراحتی از سستی مردم:**
  *   ابراز ناراحتی امام (علیه السلام) از سستی و کوتاهی مردم در امر جهاد با دشمن (خطبه 34).
  *   شکایت از عدم اطاعت و اجابت مردم (خطبه 39).
  *   استناد مردم به بهانه‌های گمراه کننده و تعلل در جهاد (خطبه 29).
  *   شکایت از ستم رعیت (حکمت 261).

  **۶. مقابله با باطل و دفاع از حق:**
  *   استفاده از روش عادلانه برای مقهور کردن دشمن (حکمت 224).
  *   احساس نیاز به بسیج مردم در شرایطی که باطل جایگاه یافته، جهل حاکم شده، طاغوت عظمت یافته و داعیان حق کاستی می‌گیرند (خطبه 108).
  *   پایه استوار ایمان بر صبر، یقین، عدالت و جهاد، که جهاد نیز شامل امر به معروف، نهی از منکر، صدق در نبرد و دشمنی با فاسقان است (حکمت 31).
  *   افزایش ایمان، حرکت در راه حق و شکیبایی بر سختی‌ها در راه حق، که موجب اجتماع و نزدیکی مردم می‌شود (خطبه 122).
  *   استفاده از قرآن به عنوان هدایتگر، جدا کننده حق از باطل، پناهگاه و سبب پیروزی بر دشمن (خطبه 198).
  *   هجوم دشمن به شهرها و هدف قرار گرفتن نیروهای قدرتمند، که نیازمند استفاده از فرصت‌ها و حفظ مرزهاست (خطبه 238).

  **۷. عوامل روانی:**
  *   فریب دادن مردم با سوگندها و تظاهر به ایمان (خطبه 151).
  *   ترساندن مردم و تشویق آن‌ها به پناه بردن (خطبه 151).
  *   حفظ روحیه و قوت قلب در میان سخنوران (خطبه 234).
  *   ناآرامی قلب و پراکندگی افکار (خطبه 234).

  **۸. عوامل اجتماعی:**
  *   اتحاد و همبستگی گروهی (خطبه 22).
  *   پیوستن گروه‌های مختلف به شورشیان (خطبه 168).
  *   تقسیم شدن مردم به گروه‌های موافق و مخالف (خطبه 168).
  *   رغبت به مبادله و معامله آسان (نامه 53).
  *   پذیرش و اطاعت از رهبری.

  **۹. عوامل سیاسی:**
  *   نکوهش بیعت شکنان (خطبه 22).
  *   پیامدهای پیروزی باطل بر حق (خطبه 22).
  *   عدم مقابله سریع با دشمن (خطبه 39).
  *   تحت فشار قرار دادن رهبر (خطبه 168).
  *   تضعیف قدرت و فرو ریختن شوکت (خطبه 168).
  *   تقسیم جامعه و ایجاد شکاف عمیق (خطبه 168).
  *   نیاز به آرامش و فروکش کردن تب و تاب دل‌ها (خطبه 168).
  *   دستورات رهبر (خطبه 168).
  *   جنگ با دشمن (خطبه 39).
  *   حفظ نظم و امنیت (خطبه 60).

  **۱۰. عوامل اقتصادی:**
  *   حفظ و تقویت تجار و صاحبان صنایع (نامه 53).
  *   گردآوری مال التجاره های مفید (نامه 53).
  *   بخیلی، زشت کاری، احتکار و اجحاف در تعیین قیمت ها که زیان برای توده مردم است (نامه 53).
  *   منع احتکار و معاملات با شرایط عادلانه (نامه 53).
  *   تحریم لقمه های حرام (خطبه 151).


username: md83game
text: چه عاملی موجب بسیج شدن مردم بر علیه دشمن می شود
date: 2026-05-04 20:18:23
type: private
first_name: m
answer:
  عوامل متعددی موجب بسیج شدن مردم در برابر دشمن می‌شوند که ریشه در تعالیم نهج‌البلاغه دارند. این عوامل را می‌توان در دسته‌های زیر خلاصه کرد:

  **1. حس مسئولیت و وظیفه دینی و شرعی:**
  درک و پذیرش وظیفه دینی و شرعی برای دفاع از حق و مقابله با باطل، که در قالب "جهاد" تبیین شده است، یکی از دلایل اصلی بسیج مردم است.

  **2. امر به معروف و نهی از منکر:**
  حکمت 31 جهاد را دارای چهار شاخه می‌داند که امر به معروف و نهی از منکر دو شاخه اول آن هستند. این اقدامات باعث استحکام پشت مؤمنان و به خاک مالیدن بینی کافران و منافقان می‌شود، که به طور مستقیم با تقویت جبهه حق و تضعیف دشمنان گره خورده است.

  **3. دفاع از حق و مقابله با انحراف:**
  نیاز به اقدام برای تصحیح انحراف و مبارزه با کسانی که حق را وارونه جلوه می‌دهند، عاملی مهم در بسیج شدن است. همچنین، مقابله با کسانی که ظاهراً مسلمان هستند اما به دلیل انحرافات و شبهات با حقیقت اسلام در تضاد قرار گرفته‌اند، برای حفظ اصالت دین صورت می‌گیرد (خطبه 40، خطبه 122).

  **4. مقابله با ظلم و استیلا:**
  مقابله با ظلم و استبداد، از جمله بسیج حزب شیطان برای بازگشت ظلم و ستم (خطبه 22)، عاملی مهم در بسیج نیروها علیه دشمنان است. حفظ نظم و عدالت در جامعه نیز نیازمند مقابله با هرگونه تهدید است (خطبه 40).

  **5. اتحاد و انسجام درونی:**
  اتحاد و انسجام داخلی برای مقابله با دشمن یک عامل اساسی است، زیرا باعث اجتماع جمع پراکنده و محکم شدن پیوندها می‌گردد (خطبه 122).

  **6. بصیرت و شناخت دشمن:**
  بیدار شدن و گوش فرا دادن به سخنان الهی در برابر گمراهی‌ها و فریب‌های دشمن، بخشی از فرایند بسیج شدن است. همچنین، شناخت عالمان نماهایی که مردم را گمراه می‌کنند و شبهات می‌اندازند، اهمیت دارد (خطبه 108، خطبه 87).

  **7. صبر و یقین (به عنوان ریشه آمادگی):**
  ایمان بر پایه‌های صبر و یقین استوار است. این صفات درونی، از جمله ترس از عواقب گناه، انتظار، بینش هوشمندانه و پی بردن به دقایق حکمت، پایه‌های روحی لازم برای مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن را فراهم می‌کنند (حکمت 31).

  **8. دشمنی با فاسقان:**
  جهاد، دشمنی با فاسقانی است که فساد را در جامعه ترویج می‌دهند. این مقابله خود نوعی مبارزه با دشمن تلقی شده و عاملی برای آمادگی در برابر تهدیدات بزرگتر است (حکمت 31).

  **تجربه‌های تاریخی از نهج‌البلاغه:**
  نهج‌البلاغه نمونه‌های متعددی از بسیج مردمی علیه دشمنان را ارائه می‌دهد:
  *   نکوهش یاران و دعوت به جهاد هنگامی که از حمله دشمن به یکی از مناطق آگاه شد (خطبه 39).
  *   بسیج مردم برای حرکت به سوی شامیان پس از خاموش شدن فتنه خوارج و اظهار ناراحتی از سستی آنان در امر جهاد (خطبه 34).
  *   اشاره به بسیج حزب شیطان برای بازگشت ظلم و ستم (خطبه 22).
  *   پیکار برای دین حق از طریق جهاد پیروزمندانه (خطبه 190).
  *   بسیج سپاهیان برای مبارزه با دشمنان و سفارش به پرهیز از آزار مردم (نامه 60).
  *   فراخواندن مردم به مبارزه با دشمن و تشویق به جهاد پس از حمله دشمن به شهر انبار (خطبه 27).
  *   بسیج سپاه انبوهی که منجر به فرار دشمن شد (نامه 36).
  *   اشاره به هجوم دشمن به شهرها و هدف قرار گرفتن نیروها (خطبه 238).
  *   معرفی لشکر به عنوان گروهی برای تامین امنیت و نظم جامعه (نامه 53).

  **نقش رهبری و آگاهی‌بخشی:**
  رهبری نقش حیاتی در بسیج مردمی دارد:
  *   بیان عذر و بسیج مردم برای یاری و همکاری (خطبه 39).
  *   اجابت دعوت و پیروی از رهبر که پایان کار را می‌نگرد (خطبه 154).
  *   ناراحتی شدید رهبر از سستی مردم در جهاد و ارشاد آنان (خطبه 34).
  *   تشویق مردم به قیام در برابر غارتگران و بیان فضیلت جهاد (خطبه 27).
  *   خبر دادن از فتنه ها (خطبه 93).
  *   تأکید بر اینکه مردم دشمن چیزی هستند که نمی‌دانند، که نشان‌دهنده نیاز به آگاهی‌بخشی است (حکمت 172).
  *   آگاه کردن از بسیج شیطان برای بازگشت ظلم و ستم (خطبه 22).
  *   سفارشات دقیق به سپاه برای نحوه استقرار، دیده‌بانی، و پرهیز از پراکندگی (نامه 11).

  **جهاد در جنگ سخت و نرم:**
  نهج‌البلاغه به رویکردهای متفاوتی در جهاد اشاره دارد:
  *   **جنگ سخت:** صدق و راستی در نبرد (حکمت 31)، انسجام و وحدت مردمی در شرایط بحرانی (خطبه 34)، پایداری در مقابل سختی‌ها (خطبه 34)، و فرستادن نیروهای آزموده و خیرخواه (خطبه 134).
  *   **جنگ نرم:** امر به معروف و نهی از منکر (حکمت 31)، دشمنی با فاسقان (حکمت 31)، مواجهه با انحراف فکری و عقیدتی (خطبه 87)، نرم‌خویی و رفتار پسندیده (خطبه 193)، و دوری از جدال بیهوده و تعصب (حکمت 31).


username: md83game
text: اوصاف خداوند چیست
date: 2026-05-04 20:21:15
type: private
first_name: m
answer:
  اوصاف خداوند عبارتند از:

  *   **ستایش مخصوص خداوندی است** (خطبه 182)
  *   **پیش از هر چیز بوده است.** (خطبه 182)
  *   **با فکر و عقل ژرف اندیشان درک نمی شود.** (خطبه 182)
  *   **نیروی فهم، اندازه ای برای او نمی تواند تعیین کند.** (خطبه 182)
  *   **هیچ درخواست کننده ای او را به خود مشغول نمی سازد.** (خطبه 182)
  *   **بخشش و عطایش از خزانه بی کرانش نمی کاهد.** (خطبه 182)
  *   **با چشم دیده نمی شود.** (خطبه 182)
  *   **در مکانی محدود نمی شود.** (خطبه 182)
  *   **همتا و همسری ندارد.** (خطبه 182)
  *   **در آفرینش نیاز به وسیله ندارد.** (خطبه 182)
  *   **با حواس درک نمی شود.** (خطبه 182)
  *   **با مردم مقایسه نمی گردد.** (خطبه 182)
  *   **با موسی سخن گفت و آیات بزرگش را به او نشان داد، بی آن که نیاز به اعضا، ابزار، زبان و حنجره داشته باشد.** (خطبه 182)
  *   **با نور خویش هر ظلمتی را روشن ساخته است.** (خطبه 182)
  *   **دارای اوصاف جمال و صفات کمال فراوان است.** (خطبه 91)
  *   **او بهترین آرزوی ماست.** (خطبه 91)
  *   **او بهترین امید ماست.** (خطبه 91)
  *   **در هر نعمتی حقی دارد.** (حکمت 244)
  *   **امر به معروف و نهی از منکر، دو صفت از صفات خداوند سبحان است.** (خطبه 156)
  *   **ذات پاکش از همه چیز مخفی تر است، ولی نشانه های واضح و آشکار، بر هستی او گواهی می دهد.** (خطبه 49)
  *   **هرگز چشم بینا قادر بر مشاهده ذات او نیست.** (خطبه 49)
  *   **در علوّ مقام بر همه پیشی گرفته و چیزی برتر از او نیست.** (خطبه 49)
  *   **چنان نزدیک است که چیزی از او نزدیک تر نیست.** (خطبه 49)
  *   **عقل ها را از کنه صفات خویش آگاه نکرده و با این حال آن ها را از معرفت و شناخت لازم بازنداشته است.** (خطبه 49)
  *   **پیش از آن که کرسی یا عرش، یا آسمان یا زمین، یا جن یا انسی موجود باشد وجود داشته است.** (خطبه 182)
  *   **نور را ضد ظلمت، و رنگ های روشن را ضد رنگ های تیره و تار و خشکی را ضد رطوبت و گرمی را ضد سردی قرار داده است.** (خطبه 186)
  *   **هرگز راه خطا نمی پوید تا به راه حقّش بازگردانند.** (خطبه 156)
  *   **نه با زمان ها همراه است و نه از ابزار و وسایل بهره می گیرد.** (خطبه 186)


username: md83game
text: اوصاف خداوند چیست؟
date: 2026-05-04 20:25:26
type: private
first_name: m
answer:
  **اوصاف خداوند (بر اساس نهج البلاغه):**

  اوصاف خداوند در اسلام، همانگونه که در نهج البلاغه بیان شده است، ابعاد مختلفی را در بر می‌گیرد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

  *   **ذات پنهان و نشانه‌های آشکار:** ذات خداوند از همه چیز مخفی‌تر است، اما نشانه‌های واضح و آشکار هستی او، گواه بر وجود او هستند. چشم بینا قادر به مشاهده ذات او نیست، اما دل‌های منکران نیز به وجودش اقرار دارند (خطبه 49).
  *   **علوّ مقام و نزدیکی:** خداوند در مقام بر همه پیشی گرفته و چیزی برتر از او نیست، اما در عین حال چنان نزدیک است که چیزی از او نزدیک‌تر نیست. مرتبه بلندش او را از مخلوقات دور نکرده و نزدیکی‌اش او را همسان خلق قرار نداده است (خطبه 49).
  *   **علم و شناخت الهی:** عقل‌ها از کنه صفات خداوند آگاه نشده‌اند، اما معرفت و شناخت لازم از او باز نداشته نشده است. خداوند برتر از گفته کسانی است که او را به موجودات تشبیه کرده یا ذاتش را انکار می‌کنند (خطبه 49).
  *   **پیروی از قرآن در شناخت صفات:** در شناخت صفات خداوند باید از آنچه قرآن بیان کرده است، پیروی کرد و از نور هدایت آن روشنایی گرفت. اموری که در کتاب خدا واجب نشده و در سنت پیامبر و ائمه نیامده است، علم به آن را باید به خداوند واگذار کرد (خطبه 91).
  *   **راسخان در علم:** کسانی که راسخ و استوار در علم هستند، با اقرار اجمالی به آنچه از آنان پوشیده است و اعتراف به ناتوانی در تفسیر آن، از فرو رفتن در عمق اسرار نهانی بی‌نیاز شده‌اند. ترک بحث و تعمق در آنچه پروردگار بر عهده نگذاشته، رسوخ در علم است (خطبه 91).
  *   **امر به معروف و نهی از منکر:** این دو، از صفات خداوند سبحان هستند (خطبه 156).
  *   **توحید و نفی صفات ممکنات:** سرآغاز دین، معرفت اوست و کمال معرفتش، تصدیق ذات پاک او و کمال توحیدش، اخلاص برای اوست. کمال اخلاص، نفی صفات ممکنات از اوست، زیرا هر صفتی گواهی می‌دهد که غیر از موصوف است (خطبه 1).
  *   **وحدت بدون شبیه:** خداوند یگانه است، نه به معنای وحدت عددی، بلکه به این معنا که شبیه و نظیر ندارد. خالق است، بدون رنج و تعب (خطبه 152).
  *   **حواس و ادراک الهی:** شنواست بدون ابزار شنوایی، بیناست بدون پلک زدن. در همه جا حاضر است، نه به صورت مماس، و از همه چیز جداست، بدون مسافت. آشکار است، نه با دید چشم‌ها، و پنهان است، نه به سبب کوچکی (خطبه 152).
  *   **عدم محدودیت و نیاز:** خداوند با فکر و عقل ژرف اندیشان درک نمی‌شود و با فهم، اندازه‌ای برای او تعیین نمی‌شود. هیچ درخواست کننده‌ای او را مشغول نمی‌سازد و بخشش او از خزانه بی کرانش نمی‌کاهد. نه با چشم می‌بیند، نه در مکانی محدود می‌شود، نه همتا دارد و نه در آفرینش به وسیله‌ای نیاز دارد. با حواس درک نمی‌شود و با مردم مقایسه نمی‌گردد (خطبه 182).
  *   **کلام الهی:** خداوند با موسی سخن گفت و آیات بزرگش را به او نشان داد، بی‌آنکه نیاز به اعضا، ابزار، زبان و حنجره داشته باشد (خطبه 182).
  *   **ثبات و ظهور:** او خداوندی است ثابت و آشکار، ثابت‌تر و آشکارتر از آنچه چشم‌ها می‌بینند، با این حال عقل‌ها نمی‌توانند حدی برای او بیان کنند تا شبیهی برای او یافت شود (خطبه 155).
  *   **کمال دین و قرآن:** دین کامل است و در قرآن همه چیز توضیح داده شده است. بخش‌های قرآن، یکدیگر را تصدیق و تایید می‌کنند و اختلافی در آن راه ندارد (خطبه 18).


username: md83game
text: در غوغاى ساحران حضرت موسی از چه ترسید؟
date: 2026-05-04 20:28:32
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده از نهج‌البلاغه:

  حضرت موسی (ع) در غوغاى ساحران از خودش نمی‌ترسید، بلکه از این می‌ترسید که جاهلان و دولت‌های گمراه غلبه کنند و مردم را به گمراهی بکشانند. (منبع: خطبه 4 - اندرز به مردم و رهانيدن از گمراهي)


username: md83game
text: عواقب روی گرداندن ازجهاد چیست؟
date: 2026-05-04 20:34:17
type: private
first_name: m
answer:
  **عواقب روی گرداندن از جهاد**

  روی گرداندن از جهاد، که مفهومی گسترده شامل جهاد با مال، جان و زبان (نامه 47)، امر به معروف، نهی از منکر، صدق و راستی در نبرد، و دشمنی با فاسقان (حکمت 31 و 374) است، عواقب وخیمی در دنیا و آخرت دارد.

  **پیامدهای دنیوی:**

  *   **ذلت و خواری:** کسی که جهاد را از روی بی‌اعتنایی ترک کند، خداوند لباس ذلت و خواری بر اندام او می‌پوشاند، بلا او را احاطه می‌کند و گرفتار حقارت و پستی می‌شود (خطبه 27). در دنیا خوارتر و رسواتر خواهد بود (نامه 26).
  *   **تباهی عقل و فهم:** عقل و فهم فرد تباه می‌گردد و حق از او گرفته می‌شود. در راه نابودی پیش می‌رود و از عدالت محروم می‌گردد (خطبه 27). هنگام فراخوانی به جهاد، چشمانشان از ترس به دور می‌زند، گویی وحشت مرگ، هوش را از سرشان برده و سخنان تکراری به گوششان فرو نمی‌رود، سرگردان گشته و عقل‌هایشان از دست رفته و چیزی درک نمی‌کنند (خطبه 34).
  *   **قلب واژگونه:** اگر کسی حتی با قلبش به طرفداری معروف و مبارزه با منکر برنخیزد، قلبش واژگونه می‌شود و حس تشخیص نیک و بد را از دست می‌دهد (حکمت 375).
  *   **تنگنای معیشتی:** فرد گرفتار تنگنایی می‌شود که خارج شدن از آن مشکل است (حکمت 31).
  *   **عدم اعتماد:** یاران قدرتمندی نخواهند بود که بتوان در نیازها به آنها اعتماد کرد (خطبه 34).
  *   **پاسخگو نبودن به پیمان شکنی:** نه در دنیا می‌تواند پاسخگوی پیمان شکنی باشد (نامه 53).

  **پیامدهای اخروی:**

  *   **آتش روز حساب:** فرار از جهاد، آتشی است که در روز حساب، دامان فرد را می‌گیرد (خطبه 66).
  *   **دشمنان و شاکیان بیشتر:** در قیامت دشمنان و شاکیان بیشتری خواهد داشت (نامه 26).
  *   **خواری و رسوایی در سرای آخرت:** در سرای آخرت خوارتر و رسواتر خواهد بود (نامه 26).
  *   **مسئولیت الهی:** سبب مسئولیت الهی می‌گردد (نامه 53).
  *   **ورود به جهنم به سبب مال حرام:** فرد به سبب مال حرام وارد جهنم می‌گردد (حکمت 429).
  *   **عدم گشایش و رستگاری:** نه گشایشی برای او خواهد بود و نه رستگاری در آخرت (نامه 63).
  *   **باطل شدن دعا:** اگر امر به معروف و نهی از منکر ترک شود، اشرار مسلط خواهند شد و سپس هرچه دعا کنند مستجاب نمی‌گردد (نامه 47).

  **عواقب خاص برای کسانی که به دعوت جهاد پاسخ نمی‌دهند:**

  کسانی که برای جهاد با دشمن برانگیخته می‌شوند، اما حرکت نمی‌کنند، به سخنانشان توجه نمی‌شود، دعوتشان اجابت نمی‌گردد و اندرزشان پذیرفته نمی‌شود (خطبه 97)، عواقب زیر را تجربه خواهند کرد:

  *   **فرار، ننگ در نسل‌های آینده:** فرار از جهاد، ننگی است که در نسل‌های آینده نیز باقی می‌ماند (خطبه 66).
  *   **گرفتار حقارت و پستی:** گرفتار حقارت و پستی می‌شود (خطبه 27).
  *   **گمراهی و سرگردانی:** مانند مستان از خود بی خود شده و در پیدا کردن راه صحیح زندگی سرگردان می‌گردند (خطبه 34).


username: md83game
text: امیرمومنان ارزش حکومت را برای ابن عباس چگونه تشبیه کرد؟
date: 2026-05-04 20:37:39
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس متون ارائه شده از نهج البلاغه، امیرالمومنین (ع) در هیچ یک از این بخش ها به طور مستقیم ارزش حکومت را برای ابن عباس به چیزی تشبیه نکرده اند.

  با این حال، در "حکمت 47 - دلها"، امام (ع) به طور کلی ارزش هر فرد را مطرح کرده اند که می تواند به صورت غیرمستقیم به ارزش منصب حکومت نیز مرتبط شود: "ارزش هر کس به اندازه همت او و راستگویی و صداقت هر کس به اندازه شخصیت اوست و شجاعت هر کس به اندازه بی اعتنایی وی (به ارزش های مادی) و عفت هر کس به اندازه غیرت اوست."


username: md83game
text: چه عاملی در یاران حضرت موجب یاری نکردن پروردگار شد؟
date: 2026-05-04 20:41:26
type: private
first_name: m
answer:
  عوامل متعددی در یاران حضرت موجب یاری نکردن پروردگار شد:

  *   **بی تفاوتی و کناره گیری از حق**: آنها حق را تنها گذاشتند. (حکمت 18)
  *   **نگاه سطحی و نشناختن حق**: تو حق را نشناختی تا کسانی را که به سراغ حق آمده اند بشناسی. (حکمت 262)
  *   **ترس و فرار از میدان**: آنها از رحمت خدا به دور شدند. (خطبه 181)
  *   **تفرقه و گمراهی**: آنها از طریق هدایت خارج شدند و به گمراهی و کوری بازگشتند. (خطبه 181)
  *   **عدم اطاعت و پاسخگویی به نداهای الهی**: حضرت امام علی (ع) یاران خود را به خاطر عدم اطاعت و پاسخگویی به نداهای الهی نکوهش می کنند. (نکوهش یاران و دعوت به جهاد - خطبه 39)
  *   **غفلت و بی خبری**: غفلت و بی خبری یاران باعث می شود که چشم دشمن به خواب نرود در حالی که آن ها در غفلت به سر می برند. (پیکار با مردم شام - خطبه 34)
  *   **عدم اتکا به خدا**: کسانی که به ساعت های خاصی برای انجام امور تکیه می کنند و از یاری خداوند غافل می شوند، خود را بی نیاز از یاری جستن از خدا می پندارند. (پاسخ اخترشناس - خطبه 79)


username: md83game
text: امام علیه السلام دنیا را چگونه خانه اى توصیف کرد؟
date: 2026-05-04 20:44:26
type: private
first_name: m
answer:
  امام علی (ع) دنیا را خانه ای چند وجهی توصیف کرده اند:

  *   **سرای عبور و گذر:** دنیا تنها سرای عبور است و آخرت خانه جاودانه است. (بدون ذکر منبع در پاسخ جزئی)
  *   **محل آزمایش:** دنیا محل آزمایش است، زیرا انسان برای غیر آن آفریده شده است. (بدون ذکر منبع در پاسخ جزئی)
  *   **خوار و بی مقدار:** پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) دنیا را بسیار حقیر و کوچک، خوار و بی مقدار می شمردند. (خطبه 109 - توانايي خداوند)
  *   **سرای صدق و راستی:** دنیا سرای صدق و راستی است برای کسی که با راستی با آن رفتار کند. (حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات)
  *   **جایگاه عافیت:** دنیا جایگاه عافیت است برای کسی که از آن چیزی بفهمد. (حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات)
  *   **سرای بی نیازی:** دنیا سرای بی نیازی است برای کسی که از آن توشه برگیرد. (حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات)
  *   **محل موعظه و اندرز:** دنیا محل موعظه و اندرز است برای کسی که از آن اندرز گیرد. (حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات)
  *   **مسجد دوستان خدا:** دنیا مسجد دوستان خدا، نمازگاه فرشتگان پروردگار، محل نزول وحی الهی و تجارت خانه اولیای الهی است. (حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات)
  *   **هشدار دهنده:** دنیا با نمونه ای از بلاهایش، بلاهای آخرت را نشان می دهد و با صحنه هایی از سرور و خوشحالی، متوجه سرور آخرت می سازد. گاه تشویق می کند، گاه می ترساند و گاه انسان را به خوف می افکند و برحذر می دارد. (حکمت 131 - اسرار بعضي از عبادات)
  *   **وسیله رسیدن به آخرت:** می توان از خانه دنیا به آخرت رسید، به این صورت که در آن از میهمانان پذیرایی کنی، صله رحم به جا آوری و حقوق شرعی و الهی را بپردازی. (بدون ذکر منبع در پاسخ جزئی)
  *   **برای غیر خودش آفریده شده:** دنیا برای جهان بعد از آن (سرای آخرت) قرار داده شده و اهل آن مورد آزمایش قرار می گیرند تا معلوم شود چه کسی بهتر عمل می کند. (بدون ذکر منبع در پاسخ جزئی)
  *   **با سختی آغاز و با فنا پایان:** سرایی که آغازش سختی و مشقّت است و پایانش نیستی و فنا. در حلالش حساب و در حرامش عقاب است. (خطبه 82 - نکوهش دنيا)
  *   **نابینا کننده برای کسانی که به آن چشم می دوزند:** کسی که با دنیا بنگرد به او بصیرت و بینایی می بخشد و کسی که به دنیا بنگرد نابینایش می کند. (خطبه 82 - نکوهش دنيا)
  *   **شادی آمیخته با اندوه:** شادی آن، آمیخته با اندوه است و توان و استقامت مردان نیرومند، در آن به ضعف و سستی می گراید. (خطبه 103 - در تشويق به زهد)


username: md83game
text: طبق توضیح سید رضى رحمه الله منظور امام علیه السلام از «مِلْطاط» چیست؟
date: 2026-05-04 20:47:56
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی ارائه شده، واژه «مِلْطاط» در متن‌های استخراج شده از نهج‌البلاغه به کار نرفته است. بنابراین، از این متون نمی‌توان منظور امام علی (ع) از به کار بردن این واژه را استخراج کرد.


username: md83game
text: حضرت هنگامى که مردم خواستند با عثمان بیعت کنند چه فرمود؟
date: 2026-05-04 20:51:02
type: private
first_name: m
answer:
  هنگامی که مردم با عثمان بیعت کردند، حضرت علی (علیه السلام) در واکنش به این واقعه، سخنانی را بیان فرمودند که در پاسخ‌های جزئی به آن اشاره شده است.

  *   **نامه 75 - به معاويه درآغاز بيعت مردم با او:** حضرت علی (علیه السلام) در نامه‌ای به معاویه، اشاره می‌کنند که پس از وقوع حادثه‌ای که چاره‌ای از آن نبود (که به ماجرای قتل عثمان اشاره دارد) و سخن درباره آن طولانی است، اکنون معاویه موظف است از کسانی که نزد او هستند بیعت بگیرد و خود نیز با گروهی از یارانش به سوی ایشان بیاید.

  *   **خطبه 74 - هنگام بيعت کردن اعضاء شورا با عثمان:** حضرت علی (علیه السلام) در این خطبه بیان می‌دارند که ایشان شایسته‌تر از هر کس به امر خلافت هستند، اما تا زمانی که اوضاع مسلمین روبه راه باشد و تنها به ایشان ستم شود، سکوت اختیار می‌کنند تا پاداش الهی را کسب کنند و در برابر آنچه دیگران برای آن رقابت دارند، پارسایی ورزند.

  *   **نامه 1 - به مردم کوفه هنگامي که از مدينه به بصره ميرفت:** حضرت علی (علیه السلام) در این نامه به این نکته اشاره می‌کنند که پس از آنکه مردم بر عثمان عیب گرفتند و طلحه و زبیر و عایشه بر او فشار آوردند و در نهایت گروهی شوریدند و او را کشتند، مردم "بدون اکراه و اجبار بلکه با رغبت و اختیار" با حضرت علی (علیه السلام) بیعت کردند.


username: md83game
text: حضرت در مذمت دنیا چه فرموده؟
date: 2026-05-04 20:53:29
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت علی (علیه السلام) در مذمت دنیا، سخنان فراوانی در نهج البلاغه دارند که به مهمترین آنها اشاره می‌شود:

  **دنیا سرای گذرا و فناپذیر است:**
  دنیا سرای صدق و راستی است برای آن کس که با راستی با آن رفتار کند، و جایگاه عافیت است برای کسی که از آن چیزی بفهمد، و سرای بی نیازی است برای آن کس که از آن توشه برگیرد، و محلّ موعظه و اندرز است برای کسی که از آن اندرز گیرد. دنیا جدایی خود را اعلام داشته و فراق خویش را با صدای بلند خبر داده و از مرگ خود و اهلش همه را باخبر ساخته است. (مهمترین مضامین و محورهای سخنان حضرت در مذمت دنیا)

  **دنیا سرای سختی و مشقت است:**
  من چگونه توصیف کنم سرایی را که آغاز آن سختی و مشقّت است و پایانش نیستی و فناست. در حلالش حساب و در حرامش عقاب است؛ آن کس که در آن ثروتمند شود با انواع آزمایش ها روبه رو می شود و آن کس که فقیر گردد، محزون می شود. (مهمترین مضامین و محورهای سخنان حضرت در مذمت دنیا)

  **دنیا دارالغرور و فریب است:**
  تو خود تن به غرور دنیا داده ای و به باطل های آن فریفته شده ای (عیب از توست نه از دنیا) تو خود فریفته دنیا شده ای سپس دنیا را مذمت می کنی (و گناه را به گردن آن می افکنی). (مهمترین مضامین و محورهای سخنان حضرت در مذمت دنیا)

  **دنیا وسیله عبرت و آموختن است:**
  دنیا با این نمونه ها (که برای تو گفتم) وضع تو را نیز مجسم ساخته و با قربانگاه های دیگران، قربانگاه تو را! دنیا با نمونه ای از بلاهایش بلاهای آخرت را به آنها نشان داده و با صحنه هایی از سرور و خوشحالی اش متوجه سرور آخرت ساخته است. (مهمترین مضامین و محورهای سخنان حضرت در مذمت دنیا)

  **دنیا و آخرت متضادند:**
  تلخی دنیا شیرینی آخرت است و شیرینی دنیا تلخی آخرت. (مهمترین مضامین و محورهای سخنان حضرت در مذمت دنیا)

  **دنیا محل آزمایش و گذرگاه است:**
  ای مردم! دنیا تنها سرای عبور و آخرت خانه جاودانه است، حال که چنین است از این گذرگاه خود برای محل استقرار خویش (در آخرت)، توشه برگیرید. شما در دنیا آزمایش می شوید و برای غیر آن، آفریده شده اید. (مهمترین مضامین و محورهای سخنان حضرت در مذمت دنیا)

  **ویژگی‌های مذمّت‌آمیز دنیا:**
  *   آغاز آن سختی و مشقت و پایانش نیستی و فناست. (خطبه 82)
  *   در حلالش حساب و در حرامش عقاب است. (خطبه 82)
  *   آن کس که در آن ثروتمند شود با انواع آزمایش‌ها روبه‌رو می‌شود و آن کس که فقیر گردد، محزون می‌شود. (خطبه 82)
  *   آن کس که به سرعت به دنبال آن برود به آن نمی‌رسد و آن کس که آن را رها سازد، به او روی می‌آورد. (خطبه 82)
  *   آن کس که با دنیا بنگرد به او بصیرت و بینایی می‌بخشد و آن کس که به دنیا بنگرد نابینایش می‌کند. (خطبه 82)
  *   فنا بر پیشانی‌اش نوشته شده و ترک وطن برای اهل آن مقدر گردیده است. (خطبه 45)
  *   ظاهرآ شیرین و دل‌انگیز است، اما به سرعت در علاقه‌مندانش نفوذ می‌کند، و با قلب و روح آن کس که به آن نظر افکند می‌آمیزد. (خطبه 45)
  *   آنچه از دنیا از دست رفته و پشت کرده، هیچ‌گاه برنمی‌گردد، و آینده معلوم نیست چگونه خواهد بود تا در انتظارش باشیم. (حکمت 131)
  *   شادی آن، آمیخته با اندوه است و توان و استقامت مردان نیرومند، در آن به ضعف و سستی می‌گراید. (حکمت 131)
  *   زیبایی‌ها و زرق و برق‌های فراوان دنیا شما را نفریبد؛ چراکه تنها مدت کمی با شما خواهد بود. (حکمت 131)
  *   دنیا، تو را فریب نداده، بلکه تو خود به آن فریفته و مغرور شده‌ای. (خطبه 223)
  *   دنیای فاسد، با زشتی‌ها همنشین شده و انس گرفته است، به گونه‌ای که موها در این راه سفید شده، و خلق و خو به رنگ گناه درآمده است. (خطبه 144)

  **آثار و پیامدهای منفی دنیاطلبی:**
  *   دنیا فریبی است که زیان می رساند و گذراست. (حکمت 415)
  *   کسی که برای دنیا غمگین باشد، از قضای الهی ناخشنود است. کسی که از مصیبتی شکایت کند، از پروردگارش شکایت کرده است. کسی که در برابر ثروتمندی به علت ثروتش تواضع کند، دو سوم دین خود را از دست داده است. کسی که قلبش با محبت دنیا پیوند خورده، سه چیز او را رها نخواهد کرد: اندوه دائم، حرصی که هرگز او را ترک نمی کند، و آرزویی که هیچ گاه به آن نخواهد رسید. (حکمت 228)

  **پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیز دنیا را حقیر می‌شمرد:**
  پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) دنیا را بسیار حقیر و کوچک می شمرد و در دیدگاه دیگران نیز تحقیرش می کرد. او با قلب و روح خود از دنیا روی گردان شد و یاد آن را برای همیشه در دل خود میراند، و دوست می داشت که زینت های آن از پیش چشمش پنهان و دور شود. (خطبه 109)

  **هشدار نسبت به دلبستگی و فریبندگی دنیا:**
  *   بسیار به یاد مرگ باش و به یاد آنچه به سوی آن می روی و پس از مرگ در آن قرار می گیری به گونه ای که هرگاه مرگ به سراغ تو آید تو خود را (از هر نظر) آماده ساخته و دامن همت را در برابر آن به کمر بسته باشی. نکند ناگهان بر تو وارد شود و مغلوبت سازد!
  *   سخت بر حذر باش که دلبستگی ها و علاقه شدید دنیاپرستان به دنیا و حمله حریصانه آن ها به دنیا، تو را نفریبد و مغرور نکند زیرا خداوند تو را از وضع دنیا آگاه ساخته و نیز دنیا خودش از فنا و زوالش خبر داده و بدی هایش را برای تو آشکار کرده است.
  *   تو خود تن به غرور دنیا داده ای و به باطل های آن فریفته شده ای (عیب از توست نه از دنیا) تو خود فریفته دنیا شده ای سپس دنیا را مذمت می کنی (و گناه را به گردن آن می افکنی).
  *   دنیا سرای صدق و راستی است برای آن کس که با راستی با آن رفتار کند، و جایگاه عافیت است برای کسی که از آن چیزی بفهمد، و سرای بی نیازی است برای آن کس که از آن توشه برگیرد، و محلّ موعظه و اندرز است برای کسی که از آن اندرز گیرد.
  *   دنیا تنها سرای عبور و آخرت خانه جاودانه است، حال که چنین است از این گذرگاه خود برای محل استقرار خویش (در آخرت)، توشه برگیرید و پرده های خویش را در نزد کسی که از اسرارتان آگاه است ندرید و قلوبتان را از دنیا خارج کنید پیش از آن که بدن هایتان از آن خارج شود، چراکه شما در دنیا آزمایش می شوید و برای غیر آن، آفریده شده اید.
  *   انسان گاه مسرور می شود به سبب رسیدن به چیزی که هرگز از دستش نمی رفت! و ناراحت می شود به سبب از دست دادن چیزی که هرگز به او نمی رسید، حال که چنین است شادی و سرور تو باید برای چیزی باشد که در مسیر آخرت به دست آورده ای و تاسف و اندوهت برای آن امور معنوی و اخروی ای باشد که از دست داده ای. بنابراین برای آنچه از دنیا به دست آورده ای زیاد خوشحال نباش و برای آنچه از دنیا از دست داده ای تاسف نخور و جزع نکن؛ تمام همّت خود را به آنچه بعد از مرگ و پایان زندگی است متوجه ساز.
  *   دنیا فقط به «مار» شبیه است که به هنگام لمس کردن، نرم به نظر می رسد؛ ولی در باطنش سمی کشنده است، بنابراین از هر چیز دنیا که توجّه تو را به خود جلب کند صرف نظر کن (خواه مال باشد یا مقام و یا لذات هوس آلود) زیرا جز مدت کمی در کنار تو نخواهد بود، غم و غصه دنیا را از خود کنار بزن، زیرا که به فراق و جدایی و دگرگونی حالات آن یقین داری و در آن زمان که بیش از هر وقت به آن دل بسته ای و با آن انس گرفته ای، بیشتر از آن بر حذر باش، زیرا هر زمان دوست دنیا به امری شادی آفرین دل بستگی پیدا کند دنیا او را به طرف مشکل و ناراحتی می راند و هر زمان با آن انس گیرد او را از آن حالت جدا ساخته در وحشت فرو می برد.
  *   آماده کوچ (از این جهان) شوید، چراکه ندای رحیل در میان شما داده شده است، علاقه و تکیه خود را به دنیا، کم کنید و با تهیّه زاد و توشه از اعمال صالحی که در قدرت دارید (به سوی آخرت) بازگردید، زیرا گردنه ای سخت و منزلگاه های مخوف و هولناکی در پیش دارید که باید در آن ها وارد شوید و نزد هر یک توقّف کنید (و پاسخ گوی اعمال خود باشید). بدانید که فاصله نگاه های مرگ به شما کوتاه و نزدیک است. گویی در چنگال مرگ گرفتارید، در حالی که پنجه هایش را در جان شما فرو برده، و حوادث هولناک و مشکلات شدید، شما را غافلگیر ساخته است. حال که چنین است وابستگی های دنیا را به خود، قطع کنید (از دنیاپرستان فاصله بگیرید) و بر توشه تقوا تکیه کنید.
  *   انسان مؤمن، تنها با چشم عبرت به دنیا می نگرد، از مواهب آن به مقدار ضرورت بهره می گیرد و آهنگ دلربای آن را با بغض و نفرت می شنود. هرگاه گفته شود فلان کس توانگر شد (دیری نمی پاید که) گفته می شود بدبخت و بی نوا گشت و هرگاه مردم از فکر بقای او (در این جهان) شاد شوند (چیزی نمی گذرد که) خبر مرگ او آن ها را محزون می کند. این حال دنیای آنهاست و هنوز روزی که در آن به راستی غمگین و مایوس شوند (روز رستاخیز) فرانرسیده است.


username: md83game
text: امام بعد از کشته شدن عثمان هنگام بیعت مردم با وى چه فرمود؟
date: 2026-05-04 20:58:29
type: private
first_name: m
answer:
  هنگامی که مردم پس از کشته شدن عثمان با امام علی (ع) بیعت کردند، ایشان در پاسخ به وقایع و ادعاهای مطرح شده، فرمودند:

  *   **درباره نقش خود در قضیه عثمان:**
      *   "اگر من به آن (کشتن عثمان) فرمان داده بودم، قاتل محسوب می شدم و اگر از آن نهی می کردم، یاور او به شمار می آمدم." (خطبه 30)
      *   "من آن قدر از عثمان دفاع کردم که ترسیدم گنهکار باشم!" (خطبه 240)
      *   "تو آن جا به یاری عثمان برخاستی که در حقیقت یاری خودت بود ولی آن جا که یاری عثمان بود، دست از یاری اش برداشتی." (نامه 37 - به معاويه)
      *   "سپس تو وضع مرا دربرابر عثمان یادآور شدی (و مرا به علت ترک یاری او سرزنش کردی)... حق توست که با این گفتار (نادرست) از خویشاوندت دفاع کنی؛ ولی کدام یک از ما دشمنی اش با او بیشتر بود و راه را برای کشتنش هموار ساخت آیا کسی که آماده یاری او بود، ولی (او یاری اش را نپذیرفت و) از او خواست که بر جای خود بنشیند و دست از این کار بکشد و یا کسی که (عثمان) از او یاری خواست و او تاخیر کرد و مرگ را به سوی او فرستاد تا زندگانی اش به سر آمد." (نامه 28 - در پاسخ معاويه)
      *   "به جانم سوگند اگر با نگاه عقل بنگری نه با چشم هواوهوس، مرا از همه مبرّاتر درباره خون عثمان می یابی و خواهی دانست که من به کلّی از آن برکنار بودم مگر این که در مقام تهمت برآیی و چنین نسبت ناروایی را به من بدهی." (نامه 6 - به معاويه)
      *   "از اتمام حجتم درباره شما و اعراضم از شما به خوبی آگاهی داری تا آن جا که آن حادثه ای که چاره ای از آن نبود واقع شد و راهی برای دفع آن نبود (اشاره به ماجرای قتل عثمان است)." (نامه 75 - به معاويه)

  *   **درباره وقایع منجر به قتل عثمان:**
      *   "من شما را از جریان کار «عثمان» آگاه می سازم، آن چنان که شنیدن آن همچون دیدنش باشد: مردم بر او عیب گرفتند وبر او طعنه زدند، ... و به دنبال آن گروهی به تنگ آمدند و بر ضد او شوریدند و او را کشتند." (نامه 1 - به مردم کوفه)
      *   "او استبداد ورزید، استبداد بسیار بدی، و شما ناراحت شدید و واکنش بدی نشان دادید و از حد گذراندید و خداوند در این مورد حکمی دارد که درباره مستبدّان و افراط گران جاری می شود." (خطبه 30)

  *   **درباره ادعای خونخواهی:**
      *   "سبحان الله! تو چقدر بر هوی و هوس های بدعت آمیز و سرگردانی هایی که پیوسته از آن پیروی می کنی اصرار داری! ... این که پیوسته به خون عثمان و قاتلان او استدلال می کنی (و گویا خود را ولی دم عثمان و مطالبه کننده خون او می پنداری بسیار شگفت آور است..." (نامه 37 - به معاويه)
      *   "او (طلحه) با شتاب برای خونخواهی عثمان اقدام نکرد؛ مگر به دلیل این که می ترسید خودش درباره خون عثمان بازخواست شود؛ زیرا او به این کار متّهم بود و در میان مردم، کسی حریص تر از او به قتل عثمان نبود..." (خطبه 174)

  *   **درباره نحوه بیعت مردم:**
      *   "شما دست مرا (برای بیعت) گشودید و من آن را بستم، شما بودید که دست مرا به سوی خود می کشیدید و من آن را جمع می کردم، آنگاه همچون شتران تشنه که در روز وعده آب با شتاب به آبشخور هجوم می آورند و به یکدیگر پهلو می زنند به سوی من آمدید، آن گونه که بند کفشم پاره شد و عبا از دوشم افتاد." (خطبه 229)
      *   "شما می دانید هر چند کتمان کنید که من به دنبال مردم نرفتم؛ آن ها به سراغ من آمدند و من دست بیعت به سوی آن ها نگشودم تا آن ها با اصرار با من بیعت کردند و شما دو نفر از کسانی بودید که به سراغ من آمدید و با من بیعت کردید." (نامه 54 - به طلحه و زبير)
      *   "بیعتی که مردم در مدینه با من کردند، برای تو که در شام بودی الزام آور است، زیرا همان کسانی که با ابوبکر و عمر و عثمان بیعت کردند با همان شرایط با من بیعت نمودند، بنابراین نه حاضران اختیار فسخ یا مخالفت با آن را دارند و نه کسی که غایب بوده حق رد کردن آن را دارد." (نامه 6 - به معاويه)
      *   "اکنون تو ماموری از تمام کسانی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیری و با گروهی از یارانت (برای بیعت مستقیم با من) به سوی من بیا." (نامه 75 - به معاويه)

  *   **درباره مجازات قاتلان عثمان:**
      *   "برادران من! من از آنچه شما می دانید بی اطّلاع نیستم؛ ولی چگونه می توانم (در شرایط فعلی) قدرت بر این کار (مجازات قاتلان عثمان) را به دست آورم حال آن که آن ها همچنان بر قدرت و شوکت خویش باقی و بر ما مسلّط اند و ما بر آن ها سلطه ای نداریم..." (خطبه 168)


username: md83game
text: بخشی از مقامات رسول خدا صلى الله علیه و آله در بیان حضرت را بیان کنید
date: 2026-05-04 21:04:39
type: private
first_name: m
answer:
  **بیان مقامات پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) در سخنان حضرت علی (علیه السلام) برگرفته از نهج البلاغه:**

  حضرت علی (علیه السلام) در سخنان خود به مقامات شامخ پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) اشاره کرده‌اند که برخی از آن‌ها در ادامه ذکر می‌شود:

  **قرآن و بیان احکام الهی:**
  *   پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) کتاب پروردگار شما را در میانتان به یادگار گذاشت در حالی که حلال و حرام خدا و واجبات و مستحبّاتش را بیان کرد و همچنین ناسخ و منسوخ آن و مباح و ممنوع آن را روشن نمود، خاص و عام آن را توضیح داد و پندها و مثل‌هایش را روشن ساخت و مطلق و مقیّد آن را بیان کرد و محکم و متشابه آن را معیّن فرمود و مجمل آن را تفسیر و غوامض و پیچیدگی ‌هایش را (با سخنان مبارکش) تبیین کرد. (خطبه 1 - آغاز آفرينش آسمان و زمين آدم)
  *   هیچ کس همچون پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) از خدا خبر نیاورده (و احکام خدا را همانند او بیان نکرده است) بنابراین او را به عنوان رهبر خود بپذیر و در طریق نجات و رستگاری، وی را قائد خویش انتخاب کن. (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي)

  **مقام هدایت و رهبری:**
  *   این خطبه، هدف از بعثت پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) را بیان می‌کند. (خطبه 147 - در هدف از بعثت)
  *   آن ها (آل پیامبر (علیهم السلام) ) محل اسرار خدایند و پناهگاه فرمان او و ظرف علم او و مرجع احکامش و جایگاه حفظ کتاب های (آسمانی) او هستند و کوه های استوار دین اند. به وسیله آنان قامت دین را راست کرد و لرزش و تزلزل و وحشت آن را از میان برد. (خطبه 2 - پس از بازگشت از صفين)

  **برگزیدگی و جایگاه رفیع:**
  *   او را از شجره پیامبران برگزید، از محلّ روشنایی، و سرچشمه نور، از جایگاه بلند و رفیع، و از کانون بطحا، از چراغ های برافروخته در تاریکی، و چشمه های دانش و حکمت. (خطبه 108 - خبر دادن از حادثه هاي بزرگ)
  *   جایگاه او بهترین جایگاه و محلّ رویش او شریف ترین محل ها بود. در کان بزرگواری و شرف، و گاهواره سلامت پرورش یافت. (خطبه 96 - وصف خدا و رسول)

  **برقراری نظم و وحدت:**
  *   خداوند به برکت وجود او، کینه ها را مدفون ساخت و آتش دشمنی ها را فرو نشاند؛ افراد دورافتاده را به وسیله او به هم نزدیک و برادر ساخت و نزدیکانی را (که در ایمان و هدف هماهنگ نبودند) از هم دور کرد. ذلیلان (پاک دل و محروم) را به وسیله او عزّت بخشید و عزیزان (خودخواه) را ذلیل ساخت. (خطبه 96 - وصف خدا و رسول)

  **صفات و فضایل:**
  *   این خطبه به بخشی از صفات پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) اشاره دارد. (خطبه 105 - در ذکر صفات پيامبر و تهديد بني اميه)
  *   این خطبه به فضایل پیامبر (صلى الله علیه و آله) اشاره می‌فرماید. (خطبه 106 - وصف پيامبر و بيان دلاوري)
  *   این خطبه به فضایل پیامبر بزرگ اسلام (صلى الله علیه و آله) اشاره دارد. (خطبه 158 - پيامبر و قرآن)
  *   از صفات درونی پیامبر (صلى الله علیه و آله) سخن می گوید. (خطبه 214 - در وصف پيامبر و عالمان، و اندرز مردم)
  *   بخشی از صفات پیامبر اکرم (صلى الله علیه و آله) و دعا برای آن حضرت نیز آمده است. (خطبه 72 - درود بر پيامبر)

  **ارتباط با اهل بیت (علیهم السلام):**
  *   آیات کریمه قرآن درباره آن ها (پیامبر و اهل بیتش (علیهم السلام)) نازل شده است. (خطبه 154 - در فضائل اهل بيت)
  *   از فضایل پیامبر و خاندانش (علیهم السلام) و پیروان آیینش سخن می گوید. (خطبه 161 - در بيان صفات پيامبر و خاندان او)

  **موضوع کلی برخی خطبه‌ها:**
  *   این خطبه درباره عظمت خداوند و قرآن و پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله) سخن می‌گوید. (خطبه 133 - در ذکر عظمت پروردگار)
  *   از خطبه های امام (علیه السلام) که در آن از خدا و پیامبر (صلى الله علیه و آله) سخن به میان آورده است. (خطبه 96 - وصف خدا و رسول)


username: md83game
text: حضرت درباره مهلت دادن خداوند، به ستمگر چه فرمود؟
date: 2026-05-04 21:07:56
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت درباره مهلت دادن خداوند به ستمگر فرمودند که این مهلت، نشانه از دست رفتن فرصت مجازات نیست. خداوند در کمین ستمگران است و هر زمان بخواهد، آنها را مجازات خواهد کرد (خطبه 97).

  این مهلت، فرصتی برای تفکر و اصلاح است، اما اصرار بر ظلم و ستم، سریع‌ترین راه را برای تغییر نعمت‌های خداوند و تعجیل در انتقام و کیفر او فراهم می‌آورد، زیرا خداوند دعای مظلومان را می‌شنود و در کمین ستمکاران است (نامه 53).

  خداوند هرگز ستمگران دنیا را درهم نشکسته، مگر بعد از آنکه به آنان مهلت داده و نعمت فراوان بخشیده است (خطبه 88). این احسان الهی ممکن است موجب غفلت و مغرور شدن آنان شود، زیرا خداوند هیچ کس را با چیزی مانند مهلت دادن (و ادامه نعمت‌ها و ترک عقوبت) نیازموده است (حکمت 260).

  با وجود این مهلت، در نهایت خداوند از ستمگران انتقام می‌گیرد و کارهایشان را به کیفر می‌رساند. کسی که به بندگان خدا ستم کند، خداوند دشمن او خواهد بود و عذرش را نخواهد پذیرفت مگر آنکه دست از ستم بردارد و توبه کند (نامه 53).


username: md83game
text: حضرت درباره زهد پیامبر صلى الله علیه و آله چه فرمود؟
date: 2026-05-04 21:10:35
type: private
first_name: m
answer:
  بر اساس پاسخ‌های جزئی برگرفته از نهج البلاغه، حضرت علی (ع) درباره زهد پیامبر (ص) و مفهوم کلی زهد فرمودند:

  *   **تعریف زهد:** «زهد» همان کوتاهی آرزو، و شکر و سپاس در برابر نعمت، و پارسایی در برابر گناه است. (خطبه 81 - وارستگي و پارسائي)

  *   **خلاصه زهد در قرآن:** تمام زهد در دو جمله از قرآن مجید آمده است: «تا بر گذشته تاسف مخورید و به آنچه در دست دارید دلبسته و شادمان نباشید». بنابراین آن کس که بر گذشته تاسف نمی خورد و به آینده (و آنچه در دست دارد) دلبستگی ندارد هر دو طرف زهد (از آغاز تا پایان آن) را در اختیار گرفته است. (حکمت 439 - زيان ناداني به احکام دين)

  *   **میراندن هوای نفس:** هوای نفس را با زهد (و بی اعتنایی به زرق و برق دنیا) بمیران. (نامه 31 - وصيتي به حسن بن علي)

  *   **بینا شدن چشم بصیرت:** زهد و بی اعتنایی به (زرق و برق) دنیا پیشه کن تا خداوند چشم تو را برای دیدن عیوب آن بینا سازد. (حکمت 391 - حق پدر و فرزند به يکديگر)

  *   **حقیر شمردن دنیا:** پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) دنیا را بسیار حقیر و کوچک می شمرد و آن را خوار وبی مقدار می دانست، و در دیدگاه دیگران نیز تحقیرش می کرد، او می دانست که خداوند برای احترام و گرامی داشت وی، دنیا را از او گرفته و به دلیل حقارت دنیا، آن را برای دیگران گسترده ساخته است! (و به این ترتیب، پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله)) با قلب و روح خود از دنیا روی گردان شد و یاد آن را برای همیشه در دل خود میراند، و دوست می داشت که زینت های آن از پیش چشمش پنهان و دور شود، تا از آن لباس فاخری تهیّه نکند، و یا اقامت در آن را آرزو ننماید. (خطبه 109 - توانايي خداوند)

  *   **مراقبت در صورت عدم توانایی کامل:** و اگر نتوانستید همه این صفات را فراهم سازید، لااقل مراقب باشید حرام بر اراده و صبر شما چیره نگردد، و در برابر نعمت های الهی شکر خدا را به فراموشی نسپارید؛ چرا که خداوند با دلایل روشن و آشکار و کتب آسمانی واضح، اتمام حجّت کرده است! (خطبه 81 - وارستگي و پارسائي)


username: md83game
text: حضرت درباره فراگرفتن قرآن چه فرمود؟
date: 2026-05-04 21:13:03
type: private
first_name: m
answer:
  حضرت درباره فراگرفتن قرآن فرمودند:

  *   **قرآن را بیاموزید که بهترین سخن است.** (خطبه ۱۱۴)
  *   **قرآن را فرا بگیرید و پیوسته آن را تلاوت کنید.** (خطبه ۱۱۴)
  *   **هر که قرآن را بیاموزد و آن را در باطن خود جا دهد، دلش نورانی می‌گردد.** (خطبه ۱۱۴)
  *   **با تلاوت قرآن، دل‌ها را نورانی سازید.** (خطبه ۱۱۴)


